آموزه‌های انتخابات‌

انتخابات هشتمین دوره مجلس شورای اسلامی را از حیث مغایرت تحلیل‌های پیش از برگزاری آن و نتایج حاصل از آن، می‌توان منحصر بفرد دانست که در بسیاری موارد پیش‌بینی‌ها را دگرگون کرد.

حتی بخشی از بدنه جریان اصولگرا بر این باور بودند که نتایجی که از دور هشتم انتخابات مجلس حاصل می‌شود، متفاوت از وضعیت فعلی مجلس و اکثریت جریان اصولگرا در آن خواهد بود.

از سوی دیگر با توجه به جدیت اصلاح‌طلبان برای حضور موفق در این دور از انتخابات، تحلیل برخی از صاحبنظران شکل‌گیری مجلس هشتم با چهره‌ای متفاوت و یا حداقل اقلیتی پرقدرت در آن بود.

گرچه به دلیل برخی از مشکلات از جمله زمان برگزاری این انتخابات در روزهای پایانی سال و محدودیت‌هایی که مجلس برای تبلیغات نامزدهای انتخابات اعمال کرده بود، همان طور که تصور می‌شد در برخی از شهرها از جمله شهرهای بزرگ میزان مشارکت مردم در انتخابات با رشد مواجه نبود و با میزان مشارکت در مجلس هفتم برابری می‌کرد، اما در بسیاری از حوزه‌های انتخابیه حضور مردم آگاهانه و پرشور بود.

با توجه به ترکیب راه یافته به مجلس شورای اسلامی، می‌توان گفت مردم علاوه بر این که حضوری دور از انتظار در عرصه تعیین سرنوشت خود داشتند، جهت‌گیری سیاسی خود را نیز به روشنی بروز دادند.

مردم با حضور گسترده خود در انتخابات هشتمین دوره مجلس شورای اسلامی نشان دادند که در سخت‌ترین شرایط نسبت به نظام و انقلاب اسلامی متعهد بوده و انتخابات مجلس هشتم را از این حیث می‌توان رفراندومی دانست که مردم علی‌رغم همه مشکلات که می‌تواند مانع از مشارکت مردم در عرصه‌های سیاسی شود، در آن مهر تایید دیگری بر نظام جمهوری اسلامی ایران زدند.

از سویی با توجه به اقدامات مفید اصولگرایان در مجلس هفتم و دور کردن دستگاه قانونگذاری از تنش‌ها و جنجال‌های بی‌مورد زمینه این موضوع فراهم شد که مردم بار دیگر در انتخاباتی دیگر جریان اصولگرا و تفکر اصولگرایی را برای خدمت به خود برگزینند.

مردم در انتخابات هشتمین دوره مجلس شورای اسلامی بر عملکرد اصولگرایان بویژه در بخش‌هایی که مربوط به معیشت مردم بود مهر تایید زده و بار دیگر اکثریتی از این جریان را به مجلس فرستادند تا برنامه‌هایی که تاکنون از سوی اصولگرایان طراحی و به اجرا گذاشته شده است، در دوره‌ای دیگر، کامل شود.

انتخابات هشتمین دوره مجلس شورای اسلامی به پیروزی قاطع اصولگرایان بویژه اصولگرایانی که در قالب جبهه متحد اصولگرایان وارد عرصه انتخابات شده بودند، منجر شد.

در یک رفتارشناسی و تحلیل رویکرد مردم به اصولگرایان در این دوره از انتخابات، می‌توان به این نتیجه دست یافت که اصولگرایان برای موفقیت در عرصه‌‌های سیاسی از جمله انتخابات نیازمند ادامه دادن دو رویکرد اساسی که تا کنون در پیش گرفته‌اند، هستند.

نخستین رویکرد ضروری برای جریان اصولگرا تداوم دوری از جنجال‌های غیرضرور سیاسی و حاکم کردن فضای آرامش و تعامل به جای تقابل در قوه مقننه و در پیش گرفتن راه تعامل منطقی با دیگر قوا و دستگاه‌هاست.

