سیاه همچون اعماق آفریقایی خودم

این سریال در زمان پخش یکی از پرمخاطب‌ترین سریال‌ها بوده و جوایز مهمی چون امی و گلدن‌گلوب را به دست آورده است. بعد از لغو قانون برده‌داری، سیاهان همچنان زیر یوغ تحقیر و برده‌داری نوین جامعه سفیدان آمریکا هستند. در «ریشه‌ها؛ نسل بعدی» داستان از سرگذشت جد مادری الکس هیلی آغاز می‌شود و ضمن مرور اتفاقات و ستم‌هایی که بر جامعه رنگین‌پوستان آمریکا در دوران جنگ جهانی اول و دوم می‌شود، به زندگی مالکوم ایکس و زندگی الکس هیلی، نویسنده کتاب می‌پردازد.

ریشه‌ها؛ حماسه یک خانواده آمریکایی

ریشه‌ها؛ حماسه یک خانواده آمریکایی کتابی نوشته الکس هیلی نویسنده معاصر آمریکایی است. هیلی در این کتاب داستان زندگی اجدادش در دوران برده‌داری آمریکا را به رشته تحریر درآورده است. داستان در قرن هجدهم میلادی و در دوران اوج برده‌داری در آمریکا به بیان دردها و رنج‌های سیاهپوستان می‌پردازد. رمان یک داستان نیمه مستند است که به شکلی واقعگرایانه روایت می‌شود. داستان با تولد کونتا کینته در دهکده‌ای در شرق آفریقا آغاز شود. اما وقتی او بزرگ می‌شود توسط سوداگران برده‌ دزدیده شده و با کشتی به آمریکا منتقل و به‌عنوان برده فروخته می‌شود. ریشه‌ها داستانی با نگاهی تاریخی به بیان رویدادهای مهمی چون پیدایش کشور ایالات متحده، جنگ داخلی و شورش برده‌ها علیه برده‌داری می‌پردازد.

درام زندگینامه‌ای

سریال ریشه‌ها ابتدا سال 1977 براساس داستان کتاب ریشه‌ها؛ حماسه یک خانواده آمریکایی ساخته شد. الکس هیلی، فیلمنامه این سریال هشت قسمتی را هم نوشت. ماروین جی چومسکی، جان ارمن، دیوید گرین وگیلبرت موسز کارگردانان این درام زندگینامه‌ای هستند. جان آموس، بن ورین، لوئیس گوست جونیور، لزلی اوگامس و ویک مورو بازیگرانی هستند که در این سریال به ایفای نقش پرداخته‌اند، اما بعد از موفقیت چشمگیر این سریال تصمیم گرفته شد قسمت دومی براساس هفت فصل باقیمانده کتاب ریشه؛ حماسه یک خانواده آمریکایی به نام ریشه‌ها؛ نسل بعدی ساخته شود.

ریشه‌ها؛ نسل بعدی

سریال ریشه‌ها؛ نسل بعدی در ادامه سریال ریشه‌هاست که براساس همین رمان ساخته شد. ریشه‌ها داستان زندگی برده‌ها و آفریقایی‌های مهاجر به آمریکا را تا پس از جنگ داخلی در این کشور به تصویر می‌کشد. اما در قسمت دوم که با نام ریشه‌ها؛ نسل بعدی ساخته شد داستان از قرن نوزدهم آغاز و تا دهه 60 میلادی در قرن بیستم ادامه دارد. در این قسمت داستان در قالب رویدادهای تاریخی مهم اواخر قرن نوزدهم و بیستم چون جنگ جهانی اول، رکود بزرگ و جنگ جهانی دوم و مشکلات و مسائل مربوط به نژادپرستی در دهه‌های 50 و 60 میلادی قرن بیستم در آمریکا به روایت درآمده است.

