آوارگی دوباره «کروزو» در تلویزیون

این درام ماجراجویانه و اجتماعی در 13 اپیزود تهیه و پخش شد. خالقان اصلی این مجموعه تک‌فصلی که نمایش آن تا سال 2009 ادامه داشت، استفن گالاگر و جاستین بودل هستند. فیلمنامه کروزو را این دو با همکاری شش فیلمنامه‌نویس دیگر نوشتند. پنج کارگردان تلویزیونی وظیفه کارگردانی 13 قسمت مجموعه را به عهده گرفتند. مایکل رابینسون با کارگردانی پنج اپیزود آن، بیشترین سهم را در این زمینه به عهده دارد.

فیلیپ وینچستر نقش رابینسون کروزو را در این درام اکشن بازی کرد. سام نیل، بازیگر استرالیایی‌تبار سینما هم در نقش شخصیت جرمیا بلاکتورن قصه ظاهر شد. ایفای نقش شخصیت جمعه قصه را هم تونگایی کریسا به عهده گرفت. بجز این سه بازیگر، آنا دالتون در نقش سوزان کروزو، تنها هنرپیشه‌ای است که در تمام اپیزودهای مجموعه ایفای نقش کرد. سازندگان مجموعه ترجیح دادند آن را در نیمه دوم سال 2008 پخش کنند و عقیده داشتند در این زمان، تماشاگران تلویزیونی استقبال بهتر و بیشتری از مجموعه با این حال و هوا می‌کنند. نوع استقبال تماشاگران هم نشان داد آنها چندان اشتباه نکرده‌اند. خط اصلی قصه مجموعه مثل بقیه فیلم‌ها و مجموعه‌هایی که براساس داستان کتاب دافو ساخته شده، دنبال‌کننده ماجراجویی‌های رابینسون کروزو است. او در جریان یک سفر، سر از جزیره‌ای متروکه و دورافتاده درمی‌آورد که خالی از سکنه است. کروزو شش سال در این جزیره زندگی می‌کند و در تمام این مدت سخت تلاش می‌کند تا راهی برای بازگشت به خانه‌اش پیدا کند و به همسر و فرزندانش بپیوندد. تنها همراه او در این جزیره نوجوان سیاهپوستی به نام جمعه است که از اهالی بومی جزیره به حساب می‌آید. کروزو این نوجوان را از مرگ نجات داده و به وی زبان انگلیسی یاد می‌دهد. در قصه مجموعه کروزو تغییراتی در متن اصلی ایجاد شده و این نسخه نشان‌دهنده دیدگاه خالقان آن نسبت به این داستان کلاسیک است. در عین حال آنها سعی داشتند با بهره‌گیری از یکسری لوکیشن‌های جدید و ناب، تصویرهایی تازه به تماشاگرانی ارائه دهند که آشنایی کاملی با قصه رابینسون کروزو و ماجراجویی‌های او دارند. آنها در اجرای این کار با موفقیت عمل کردند و تصاویری را در معرض دید عموم بینندگان قرار دادند که نمونه آنها تا آن زمان در یک درام ماجراجویانه و اکشن به نمایش درنیامده بود. این لوکیشن‌ها بعدها از سوی بسیاری از برنامه‌سازان تلویزیونی آمریکا به عنوان مکان‌های اصلی فیلمبرداری مورد بهره‌برداری قرار گرفت.

پیشنهاد تولید نسخه تازه‌ای از داستان رابینسون کروزو را شرکت مستقل فیلمسازی لندنی پاور به شبکه تلویزیونی ان.‌بی.سی داد. این پیشنهاد خیلی زود با موافقت مسئولان این شبکه همراه شد. دو شرکت هنری آفریقای جنوبی و کانادایی هم در تولید مجموعه مشارکت و همکاری کردند، حضور چند شرکت تولید فیلم و مجموعه به عنوان سرمایه‌گذار باعث شد نسبت به خرج مبلغ پول کافی برای ساخت آن سختگیری نشود. شرکت مستقل فیلمسازی انگلیسی پاور پس از تولید کروزو مدعی شد این اولین بار در 40 سال اخیر است که یک شبکه تلویزیونی آمریکایی با مشارکت بالای مالی یک شرکت انگلیسی، دست به تولید یک مجموعه تقریبا گرانقیمت می‌زند. طرف آمریکایی هیچ‌پوقت پاسخی در رد این ادعا نداد. جاستین - یکی از دو خالق و فیلمنامه‌نویس اصلی کروزو - از مسئولان اصلی شرکت پاور است. کار فیلمبرداری مجموعه، می 2008 در منطقه یورک انگلستان شروع شد و این در حالی بود که بسیاری از رسانه‌های گروهی درباره هزینه تولید بالای 20 میلیون دلاری آن صحبت می‌کردند. با این حال، منتقدان تلویزیونی انگلستان از این که مناطق مختلف کشورشان لوکیشن اصلی مجموعه است، احساس خشنودی کردند. بجز بخش‌هایی از مجموعه که در آفریقای جنوبی فیلمبرداری شده، بخش اعظم صحنه‌های آن از لوکیشن‌های انگلیسی بهره گرفتند.

نکته جالب این که شبکه ان.بی.سی قبل از پخش کروزو تبلیغات بسیار زیادی برای آن کرد. این تبلیغات با برپایی مسابقات المپیک تابستانی پکن همراه شد و مسئولان شبکه بیشترین استفاده را از امکانات این مسابقات کردند. همین موضوع باعث جلب توجه شبکه‌های مختلف تلویزیونی در سراسر جهان شد و خیلی سریع بیش از 45 کشور جهان امتیاز پخش آن را خریداری کردند. اپیزود اول مجموعه که به صورت یک فیلم سینمایی تلویزیونی تهیه شد، زمانی دو ساعته داشت. این در حالی است که اولین قسمت مجموعه‌های تلویزیونی معمولا با زمانی 90 دقیقه‌ای تولید می‌شود. زمان پخش هفتگی مجموعه چند بار تغییر کرد. این موضوع باعث شد برخی رسانه‌های گروهی چنین اظهار نظر کنند که شمار تماشاگران آن کاهش یافته و تغییر زمان نمایش هفتگی آن به دلیل این موضوع است. تهیه‌کنندگان کروزو قصد داشتند با طرح قصه‌ها و ماجراهای تازه، فصل‌های بعدی آن را هم تولید کنند، اما منابع نزدیک به سازندگان مجموعه می‌گویند طرح‌هایی که در این رابطه ارائه شد، نتوانست نظر مثبت خالقان آن را جلب کند.

استفن گالاگر در مصاحبه‌ای گفت همیشه دنبال قصه‌ای جذاب می‌گشت که ماجراهای رابینسون کروزو را پس از بازگشت به خانه و در شهر دنبال کند، اما آرزوی او تحقق نیافت، زیرا همکاران فیلمنامه‌نویس وی نتوانستند کروزو را در شهر وارد یکسری ماجراجویی‌های جذاب کنند. این در حالی است که یک نظرخواهی رسانه‌ای انگلیسی، حکایت از مخالفت تماشاگران انگلیسی با این موضوع می‌کرد.

عموم تماشاگران تلویزیونی در یک نظرخواهی گفتند دلیلی ندارد مجموعه‌ای تلویزیونی ساخته شود که دنبال‌کننده زندگی کروزو پس از ترک جزیره باشد.

تی‌وی گاید / مترجم: کیکاووس زیاری