همنشینی نوآوری و فناوری

تعامل و آموزش
به گفته اکبر قنبر‌پور، دبیر نمایشگاه اینوتکس، ۲۰۰ استارت‌آپ، صد شرکت دانش‌بنیان، ۱۴ مخترع، ۱۲ پارک فناوری، ۲۰شتاب‌دهنده و مرکز نوآوری در رویداد امسال شرکت کردند و در کنار آنها ۱۴ مجموعه سرمایه‌گذار و بیش از ۵۰ سرمایه‌گذار نیز در کافه سرمایه طی چهار روز با شرکت‌های فناور و استارت‌آپ‌ها جلساتی برگزار کردند.
در نگاه اول، طراحی بیشتر غرفه‌ها به ویژه استارت‌آپ‌های کوچک ساده به‌نظر می‌آمد، هرچند برخی شرکت‌های بزرگ، غرفه‌های بزرگ و مجللی داشتند. مساله اصلی، فضای بسیار کمی بود که به استارت‌آپ‌های کوچک اختصاص داده شده بود، به‌طوری که جای کافی برای ایستادن و رد شدن بازدیدکنندگان وجود نداشت و بسیاری از غرفه‌داران می‌گفتند این تنگی فضا، کار را برای معرفی کسب‌و‌کارشان سخت کرده است.
اینوتکس ۲۰۱۹ از چند بخش مهم شامل استیج (محل بررسی فرصت‌ها و چالش‌های اکوسیستم نوآوری به‌صورت سخنرانی)، کافه سرمایه (اتاقی که صاحبان شرکت‌های نوپا می‌توانستند برای جذب سرمایه با سرمایه‌گذاران مذاکره کنند)، اینوتکس پیچ (رقابت علمی استارت‌آپ‌ها با یکدیگر در حضور سرمایه‌گذاران و داوران) و اینوتکس‌تلنت (دورهمی‌های فارغ‌التحصیلان) تشکیل شده بود.
همچنین اتاق‌هایی به‌منظور ملاقات‌های B2B (بیزینس با بیزینس) برای صاحبان کسب‌و‌کارها درنظر گرفته شده بود که می‌توانستند با ثبت‌نام از آنها استفاده کنند. نکته جالب نمایشگاه اینوتکس امسال در نظر گرفتن محلی برای استراحت بازدیدکنندگان بود.
تلاش برای جذب سرمایه
سورنا ستاری، معاون علمی و فناوری ریاست جمهوری در افتتاحیه اینوتکس ۲۰۱۹ از لزوم ورود بخش سنتی به اکوسیستم استارت‌آپی سخن گفت: «امروزه دیگر سنتی فکر و عمل کردن جواب نمی‌دهد. هرجا و هر بخشی که استارت‌آپ‌ها وارد شدند با شکست نسبی بخش سنتی روبه‌رو بودیم. این مساله نشان می‌دهد باید بخش سنتی در این اکوسیستم سرمایه‌گذاری کند.» او مانند همیشه بر عدم دخالت دولت در اکوسیستم استارت‌آپی تاکید کرد: «بارها مطرح کرده‌ام دولت نباید در این اکوسیستم دخالت کند و ما صرفا نقش هماهنگ‌کننده و تسهیل‌کننده را خواهیم داشت.»
اکبر قنبر‌پور، دبیر نمایشگاه می‌گوید: «هدف ما این است که از ۴۰۰ جلسه‌ای که بین استارت‌آپ‌ها و سرمایه‌گذاران برگزار می‌شود، حداقل ۲۰ جلسه به سرمایه‌گذاری منجر شود. به‌عبارتی از ۳۰ نیاز فناوری که ارائه می‌شود باید حداقل بتوانیم برای 50درصد آنها از طریق شرکت‌های فناوری و دانش‌بنیان و استارت‌آپ‌ها در این نمایشگاه راه‌حل مناسب پیدا کنیم.»
این رویداد نیز مانند بسیاری از نمایشگاه‌های دیگر، واژه بین‌المللی را یدک می‌کشد، در‌حالی‌که جای خالی کشورهای دیگر پررنگ‌تر از همیشه است.
قنبرپور درباره عدم حضور دیگر کشورها می‌گوید: «در هفت دوره گذشته نمایشگاه که از سال 90 آغاز شده، درمجموع بالای 700شرکت فناور روسی، اوکراینی و بلاروسی، ترکیه‌ای، چینی، لهستانی و... حضور داشتند، ولی امسال متأسفانه فقط پاویون‌های ترکیه، چین، عراق و لهستان حضور دارند. البته ما مانند دوره‌های گذشته کشورهای بیشتری را به این نمایشگاه دعوت کرده بودیم که به‌دلیل شرایط تحریم حضور نیافتند و از این موضوع راضی نیستیم.»
او با وجود قبول مشکلاتی که تحریم به‌وجود آورده، در این میان به یک اتفاق خوب یعنی بیشتر شدن تعامل شرکت‌های بزرگ داخلی با بخش فناوری و نوآوری اشاره می‌کند: «شرکت‌هایی که پیش از این به نمایشگاه اینوتکس اهمیت نمی‌دادند نه تنها حضور دارند، بلکه نیازهای فناوری خود را نیز فهرست کرده و به شرکت‌های فناوری ارائه داده‌اند تا برای آنها را‌ه‌حل بیابند؛ به‌طوری که فقط یک شرکت بزرگ خودروسازی در گام اول شش نیاز فناوری ضروری خود را اعلام کرده و از استارت‌آپ‌ها و شرکت‌های فناوری و دانش‌بنیان خواسته برای آنها راه‌حل پیدا کنند.»