به عنوان دومین رویکرد ضروری برای جریان اصولگرا می‌توان به انسجام و جمع‌آوری ظرفیت‌ها و نیروها در قالب‌های مشخص و مورد پذیرش اکثریت اصولگرایان اشاره کرد.

تجربه شکل‌گیری جبهه متحد اصولگرایان در هشتمین دوره انتخابات مجلس شورای اسلامی تجربه موفقی بود که نشان داد جریان اصولگرا توانایی ایجاد انسجام و یکپارچگی را دارا بوده و می‌تواند مدیریت خوبی بر داشته‌های خود اعمال کند که نتیجه آن کسب موفقیت در عرصه‌های سیاسی خواهد بود.

گرچه اصولگرایان توانستند در انتخابات تاکنون و به دنبال نتایج دور اول انتخابات اکثریت مجلس را به دست آورند اما نقاطی در کارنامه این جریان وجود دارد که باید در گام‌های بعدی این جریان با توجه به آن طی طریق کند تا قادر باشد از حداکثر ظرفیت‌های موجود خود استفاده کند و پیروزی‌های مطلق را نصیب خود نماید.

اما شاید بتوان وجود برخی از تکروی‌ها در جریان اصولگرا را آفت فعالیت‌های سیاسی در این جریان دانست که قطعا دستاویزی برای رقبا قرار می‌گیرد و در بلندمدت این امکان را فراهم می‌آورد که موفقیت‌های قطعی و کامل به پیروزی‌های نسبی مبدل شود.

در این گونه عرصه‌هاست که میزان پایبندی افراد و گروه‌های سیاسی که خود را اصولگرا می‌نامند، نسبت به تفکر اصولگرایی بوضوح پدیدار می‌شود. همانطور که مشاهده شد بسیاری از چهره‌های موثر که نقش موثر و تاثیرگذاری در جریان اصولگرایی داشتند و در مجلس هفتم نیز تلاش‌های گسترده‌ای برای موفقیت این جریان انجام دادند، بسادگی خود را نسبت به تصمیمات جمعی اصولگرایان متعهد دانسته و نه‌تنها مشی انتقادی از جبهه متحد اصولگرایان را در پیش نگرفتند، بلکه به دیگر کسانی که در فهرست این جبهه قرار گرفتند نیز مشاوره دادند و کمک کردند تا در نهایت جریان اصولگرا پیروز انتخابات هشتمین دوره مجلس شورای اسلامی باشد. گرچه ارائه این تذکر نیز ضروری است که در تصمیمات جمعی باید با بررسی همه جوانب به سمت انتخابات بهترین گزینه‌ها پیش رفت زیرا در غیر این صورت زیان آن متوجه مجموعه اصولگرایی خواهد شد.

هر چند اکثریت اصولگرایان در مجلس از نیروهای کارآمدتر تشکیل شده و در بررسی و گزینش افراد به توانایی‌های افراد و نیازهای مجلس توجه بیشتری داشته است، اما جریان اصولگرا قدرت بیشتری برای خدمت بیشتر به مردم در عرصه قانونگذاری و نظارت خواهد داشت و این امر مهم است که زمینه موفقیت‌های دیگر اصولگرایان را فراهم می‌کند.

تجربه حرکت مستقل بخشی از اصولگرایان با عناوین دیگر در انتخابات مجلس هشتم تجربه تلخی است که آسیب‌شناسی در این زمینه از سوی بزرگان اصولگرا نیازی حتمی است که به پایداری این جریان وابسته است.

علیرغم ادعاهای برخی از گروه‌های سیاسی مبنی بر این ‌که نیروهای مناسبی برای ورود به عرصه انتخابات و حضور جدی در رقابت‌های انتخاباتی نداشته‌اند، ولی اگر روند انتخابات را از ماه‌ها پیش از برگزاری مرور کنیم خواهیم دید گرچه هیات‌های اجرایی جمعی از افراد را ردصلاحیت کردند اما در مراحل بعد بسیاری از افراد به عرصه رقابت‌ها بازگشته و در مرحله پایانی تعداد زیادی از داوطلبان نیز به رقابت بازگشتند که در بین این آنها افراد با سلایق مختلف سیاسی حضور داشتند که بنا بر تاکید بسیاری از صاحب‌نظران سیاسی از جمله برخی از اصلاح‌طلبان امکان رقابت در اکثر حوزه‌ها وجود داشته است.