ریشه‌ها؛ فصل اول

فصل اول سریال ریشه‌ها مانند رمان الکس هیلی یک اثر پرمخاطب در زمان پخش خود بود. سریال ریشه‌ها در رشته‌های بسیاری برای دریافت جایزه امی بهترین برنامه تلویزیونی نامزد و موفق شد در 9 رشته جایزه امی سال را ببرد. این سریال همچنین موفق به کسب جایزه گلدن‌گلوب همان سال برای بهترین سریال سال شد. نکته جالب اینجاست که این سریال در بسیاری از نظرسنجی‌های معتبر هنوز هم جزو پنج سریال برتر تاریخ است. این سریال با بودجه‌ای معادل 6/6 میلیون دلار تولید شد و همچنین محلی برای معرفی لیور برتون، بازیگر نقش کونتا کینته بود. این سریال به قدری مورد توجه بود که سال‌های 1979 و 2016 نسخه‌های دیگری از آن بازسازی شد. سریال ریشه‌ها در زمان پخش به دلیل خشونتی که برای آن زمان زیادی به نظر می‌آمد بیش از هشت شب متوالی پخش نشد. نکته قابل توجه دیگر این‌که تهیه‌کنندگان و کارگردانان تصمیم گرفتند برای ایفای نقش بازیگران سفیدپوست دست به یک حربه بزنند. داستان ریشه‌ها براساس ظلم به سیاهان در دوران برده‌برداری توسط سفیدپوستان است و سازندگان این سریال برای انتخاب نقش سفیدپوستان در این سریال با چالش بزرگی مواجه شدند. آنها برای حل این مشکل که هنوز تمایلات نژادپرستانه به شکل آشکار وجود داشت دست به ابتکار زده و از بازیگرانی استفاده کردند که علاوه بر شهرت دارای محبوبیت بودند؛ چرا که این باعث می‌شد مخاطبان حس انزجار به آن شخصیت‌ها و درنهایت سریال پیدا نکرده و از حواشی احتمالی جلوگیری کنند. گفته می‌شود مینی سریال ریشه‌ها را حدود 140 میلیون بیننده دیده‌اند. تخمین زده می‌شود قسمت پایانی سریال حدود صدمیلیون بیننده داشته باشد و به‌طور متوسط 80 میلیون نفر هر قسمت از هشت قسمت این سریال را تماشا کرده‌اند. نکته جالب دیگر این‌که 85 درصد خانواده‌ها تمام یا بخشی از این سریال را تماشاکرده‌اند و این باعث شد سازندگان اثر دو سال بعد یعنی سال 1979 تصمیم به ساخت مجموعه‌ای دیگر براساس رمان ریشه‌ها بگیرند که نامش ریشه‌ها؛ نسل بعدی شد.

بزرگان بازیگری در فصل دوم

اما در فصل دوم سریال ریشه‌ها عوامل مطرح و سرشناس ازجمله بازیگران بزرگ سینمای جهان حضور یافتند. هنری فوندا و مارلون براندو دو نفر از بزرگ‌ترین بازیگران تاریخ سینمای جهان در این سریال ایفای نقش کرده‌اند. مارلون براندو برای بازی در فصل هفتم این سریال و در نقش جورج لینکلن راکول جایزه بهترین بازیگر نقش مکمل امی را ـ که معتبرترین جشنواره تلویزیونی است ـ به دست آورد. سریال ریشه‌ها؛ نسل بعدی نیز مانند فصل اول در جشنواره‌های معتبر موفقیت‌هایی به دست آورد و علاوه بر کسب جایزه بهترین بازیگر مکمل این سریال، موفق به کسب جایزه بهترین مینی‌سریال در همان سال شد. این سریال نامزد دریافت جایزه بهترین سریال تلویزیونی از گلدن‌گلوب نیز بود که درنهایت موفق به کسب جایزه نشد. از دیگر موفقیت‌های این سریال نامزد شدن در پنج رشته برای دریافت جوایز بهترین گریم، سه نامزد بازیگر نقش مکمل در سه قسمت از این فصل و فیلمنامه اقتباسی بود.

10 میلیون دلار افزایش بودجه

فصل دوم سریال ریشه‌ها با عنوان ریشه‌ها؛ نسل بعدی از افزایش بودجه‌ای به ارزش ده‌میلیون دلار برخوردار بود. درحالی که فصل اول این سریال با بودجه 6/6 میلیون دلاری ساخته شد، فصل دوم به دلیل تولید سنگین‌تر و حضور بازیگران و عوامل سرشناس‌تر با بودجه‌ای معادل 16/6میلیون دلار به مرحله تولید رسید.

سرقت ادبی

بعد از موفقیت رمان و سپس سریال ریشه‌ها نویسنده‌ای به نام هارولدکورلندر از الکس هیلی، نویسنده رمان ریشه‌ها به دلیل سرقت ادبی و دزدیدن ایده و داستان ریشه‌ها شکایت کرد و مدعی شد که داستان کتاب ریشه‌ها برگرفته از رمانی نوشته خودش به نام آفریقایی است. این رمان 9 سال قبل از انتشار رمان ریشه‌ها در سال 1967 منتشر شده بود. براثر شکایت کورلندر مشخص شد که ریشه‌ها داستانی کپی شده از رمان
آفریقایی است.

نکته جالب این که الکس هیلی مدعی شد که کتاب آفریقایی کورلندر را نخوانده است، اما یکی از دوستان او در دادگاه شهادت داد که درباره رمان آفریقایی و داستان این کتاب با الکس هیلی مفصل صحبت کرده است.

امید ذاکری نیا