شانس کلینتون بیشتر است

واقعیت این است که به‌رغم پیشتازی دونالد ترامپ در رقابت درون حزبی جمهوریخواهان، نیمی از آمریکایی‌ها اعلام کرده‌اند در صورتی که وی رئیس‌جمهور کشورشان باشد شرمسار خواهند بود. آنها همچنین گفته‌اند که ترامپ شانس زیادی برای پیروزی در انتخابات ریاست جمهوری ماه نوامبر آینده ندارد.

اما سوال اینجاست که پیام پیشتازی هیلاری کلینتون در نظرسنجی‌های انتخاباتی چیست و پیروزی احتمالی وی در انتخابات امسال، چه نسبتی با منافع ملی ایران دارد؟

دکتر صادق زیباکلام، استاد علوم سیاسی دانشگاه تهران و تحلیلگر برجسته مسائل بین‌الملل، در گفتگو با جام‌سیاست، با اشاره به این که شانس حضور کلینتون در مقام ریاست‌جمهوری آمریکا بسیار بالاست، تاکید دارد که هر چند رقیب وی دارای محبوبیت پوپولیستی است اما در نهایت مردم این کشور حاضر به رای دادن به ترامپ نیستند. وی به تحلیلی در زمینه انتخابات آینده آمریکا پرداخته و به سوالات ما در این زمینه پاسخ داده است.

تحلیل شما از انتخابات آینده ریاست جمهوری آمریکا وحضور دو نامزد جنجالی حاضر در این دوره از رقابت‌ها چیست؟

در ایالات متحده آمریکا آرایش سیاسی کلاسیک وجود دارد که در قالب دو حزب جمهوریخواه و دموکرات خود را نشان داده است. می‌توان گفت که این دو حزب در مجموع حدود 80 تا 90 درصد بدنه جریانات سیاسی درون کشور آمریکا را در خود قرار داده‌اند . البته این به آن معنی نیست که بیرون از حزب جمهوریخواه یا دمکرات، اندیشه‌ها، چهره‌ها و شخصیت‌های دیگری وجود ندارند که افکار وعقاید متفاوت‌تری داشته باشند. البته با وجود این،‌ بیشتر چهره‌ها باز هم در درون دو حزب موجود قرار می‌گیرند وجریانات دیگر، در تجزیه وتحلیل نهایی به این دو جریان می‌پیوندند. بنابراین در انتخابات ریاست جمهوری آمریکا وقتی عملا نگاه می‌کنیم متوجه می‌شویم که شخصی مثل آقای ساندرز که دارای افکار و عقاید شبه سوسیالیستی و چپگرایانه است، عملا در حزب دمکرات جای می‌گیرد و جریانات محافظه‌کار سنتی هم تابعی از این حزب می‌شوند. جریانات راست افراطی هم در حزب جمهوریخواه و در کنار بدنه وجریان حزب اصلی جمهوریخواه که دست راستی هستند حضور پیدا می‌کنند.

در این دوره از انتخابات، جمهوریخواهان دونالد ترامپ ودمکرات‌هاهیلاری کلینتون را به‌عنوان نامزد خود معرفی کرده اند. فکر می‌کنید کدامیک از دو رقیب توفیق بیشتری برای انتخاب شدن در جامعه آمریکایی را دارند؟

به نظر می‌رسد شانس خانم کلینتون بیشتر از ترامپ است. البته ترامپ از یک محبوبیت پوپولیستی زیرپوستی به‌دلیل موضعگیری‌های نژادپرستانه، ضدخارجی و ضد اسلامی برخورداراست؛ امااین که در روز رای‌گیری همچنان این هاله پوپولیسم که بر گرد ترامپ هست ادامه پیدا کند و مردم آمریکا به وی رای دهند، مشخص نیست.

بنابراین با توجه به این که یک‌سری از جمهوریخواهان عملا دل‌خوشی از افکار، عقاید و موضعگیری‌های افراطی آقای ترامپ ندارند و در نهایت حاضر نیستند از او حمایت کنند، این احتمال وجود دارد که از طرفداران حزب خود بخواهند به خانم کلینتون رای بدهند.

از آنجا که ترامپ به لفاظی‌های نژادپرستانه شهرت پیدا کرده و علیه مسلمانان موضعگیری تندی داشته یا ادعا کرده مسلمانان از غرب تنفر دارند و اسلام از غرب بیزار است، بسیاری از جمهوریخواهان با اتکا بر این موضوع، اظهارنظرهای وی را تفرقه‌افکنانه ارزیابی کرده و محبوبیت او در بین جامعه آمریکایی کاهش یافته است. مثلا شما به این نکته توجه داشته باشید که مواضع متناقض و جنجالی دونالد ترامپ سبب شده تا تلاش‌های پنهانی درون حزبی برای حذف وی از انتخابات افزایش یابد.

برخی اعضای ارشد حزب جمهوریخواه تلاش می‌کنند دونالد ترامپ از گردونه رقابت‌های درون حزبی حذف شود، هرچند تاکنون این دسته ناکام مانده‌اند. بر این اساس بسیاری از تحلیلگران و مقامات غربی از احتمال پیروزی ترامپ در انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا نگران هستند و روی کار آمدن وی را یک فاجعه می‌دانند اما وی همچنان در مسیر رقابت‌های انتخاباتی است و این احتمال وجود دارد که حتی جمهوریخواهان در کنار هیلاری کلینتون قرار بگیرند.

در افکارعمومی ایران این پرسش مطرح است که در صورت پیروزی هر یک از دو نامزد، رویکرد آنها به ایران چگونه خواهد بود؟

ترامپ توافق هسته‌ای با ایران را از روی ناشایستگی مذاکره‌کنندگان آمریکایی دانسته که همین مواضع وی می‌تواند بهانه‌ای برای مخالفان برجام باشد.

و اگر کلینتون پیروز شود؟

اگر ایشان پیروز شود کم و بیش سیاست‌هایی که مبتنی بر تنش‌زدایی وباز کردن باب گفت‌وگو با ایران هست جایگزین خواهد شد، چنان که در دور دوم ریاست جمهوری آقای اوباما شاهد این روش بودیم.

پس شما چشم‌انداز بهتری از نظر سیاست خارجی در صورت پیروزی دمکرات‌ها قائل هستید؟

بله، البته دمکرات‌ها معمولا درجریاناتی مثل حقوق بشر و برخی سیاست‌های منطقه‌ای حساسیت ویژه‌ای نشان می‌دهند ولی روند تنش‌زدایی که با دولت آقای روحانی شروع شده قطعا با ریاست‌جمهوری دمکرات‌ها همچنان ادامه پیدا خواهد کرد؛ مگر این که در ایران و انتخابات سال آینده ریاست جمهوری در کشورمان، تغییر وتحولات خاصی به وجود آید.