از سویی شیوه اجرایی و عملکرد مجریان و ناظران انتخابات در دوره هشتم انتخابات مجلس همانند دوره‌های گذشته برگزاری انتخاباتی رقابتی و با حضور حداکثری مردم را به نمایش گذاشت.

این طبیعی است که برخی از افراد و گروه‌ها که تصورات خود را درخصوص نتایج انتخابات داشتند و پیش‌بینی‌هایی در این زمینه می‌کردند، وقتی می‌بینند که پیش‌بینی‌های آنان به واقعیت نپیوسته است، انتقاداتی را به مجریان و ناظران انتخابات و سلامت انتخابات وارد کنند.

گرچه در کار بزرگی نظیر برگزاری انتخابات به دلیل گستردگی کار درصدی از خطا نیز طبیعی است اما باید دید اشکالات موردی و جزیی موجود توانسته است در نتیجه انتخابات تاثیرگذار باشد؟

در ادامه راه نیز تصور می‌شود مردم مسیری را که در دور اول انتخابات پیموده‌اند در دور دوم آن را کامل کنند و جمعی دیگری از اصولگرایان را برای تداوم گفتمان اصولگرایی در مجلس و در کشور به مجلس بفرستند.

قطعا رویکرد مردم به جریان اصولگرا در این دور از انتخابات برای بار چندم، نشانه اعتماد و اطمینان مردم به این جریان و صداقت آنان است، که این امر نیازمند پاسخ مناسب اصولگرایان به این اعتماد است.

منتخبان مردم در مجلس هشتم خود می‌دانند که بار مسوولیت سنگینی بر دوش آنان نهاده شده است و بر این موضوع نیز واقف هستند که مردم با هیچ گروه سیاسی از جمله اصولگرایان عقد اخوت نبسته‌اند و اعتماد مردم در صورتی در دوره‌های بعدی نیز متوجه اصولگرایان خواهد شد که آنان بتوانند به دور از شعارزدگی و سیاست بازی و تنش، برای پیاده شدن اصول در مرحله نخست و یافتن راه‌های حل مشکلات مردم بویژه در زمینه مسائل معیشتی برنامه‌های مشخص و عملیاتی داشته باشند.

کسانی که در مجلس هشتم افتخار خدمتگزاری به ملت شریف ایران را دارند باید برای ارتقا سطح معیشتی جامعه و برداشتن بار سنگین تورم از دوش مردم و بالا بردن سطح رفاه جامعه تلاش کنند و اولویت‌های خود را با خواست و نیاز مردم منطبق کنند تا بتوانند پاسخ مناسبی به اطمینان مردم داده و از هم‌اکنون موفقیت جریان اصولگرایی در دوره‌های بعدی انتخابات را نیز تضمین کنند.

در این فرصت باید توصیه‌ای به رقبای اصولگرایان و کسانی که با عنوان اصولگرایی مشی مستقلی را در پیش گرفته‌اند، داشت.

رقبای اصولگرایان به جای متهم کردن انتخابات به عدم سلامت، با آسیب‌شناسی درست از وضعیت خود و جمع‌آوری توان و ظرفیت‌های موجود در خود، خدمت به مردم را در اولویت برنامه‌های خود قرار دهند.

دسته دیگر نیز با کسب تجربه شکست در مجلس هشتم، قطعا به این امر حیاتی توجه خواهند کرد که حرکت‌های مستقل با عناوین مختلف ضمانتی برای کسب موفقیت در عرصه‌های سیاسی را به دنبال نخواهد داشت.

صلاح جریان اصولگرا و همه اصولگرایان در این است که به حرکت‌های منسجم و وحدت‌آفرین با مشارکت همه نیروها، پایبند باشند و خود را برای تعامل با دیگر اصولگرایان در عرصه‌های دیگر سیاسی آماده کنند.

داریوش غفاری‌