عامه‌پسندی در عین تخصص‌گرایی

از طرفی، این برنامه‌ها با پخش گسترده از تلویزیون به مخاطبانی عام هم دسترسی پیدا می‌کنند و این فرصت مطلوب نوعی موقعیت دوگانه برای آنها در پی دارد. یعنی همان حفظ رویکرد تخصصی در عین تلاش برای حفظ و جذب مخاطب عام و در مواردی جلب مشارکت او.

برای رسیدن به این هدف، در نظر گرفتن برخی معیارها و شاخصه‌ها اهمیت زیادی دارد. ضرورتی ندارد یک برنامه اینچنینی برآورد مالی زیادی داشته باشد یا در طراحی دکور یا دیگر بخش‌ها خیلی متفاوت عمل کند، بلکه در نظر گرفتن برخی ضوابط و فنون برنامه‌سازی اصولی می‌تواند دست‌اندرکاران یک برنامه تلویزیونی تخصصی را به این هدف نزدیک کند.

برنامه‌های تخصصی عمدتا بر پایه گفت‌و‌گو بنا شده‌اند، بحث‌هایی که برخی مخاطبان خود در آن درگیر بوده و برای آنها این مباحث نه‌تنها جذاب، بلکه مهم و اساسی به نظر می‌رسد، اما باید در نظر داشت گروه عمده‌ای از مخاطبان می‌توانند افرادی باشند که نه الزاما برای ورود به مباحث و درگیر شدن با موضوع گفت‌وگو، بلکه با هدف سرگرمی برنامه را دنبال می‌کنند یا به اصطلاح در گروه مخاطبان اتفاقی یک اثر جای می‌گیرند. از این‌رو جلب توجه آنها، بر انگیختن حس کنجکاویشان نسبت به محتوا از طریق به کارگیری فرم و ساختاری مناسب از ضرورت‌های اجرایی یک برنامه تلویزیونی است که قصد دارد در سطحی عمومی و کلان مسائل تخصصی را مطرح کند. این رویکرد عام‌گرا در برنامه‌های تخصصی، یک مزیت مهم هم دارد و آن برانگیختن نوعی مشارکت جمعی برای حل بحران‌ها و مشکلات صنفی و جناحی در یک شاخه هنری است و می‌تواند در برجسته کردن یک موضوع در اذهان عمومی موثر افتد؛ بنابراین برنامه‌های تخصصی در این شرایط همچون تریبون‌هایی برای بازتاب و انعکاس وقایع پشت پرده عمل می‌کنند و گاهی در این افشاگری دچار افراط هم می‌شوند، تا جایی که مهمانان یک برنامه در نتیجه بی‌توجهی به چارچوب‌های اخلاقی، شأن در معرض دید قرار گرفتن را نادیده می‌گیرند.

بنابراین صرف سیاه‌نمایی در یک برنامه تخصصی می‌تواند نتیجه‌ای عکس به دنبال داشته باشد و آن از دست رفتن تدریجی مخاطب و رسیدن به نوعی تکرار در طرح موضوعات و ناموفق بودن در دستیابی به راهکار یا راهکارهایی برای رفع موانع است.

برنامه‌های تخصصی همچنین باید از بخش‌های متنوع و جذابی برخوردار باشند و با تعریف برنامه‌های ترکیبی تطابق یابند. پخش آیتم‌های گزارشی، نمایشی، گرافیکی، موسیقی و نماآهنگ، پخش صحبت‌های پیشکسوتان و افراد مجرب در یک حرفه، در پیش گرفتن رویکرد طنز در برخی بازه‌های زمانی و... همگی از روش‌های تاثیرگذار بر افزایش جذابیت یک برنامه تلویزیونی تخصصی است و از میزان رسمیت و جدیت آن تا حدودی می‌کاهد.

رکسانا قهقرایی