غربت بقیع در هشتم شوال

او با انتشار بیانیه‌ای خواستار اظهار نظر مردم درباره جواز ویران کردن گنبدها و زیارتگاه‌ها شد تا زمینه را برای مشروعیت بخشیدن به اقدامات خود فراهم کند. آن موقع حاکمیت حجاز با فرقه فتنه جوی سعودی بود و تفکرات وهابی هم به عنوان ابزاری برای اعمال خشونت علیه مخالفان به شمار می‌آمد. از این رو بسیاری از مردم از ترس به آن پاسخ نداده و برخی نیز لزوم ویران کردن را خواستار شده بودند.

پیش از این اتفاق، قبور ائمه اطهار(امامان همام حسن مجتبی(ع)، علی بن حسین(ع)، محمدباقر(ع) و جعفر صادق(ع) و حضرت ام البنین همسر امیرمومنان گنبد و بارگاهی داشت که دلبستگان اهل بیت و شیفتگان آل‌ا... که دل در گرو محبت خاندان پیغمبر داشتند بعد از تشرف حرم نبوی به زیارت مشاهد متبرکه بقیع می‌رفتند، اما بعد از این ماجرا سراسر این مکان تاریخی با خاک برابر شد و اثری از آثار قدیمی گذشته برجای نماند.

برابر با روایت‌های تاریخی، بقیع اولین قبرستانی است که به دستور پیامبر بزرگوار اسلام(ص) ایجاد شده است و عثمان‌بن مظعون از صحابی نزدیک پیامبر و دوست نزدیک امام علی‌بن‌ابیطالب(ع) اولین کسی بود که در این قبرستان دفن و در پی آن پیکر بسیاری از صحابه و تابعین به خاک سپرده شد.

زمین مسطح بقیع که تا صد سال پیش در و دیوار نداشت بعد از این تاریخ حصاری دورا دور آن کشیده شد و به خاطر جلوگیری از ورود بانوان، فضایی کاملا مردانه پیدا کرد.

تخریب قبرستان بقیع البته با واکنش‌های متعددی از سوی جوامع اسلامی در سایر بلاد جهان اسلام مواجه شد و همچنین در ایران نیز برخی نمایندگان مجلس شورای ملی به همراهی آیت‌ا... سیدحسن مدرس خواستار واکنش مناسب از سوی حکومت نسبت به این واقعه شدند. مدرس در مجلس ایران تلاش‌هایی برای مقابله با این عمل آغاز کرد. مجلس ایران طرح تشکیل کمیسیونی را برای بررسی موضوع ارائه داد. دولت ایران ۱۶ صفر سال ۱۳۴۴ق (۱۳۰۴ش) را به مناسبت هتک حرمت اماکن مذهبی مدینه، عزای عمومی اعلام کرد. با وجود تلاش‌های صورت گرفته از سوی آیت‌ا... مدرس و همچنین همراهی بسیاری از علمای شیعی در داخل و خارج از کشور، دولت ایران که آن موقع تحت ریاست رضاخان بود رویه منعطف تری را با وهابیون در پیش گرفت و حتی حبیب‌ا... خان هویدا، نماینده بهایی دولت ایران در حجاز با عبدالعزیز بن عبدالرحمن بن سعود دیدار کرد و بعد از آن در گزارشی جانبدارانه نوشت عبدالعزیز ویرانی اماکن مقدس بقیع را به عهده بدوی‌های جاهل انداخته و خود را از این عمل بری دانسته است.از این رو تلاش‌های صورت گرفته به جایی نرسید. بعد از این تاریخ روز هشتم ربیع الاول به عنوان واقعه تلخ در تاریخ شیعه یاد می‌شود و هر ساله به مناسبت وقوع چنین حادثه‌ای مجالس عزاداری در کشور برگزار می‌شود.

فتاح غلامی

روزنامه‌نگار