در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
هلهلهای که به کام مرگ میرود
صدای ساز و دهل در دشت پیچیده و چند دختر خردسال با لباس محلی در حال رقصند. لبخند به لب دارند و چشم به نگاه مشتاق دهها مهمان دوختهاند.
نور خورشید مستقیم به پولکهای روی دامنشان تابیده و آنها را به رنگ زرد طلایی درآورده. همه منتظر عروس و دامادند. هماهنگ دست میزنند که ناگهان پسری جوان، تفنگش را برمیدارد و لوله آن را به سمت آسمان میگیرد. دستش را به ماشه میبرد و بیمحابا شلیک میکند. صدای ناموزون گلولهها با آواز دهل در هم میآمیزد و کودکان را از تک و تا میاندازد. ناگهان لوله تفنگ از دست پسر سر میخورد و ارتفاعش آنقدر کم میشود که گلولهها به جای قلب آسمان، مهمانان را نشانه میگیرد. همه سرهایشان را پایین میگیرند جز پسری که فرصت نمیکند. صدای گلولهها که پایان میگیرد، سکوت مطلق فضا را پر میکند. مردی که تا این لحظه در حال گرفتن فیلم بود، موبایلش را پایین میگیرد و همزمان با بقیه فریاد «یا خدا یا خدا» سر میدهد. دیگر کسی منتظر عروس و داماد نیست. همه باید خود را برای عزای یک عزیز آماده کنند.»
این تصویری آشنا از نتیجهای است که رسم نادرست تیراندازی در مراسم عروسی و عزا در برخی استانهای کشور به جا گذاشته است.
چند روز پیش، کودکی 9 ساله در دشتستان بوشهر قربانی این رسم در یک مراسم عروسی شد. در این حادثه دو دختر هشت و 9 ساله و مردی 30 ساله نیز مجروح شدند. پیش از این نیز حوادثی مشابه چون مرگ کودکی پنجساله و کشته شدن مرد جوان در عزاداری رسانهای شده بود.
رسم تیراندازی در مراسم عزا و عروسی در گذشته با نام آیین «کتلبندی» در بین برخی اقوام و طوایف ایران رواج داشت و در آن افراد متخصص دست به تیراندازی میزدند اما اکنون این رسم را غالبا جوانان بیتجربه بهجا میآورند و گاهی حوادثی مرگبار را رقم میزنند.
کارشناسان ریشه تداوم این رسم نادرست را در فرهنگ جستوجو میکنند. در سالهای اخیر مسئولان تلاش کردهاند طی جلساتی با بزرگان طوایف، قبایل و افراد متنفذ این رسم را برچینند اما توفیقات بهدست آمده برای ریشهکن کردن این معضل، کافی نبوده است. این رسم در صورت وقوع جرم، نهتنها باعث صدور احکامی چون قصاص، زندان یا پرداخت دیه برای خاطیان میشود بلکه معضلات دیگری چون ازدواجهای ناخواسته دختران به سبب خونبها را هم درپی میآورد. از سوی دیگر استفاده از اسلحه مجاز یا غیرمجاز در جشنهای عروسی یا آیینهای عزاداری جرم است و با فرد خاطی برخورد میشود. با این حال هنوز هم افرادی هستند که در مراسم عروسی و عزا دست به سلاح میبرند. در این بین خانواده قربانیان هستند که بیشترین آسیبها را از این رسم نادرست دیدهاند. پدر دختری 11 ساله که سه سال پیش براثر تیراندازی در یک مراسم عزاداری کشته شده بود در نامهای نوشته است: «از تمام انسانهای شریف و بزرگوار و همه مسئولان میخواهم هرچه سریعتر بساط این رسوم غلط و خرافی را برچینند.»
همکاری همه نهادها نیاز است
معاون اجتماعی فرماندهی انتظامی خوزستان درباره رسوم تیراندازی نامناسب در مراسمها گفت: «این رسم در گذشته در روستاها اجرا میشد اما اکنون بیشتر در خیابانها و سطح شهر دیده میشود. رسم تیراندازی در مراسم جشن و عزا نزد مردم بومی فلسفه خاصی دارد و حذف این رسم غلط تنها با اقدامات ناجا ممکن نمیشود بلکه چند دستگاه باید پای کار بیایند و همکاری کنند. مردم نیز باید بدانند تیراندازی در مراسمها عملی نادرست است.»
سرهنگ علی قاسمپور افزود: «افراد بسیاری شامل مرد، زن و حتی کودک بر اثر تیراندازی در مراسمهای قوم یا قبیله خود کشته شدهاند و طوایف زیادی به علت این رسم غلط تلفات دادهاند.
جلساتی توسط ناجا با سران و بزرگان اقوام و قبیلههای مختلف استان برای حذف رسم تیراندازی در مراسمها برگزار شده است. خسارات بسیاری براثر تیراندازی در مراسم به مردم وارد شده و این موضوع موجب رعب و وحشت اهالی ساکن در آن مناطق شده است.»
خانوادهها بیشتر متضرر میشوند
او درباره اقدامات ناجا برای حذف رسم تیراندازی در مراسم جشن و عزا گفت: «ناجا در مناطق مختلف طرحهای پاکسازی بسیاری را به منظور خلع سلاح اجرا کرد و همچنین اقداماتی بسیار خوب در این زمینه توسط مقامات قضایی انجام شد اما تا زمانی که افکار اقوامی که این رسم را دنبال میکنند، عوض نشود، این رسم غلط برچیده نخواهد شد.»
معاون اجتماعی انتظامی خوزستان افزود: «این اقوام باید بدانند که تیراندازی در مراسمها تنها موجب متضرر شدن خانواده آنها میشود، در غیر این صورت ناجا هر چه بیشتر اقدام به جمعآوری اسلحههای اینگونه اقوام کند آنها بیشتر به سمت خرید اسلحه روی میآورند. باید در ذهن این اقوام پذیرفته شود که آوردن اسلحه به شهر موجب ایجاد رعب و وحشت در منطقه و وقوع جنایت میشود، بنابراین باید از نظر فکری نیز در این زمینه کارهایی انجام شود.»
برخورد میشود
او تصریح کرد: «اینکه بخواهیم با اقداماتی مانند برخورد انتظامی و دستگیری، این رسم نادرست را به شکل سلبی حذف کنیم، فایدهای نخواهد داشت. باید این رسم به صورت ایجابی و از طریق تغییر فکر مردم و همکاری تمام دستگاههای متولی برچیده شود. قاسمپور با تاکید بر لزوم فرهنگسازی در زمینه نادرست بودن رسم تیراندازی گفت: «این رسم مختص یک منطقه یا قوم خاص نیست بلکه در قومیتهای مختلف عرب، لر و بختیاری وجود دارد. ناجا حتیالامکان افرادی را که در مراسمها تیراندازی میکنند در فرصت مناسب شناسایی و دستگیر میکند و در این باره با افراد مخل نظم برخورد خواهد کرد.»
یزدان مرادی
حوادث
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
فارسی، زبان گفتوگوی جهان
معاون وزیر بهداشت:
