مچ‌اندازی ترامپ با اژدهای زرد

به چالش کشیدن چین واحد

چینی‌ها هنوز تماس تلفنی چند هفته پیش رئیس‌جمهور منتخب آمریکا با رئیس‌جمهور تایوان را که برخلاف عرف دیپلماتیک میان این دو کشور بود، فراموش نکرده بودند که یکشنبه شب با اظهارات تازه و عجیبی از سوی ترامپ رو به رو شدند. ترامپ در بخشی از مصاحبه خود با شبکه فاکس نیوز گفت: من کاملا سیاست چین واحد را درک می‌کنم اما نمی‌دانم چرا باید تا زمانی که با چین بر سر مسائل دیگر توافق می‌‌کنیم، به سیاست چین واحد پایبند بمانیم؟ البته این تنها اظهاراتی نبود که به مذاق چینی‌ها خوش نیامد. او از دیگر سیاست‌های چین در زمینه ارز و گمرک نیز انتقاد کرد.

کارشناسان می‌گویند، ترامپ در سال‌های متمادی حضور در عرصه تجارت و بازار مسکن، بارها از این سیاست استفاده کرد که با تاکید روی یک مساله خاص، دنبال امتیازات دیگری از طرف مقابل بوده است. رئیس جمهور منتخب آمریکا قصد دارد همین سیاست را در عرصه خارجی با دیگر کشورها نیز اعمال کند.

چینی‌ها هنوز به اظهارات یکشنبه‌شب ترامپ واکنش نشان نداده‌اند، اما برخی رسانه‌های دولتی به انتقاد از رفتار ترامپ پرداختند. روزنامه گلوبال تایمز چین، روز گذشته در مقاله‌ای نوشت، ترامپ با بیان این اظهارات ثابت کرد که فردی ساده‌لوح است. این مقاله با هشدار به ترامپ که نمی‌توان با چین واحد معامله کرد، نوشت: ترامپ تنها یک تاجر است و در زمینه سیاست، مانند یک بچه، نادان است.

ترامپ و حرکت در مسیری متفاوت

ترامپ اولین رئیس‌جمهور جمهوریخواهی نیست که سیاست چین واحد را به چالش می‌کشد، اما این‌که او می‌خواهد با این کار، دیگر رفتارهای پکن را در مسیر تمایل واشنگتن قرار دهد، یکی از اقدامات متمایز او به حساب می‌آید. از سال 1972 که ریچارد نیکسون و مائو تسه تونگ در نشست شانگهای، اصل چین واحد را به رسمیت شناختند و از سال 1979 روابط آمریکا و تایوان خاتمه یافت، هیچ رئیس‌جمهوری مثل ترامپ اظهاراتی علیه این مساله بیان نکرده بود. تنها موردی که در این چند سال می‌توان به آن اشاره کرد، اظهارات ریگان در زمان انتخابات ریاست جمهوری بود که از این سیاست بشدت انتقاد کرد، اما طی سال‌های حضورش در کاخ سفید هرگز مانند این چند هفته ترامپ رفتار نکرد.

نیویورک تایمز، روز گذشته در مقاله‌ای عنوان کرد، اگرچه ترامپ در واکنش به تماس تلفنی چند هفته پیش با رئیس‌جمهور تایوان گفت، تماس از طرف رهبر تایوان بوده، اما شواهد نشان می‌دهد مقدمات زیادی پشت این کار وجود داشته است. باب دال، سناتور سابق کانزاس و یکی از لابی‌گرهای مهم در زمینه تایوان از جمله افرادی بود که از ماه‌ها پیش، مقدمات برقراری چنین تماسی را فراهم کرده بود.

در حالی که برخی جمهوریخواهان همچون جان بولتون از این رفتار و موضع ترامپ تقدیر و ستایش کرده‌اند، اما برخی هشدار داده‌اند، این رفتار می‌تواند هم اقدامات تلافی جویانه پکن را به دنبال داشته باشد و هم توافق‌ دیپلماتیک با این کشور را در معرض خطر قرار دهد. در همین ارتباط، ایوان مدیروس، مدیر سابق شورای امنیت ملی آمریکا در بخش آسیا گفت: به‌دلیل یک منفعت مانند تایوان، ضرر مهمی از طرف چین به ایالات متحده وارد می‌شود. بهتر است، ترامپ درس‌های تاریخی را در این زمینه مرور کند. جفری بادِر نیز که در دولت اوباما جایگزین مدیروس شد، اظهارکرد، حفظ و اعتقاد به سیاست چین واحد، یکی از اصولی‌ترین پایه‌های روابط ما با چین طی سال‌های گذشته بوده است.

نگاه ترامپ به مسائل جهانی، اقتصادی است

دکتر صمد قائم‌پناه

کارشناس روابط بین‌الملل

گفت‌وگو از جام‌جم آنلاین

سیاست‌های ترامپ در روابط بین‌الملل چندان نگران‌کننده نیست و نخواهد بود. برخلاف این که بسیاری شرایط آمریکا و روابط بین‌الملل را در دوران ترامپ، تیره و تار و نگران‌کننده می‌دانند، من خوشبین هستم و معتقدم، ترامپ در صدد است از طریق ارتباطات اقتصادی با کشورهای مختلف، منافع جامعه آمریکا را تامین کند. اگرچه آقای ترامپ، فرد ناشناخته‌ای است و نمی‌توان براحتی چشم‌انداز قابل قبولی از سیاست‌هایش ارائه داد و باید منتظر بود و دید، ولی آنچه از کلیت سیاست‌هایش برمی‌آید، این است که چندان خود را درگیر بحران‌های بین‌الملل نخواهد کرد . این کارشناس بین‌الملل، انتخاب افراد تندرو در کابینه ترامپ را چندان نگران‌کننده ندانست، چراکه معتقد است، آینده نظام بین‌الملل به سیاست‌های ترامپ بستگی دارد واز آنجا که وی فردی اقتصادی است، چندان به دیپلماسی سیاسی و نظامی اهمیتی نمی‌دهد.