فیلم کوتاه سکوی پرتاب نیست

 این را نیک می‌دانم که هم‌اکنون در شبکه نمایش برنامه‌ای به نمایش آثار کوتاه اختصاص دارد و متولی رسمی فیلم کوتاه نیز عملا انجمن سینمای جوان زیر نظر وزارت ارشاد است. با این وصف، تلویزیون که همواره سعی بر کمک‌رسانی به سینما و اعتلای آن داشته می‌تواند اقدامی مبارک و هوشمندانه به خرج دهد تا به این بخش مظلوم کمک شود و در این باب فرهنگسازی خوبی صورت بگیرد.

در شبکه نمایش، برنامه‌ای به پخش آثار کوتاه اختصاص دارد و تاکنون نیز بیش از صد و اندی فیلم کوتاه از همین برنامه پخش شده است، اما این فرآیند با وجود حرکتی که مثبت تلقی می‌شود از نظر کارشناسان، یک بیراهه است و فقط حکم یک برنامه آنتن پرکن را دارد. این ادعا را با تمام اعتقادات و تجربه‌ام می‌گویم، چراکه برای چنین مقوله‌هایی ابتدا باید فرهنگسازی صورت گیرد و مردم را با آن آشنا کرد.

باور کنیم ساختار فیلم کوتاه در کشور ما یک شاکله بیمار دارد و سنگ بنای آن از همان گام نخست غلط برداشته شده است و همین باعث شده فیلم کوتاه در کشور ما فقط حکم یک سکوی پرتاب به سوی سینمای حرفه‌ای و فیلم بلند به حساب آید و نه چیزی دیگر.

باور کنیم فیلم کوتاه می‌تواند سرگرم‌کننده باشد و جنبه مفرح داشته باشد. با فیلم کوتاه می‌توان با مخاطب عام ارتباط برقرار کرد و برای آنها لحظات سرگرم‌کننده‌ای ساخت، اما فیلمساز فیلم کوتاه وقتی می‌بیند محلی برای نمایش آثارش و ارتباط با مخاطب ندارد و تنها راه نمایش چند جشنواره‌ای است که در سال برگزار می‌شود، ناخودآگاه به سمت ساخت آثاری می‌رود که فرم‌گرا باشد و باب پسند جشنواره‌ها قرار گیرد.

همین سیکل غلط باعث شده در اذهان عمومی فیلم کوتاه مترادف با آثاری باشد که سر و ته ندارد و قرار هم نیست مخاطب عام را سرگرم کند.

تلویزیون قادر است به این دایره معیوب و مشکل‌دار در چند دهه پایان بخشد و شاخه فیلم کوتاه را به مسیری شایسته بازگرداند. به‌راستی چه اشکالی دارد تلویزیون و شبکه‌‌های سیما هم وارد چرخه تولید فیلم کوتاه شوند؟ باور کنیم فیلم کوتاه درست، هم هزینه تولید کمی دارد و هم می‌تواند به مراتب سرگرم‌کننده باشد و به مرور باعث شود نگاه غلط مخاطب از روی فیلم کوتاه برداشته شود. با این کار، هم فیلم کوتاه به شاخه‌ای حرفه‌ای و مستقل تبدیل می‌شود و هم آنتن تلویزیون به شکلی متفاوت تأمین خواهد شد، ضمن آن که هم در هزینه‌ها صرفه‌جویی می‌شود و هم خونی تازه به رگ‌‌های فیلم کوتاه تزریق می‌شود.

با این کار آثار فیلمسازان جوان‌تر نیز در معرض دید تهیه‌کنندگان قرار می‌گیرد و خود فتح بابی می‌شود برای کشف استعدادهای تازه.

حال خود قضاوت کنید این روش ساده که به فرهنگسازی منجر می‌شود کارایی بیشتری دارد یا پخش و نمایش فیلم کوتاه بدون هیچ تفکری در قالب یک برنامه در شبکه‌ای دیجیتال؟

محمدرضا لطفی