عرصه داخلی: با به قدرت رسیدن حماس ، رقابت های نه چندان سازنده میان دولت حماس و محمود عباس و عدم پذیرش عزل و نصب های انجام گرفته توسط رئیس تشکیلات از سوی حماس و جنگ تبلیغاتی گسترده فتح و حماس ، اوضاع داخلی فلسطین متزلزل شد.
اقدامات اسرائیل: دستگیری 8 وزیر و 37 نماینده شورای قانونگذاری به دست اسرائیل در جهت کاهش اثرگذاری حماس در زمینه های مختلف انجام گرفت و اجرای طرح عقب نشینی یکجانبه ازکرانه باختری و طر ح الحاق با شدت بیشتری دنبال و حتی مذاکرات با محمود عباس نیز قطع شد.
عرصه عربی: کشورهای عربی ، دولت حماس را برای به رسمیت شناختن اسرائیل ، ساف و توافقنامه های گذشته تحت فشار قرار دادند و کشورهای مصر و اردن نیز استقبال چندانی از این دولت به عمل نیاوردند. نقطه اوج فشارهای عربی بر حماس ، درخواست از این جنبش برای پذیرش طرح صلح عربی است که در آن عقب نشینی همه جانبه اسرائیل از اراضی اشغالی 67 و تشکیل دولت فلسطین در این مناطق ، در ازای به رسمیت شناخته شدن اسرائیل از سوی کشورهای عربی مطرح شده است.
عرصه بین المللی: با توجه به این که حماس از سوی بسیاری از کشورهای غربی به عنوان یک سازمان تروریستی قلمداد می شود، روی کارآمدن آن ، موجب اعمال فشار بر حماس برای به رسمیت شناختن اسرائیل شد و تلاش کردند تا آن را در انزوای سیاسی قرار دهند و روابط دیپلماتیک خود را با آن قطع کردند. علاوه بر این به هیات ها و مقامات حماس نیز اجازه حضور در همایش ها و اجلاس های برگزار شده در خاک این کشورها داده نشد.
بعد نظامی: خشونت نظامی اسرائیل ، یکی دیگر از مشکلات دولت حماس محسوب می شود. این مساله پس از به اسارت گرفتن گیلاد شالیت ، ابعاد تازه تری به خود گرفت ، ترور گسترده رهبران مقاومت با مشارکت عوامل مزدور و جاسوس اسرائیل شدت گرفت تا جایی که گروههای مختلف ، خواهان رسیدگی جدی به این مساله شدند.
تعدیل مواضع و نگرشهای جدید حماس: حماس پس از مواجه شدن با مشکلات ذکر شده ، با نگرشهای جدیدی سعی کرد قدرت خود را با دیگران تقسیم کند و به این نکته پی برد که تداوم این وضعیت ، علاوه بر این که ممکن است باعث وقوع جنگ داخلی شود، ایدئولوژی مقاومت را نیز به شکست خواهد کشاند. بنابراین حماس با تلاش برای تشکیل دولت وحدت ملی سعی دارد به جای این که یکباره مواضع سیاسی خود را در عرصه داخلی و منطقه ای و جهانی مطرح کند، در یک مسیر آرام گام نهد.
تلاش فتح برای مطرح کردن مجدد خود در عرصه فلسطین: جنبش فتح که تا پیش از این انتخابات ، قدرت شماره یک در عرصه سیاسی فلسطین محسوب می شد ، اکنون پس از گذشت چندین ماه از تشکیل دولت حماس ، نگران آن است که اگر فعالیت حماس در جایگاه اداره کننده دولت و شورای قانونگذاری تداوم یابد، امکان حذف تاثیرگذاری فتح وجود دارد. اکنون فتح می کوشد با توجه به مشکلات فراوان پیش روی حماس ، امتیاز بیشتری از حماس گرفته و با پا نهادن به عرصه دولت ، خود را به عنوان عامل نجات مردم فلسطین معرفی کند.
جنگ لبنان: تلاش لبنانی ها برای کاهش تعارضات و اختلافات داخلی باعث شد تا فلسطینی ها نیز نزدیک شدن دیدگاه ها و از بین رفتن اختلافات به منظور به خطر نیفتادن موجودیت فلسطین را خواستار شوند.
احتمالات مطرح شده
تشکیل دولت وحدت ملی: با توجه به این که همه طرفهای تاثیرگذار در عرصه فلسطین ، خواهان تشکیل دولت وحدت ملی هستند، گزینه تشکیل دولت وحدت ملی محتمل تر است. در صورتی که دولت وحدت ملی مورد قبول جامعه بین المللی تشکیل شود، احتمال لغو محاصره ، از سرگیری کمکهای دولتهای بزرگ ، از بین رفتن مشکلات اقتصادی ، اعتصابات و بهبود وضعیت معیشت مردم وجود دارد و از طریق محول کردن مذاکرات به جنبش فتح ، احتمال مسترد شدن درآمدهای مالیاتی نیز موجود است. اما نباید انتظار داشت دولت وحدت ملی بتواند همه مشکلات و موانع را از سر راه بردارد.
عدم تشکیل دولت وحدت ملی: در صورتی که دولت وحدت ملی تشکیل نشود، محاصره همچنان ادامه خواهد د اشت و اعتصاب ها گسترده تر خواهد شد که اگر این گونه شود، احتمالا محمود عباس ، دولت را منحل اعلام کرده و اعلام انتخابات زودرس خواهد کرد، در این باره نباید از نقش منفی کشورهای خارجی و گروههای داخلی غافل بود. همچنین امکان دارد حماس پس از رویارویی با این مشکلات ، تصمیم به خروج از صحنه سیاست را اتخاذ کند و دوباره به روند مقاومت مسلحانه بازگردد که البته با توجه به رویکردهای حماس ، این گزینه بعید به نظر می رسد.
اتحادیه بین المللی سازمان های غیردولتی
مدافع حقوق ملت فلسطین