نتیجه‌گرا نبودن رویداد
دو روز اول، بازدیدکنندگان برای ورود به نمایشگاه بین‌المللی ملزم به پرداخت ۳۵ هزار تومان ورودی بودند که اعتراضاتی را از سوی مردم و فعالان در پی داشت و در نهایت بازدید از نمایشگاه در دو روز بعد رایگان شد. یکی از مسؤولان غرفه بازیچی به کلیک می‌گوید: «چرا یک دانشجو باید ۳۵ هزار تومان برای ورود به نمایشگاه هزینه کند؟» البته او مخالف رایگان بودن بازدید از نمایشگاه است، زیرا عقیده دارد رایگان بودن، آن را بسیار شبیه الکامپ می‌کند.
این غرفه‌دار درباره مزیت اینوتکس نسبت به الکامپ می‌گوید: «در الکامپ انرژی زیادی از ما گرفته می‌شود، زیرا حتی با مخاطبانی که فقط برای تفریح به الکامپ آمده‌اند روبه‌رو هستیم و نسبت به وقتی که برای معرفی خود می‌گذاریم خروجی کمتر است، اما در اینوتکس می‌دانیم با مخاطبانی متخصص مواجه هستیم.»
او از ارتباطی که توانسته‌اند با سرمایه‌گذارها در کافه سرمایه برقرار کنند، راضی است و امید دارد یکی از این مذاکرات به ثمر برسد. او یکی از ایرادات اینوتکس امسال را ضعیف‌تر بودن استیج‌ها نسبت به پارسال می‌داند و این تخصصی نبودن را به‌عنوان یک مشکل مطرح می‌کند.
فرشته سادات طباطبایی، کارشناس ارشد مرکز صنعتی‌سازی نانوفناوری کاربردی که شرکت او اولین بار است در اینوتکس شرکت می‌کند با تاکید بر جذابیت بالای نمایشگاه و کل فرآیند، نتیجه‌گرا نبودن را مشکل اصلی این رویداد می‌داند. او می‌گوید: «به‌عنوان مثال کافه سرمایه ایده بسیار خوبی است، ولی ما فرصت نمی‌کنیم با دیگر شرکت‌کنندگان ارتباط برقرار کنیم.
اگر می‌شد وقتی را بعد از بازدید درنظر گرفت که فقط شرکت‌کننده‌ها بتوانند با هم تعامل داشته باشند بهتر بود. در حال حاضر همه به هم قول همکاری در آینده را می‌دهیم، ولی واقعیت این است که آنقدر سرمان شلوغ و بازدید از غرفه‌هایمان زیاد است که حرکتی جدی انجام نمی‌شود.» او به جای خالی حرکات خلاقانه اشاره می‌کند و با توجه به این‌که غرفه آنها در طبقه دوم است، از هوای گرم طبقات بالا نیز شکایت دارد.

برگزاری اولین مجمع نوآوری آسیا و اقیانوسیه
اولین مجمع نوآوری آسیا و اقیانوسیه، ۲۱ خرداد همزمان با اینوتکس در محل دائمی نمایشگاه‌های بین‌المللی تهران برپا شد. در این مجمع، وزرای علم و فناوری و نمایندگان ۶۲ کشور عضو اسکاپ (کمیسیون اقتصادی- اجتماعی آسیا و اقیانوسیه سازمان ملل) و روسای سازمان‌های بین‌المللی مرتبط حضور داشتند.
مهندس علایی، دبیر اولین مجمع نوآوری آسیا و اقیانوسیه در این نشست، آماری از اکوسیستم فناورانه و استارت‌آپی کشور ارائه کرد که قابل توجه بود: «در حال حاضر ۴۵ پارک فناوری در کشور وجود دارد و بیش از ۱۹۰ مرکز رشد در ایران راه اندازی شده است. همچنین ۸۰ مرکز نوآوری احداث شده و ۳۰ صندوق VC یا همان خطرپذیر فعالیت می‌کند. همچنین آمار شرکت‌های دانش‌بنیان ایرانی ما به بیش از ۴۴۰۰ مورد رسیده و ۷۲ شتاب‌دهنده‌ داریم. در نهایت باید گفت بیش از ۳۶۲ شرکت خلاق در ایران وجود دارد.»

مائده گیوه‌چین