روش‌های صحیح مصرف دارو

برای حصول حداکثر اثرات دارو باید دارو را به روش صحیح مصرف کرد. استفاده غیراصولی از دارو می‌تواند نتایج لازم را ایجاد نکرده و حتی باعث بروز عوارض ناخواسته‌ای شود. دارو به اشکال متفاوتی تولید می‌شود. اگر روش درست استفاده از دارویی را نمی‌دانید بهتر است از داروخانه‌ای که دارو را می‌پیچد یا پزشک خود بپرسید. اگر به هر دلیلی هیچ‌کدام در دسترس نبود و دارو دارای بروشوری باشد که زبان آن برای شما قابل‌فهم است می‌توانید از بروشور برای یادگیری استفاده کنید. این را فراموش نکنید که بسیاری از پزشکان نیز برای راهنمایی شما از همین بروشور داخل جعبه دارویی استفاده می‌کنند.

بسته به شکل دارویی برای اثربخشی بیشتر و راحتی مصرف به‌کار بردن اصول زیر کارگشاست:

سوسپانسیون فرآورده‌ای مایع است که حاوی ذرات رسوب‌کننده است. پس از مدتی که دارو را در محلی بی‌حرکت قرار دهید بخشی از آن رسوب می‌کند. در زمان مصرف باید دارو را تکان بدهید تا ذرات رسوب‌ کرده در سراسر آن به‌طور یکنواخت پراکنده شود. اگر این شکل از دارو را بدون تکان دادن مصرف کنیم باعث می‌شود تا غلظت کمتری از دارو در ابتدای درمان به بیمار برسد و در دفعات بعدی به دلیل باقی ماندن بخش عمده‌ای از دارو بیمار دچار علائم ناشی از مسمومیت شود.

داروهایی که به شکل مایع بوده و برای مصرف به استفاده از پیمانه نیاز دارند نباید با قاشق مصرف شوند. پزشکان نیز بجای استفاده از واژگانی همچون قاشق چای‌خوری یا مرباخوری بهتر است از میزان دارو با واحد سی‌سی استفاده کنند. قاشق چای‌خوری بسته به نوع می‌تواند از 2 تا 5 سی‌سی حجم داشته باشد! برای استفاده صحیح در داروهایی که پیمانه ندارند بهتر است از داروساز پیمانه مندرج تهیه کنید.

قرص‌ها و کپسول‌ها گاهی در دهان، گلو یا مری می‌چسبند. برای ممانعت از این حالت آنها را با آب بخورید. گذاشتن قرص در انتهای زبان به‌راحتی بلع کمک می‌کند. برای بلع دارو نباید به له کردن قرص یا کپسول اقدام کرد. گاهی پوشش کپسولی یا پوشش قرص جهت انتقال سالم قرص به درون روده‌هاست تا دارو از اثر اسید معده حفظ شود که باخرد کردن دارو این اثر حفاظتی از بین می‌رود.

قرص‌های زیرزبانی برای جذب درون دهان ساخته‌ شده‌اند. اندکی سوزش یا تلخی در حین گذاشتن دارو ایجاد می‌‌شود که طی پنج دقیقه از بین می‌رود. اگر با گذاشتن این داروها هیچ حس سوزش یا تلخی بیمار نداشته باشد دال بر خرابی دارو بوده و باید دارو دور انداخته شود.

قرص‌های مکیدنی گلو حاوی موادی هستند که در دهان آزاد می‌شوند تا از علائم ناشی از آسیب در گلو و دهان بکاهند. این داروها روی زخم گلو، سرفه و گاهی گرفتگی صدا می‌توانند مؤثر باشند. این داروها را باید دردهان گذاشت و اجازه داد که در دهان جذب‌شده و از بین بروند. این داروها را نباید بلعید و باقیمانده دارو را دور انداخت. ضمنا برای مدتی بعد از مصرف دارو چیزی ننوشید.

دکتر بهروز هاشمی - متخصص طب اورژانس و فلوشیپ سم‌شناسی