در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
پسانداز را به فرزندتان یاد دهید
خرجکردن پول و پساندازکردن برای انسانهای مختلف، معانی متفاوتی دارد. گروهی اصلا اعتقادی به پسانداز ندارند؛ آنها تصور میکنند همیشه هرقدر پول به دست میآورند، برای خرجکردن است و از نظر این افراد پساندازکردن، مخصوص افراد خسیس و ناخن خشک است؛ البته کسانی هم هستند که درست برعکس این گروه فکر و عمل میکنند و تا جایی که میتوانند پسانداز میکنند و خیلی اهل خرجکردن نیستند. این گروه هم نظر خودشان را دارند و میگویند پول را نباید بیخود و بیجهت خرج کرد، پولی که با زحمت به دست میآید با باید حفظ شود.
به عقیده کارشناسان نه شیوه گروه اول صحیح است و نه روش گروه دوم. باید متعادل بود و به اندازه خرج کرد و به اندازه هم پسانداز. بنابراین اینجا هم مثل همه کارهای ما در طول زندگی، تعادل و میانهروی حرف اول را میزند.
البته اینگونه رفتار یکشبه حاصل نمیشود، پس مهم است که از دوران کودکی این نکات را به بچهها بیاموزیم تا بدانند خساست چیست، درست خرجکردن چه معنایی دارد و چطور باید متعادل رفتار کرد. خیلی از پدر و مادرها تصور میکنند بچهها کاری با پول و درآمد ندارند، پس چرا باید ذهن آنها را با بیان این مسائل به هم بریزند و خستهشان کنند؟ برای همین هم تصمیم میگیرند هیچوقت با بچهها در اینباره صحبت نکنند تا زمانی که آنها پا به جامعه بگذارند و به این موارد نیاز داشته باشند.
این در حالی است که کارشناسان میگویند از همان سنی که کودک میتواند اعداد را بشمارد، باید او را با مفهوم پول و روشهای خرج و پساندازکردن آشنا کنیم. هرچه بچهها بزرگتر میشوند و سنشان بالاتر میرود، میتوانید با آنها در باره ارزش پول و قیمت کالاهای مختلف بیشتر صحبت کنید و گاهی هم نظرشان را بپرسید. در این مواقع، خیلی خوب است که با آنها در مورد روشهای پسانداز یا خرجکردن به شیوههای صحیح نیز صحبت کنید و از آنها بخواهید نظرشان را با شما در میان بگذارند. به اعتقاد محققان، دوران کودکی، بهترین زمان برای آموزش ارزش پساندازکردن است و باید بدانیم بچهها براحتی میتوانند با توضیحات والدین این موضوع را درک کنند.
کوپنهایی برای بچهها
اگر فکر میکنید صحبتکردن با کودکان درباره مسائل مالی موضوعی خسته کننده و دشوار است یا اگر دوست ندارید ذهن بچهها را با این مسائل خسته و آشفته کنید، خوب است از روشهای دیگری کمک بگیرید که هم آنها را با مفهوم و ارزش پول آشنا کند و هم به طور مستقیم با پول و اسکناس ارتباط نداشته باشد.
به عنوان نمونه یکی از شیوههای جالبی که والدین میتوانند از آن کمک بگیرند، استفاده از برگههای کوچکی است که میتواند مثل کوپن برای بچهها عمل کند. زمانی که فرزندتان کار خوبی انجام میدهد یا آنچه را از او خواستهاید بموقع انجام میدهد و به پایان میرساند، میتوانید چند عدد از این برگهها را به او بدهید. البته در مورد ارزش برگهها هم حتما از قبل صحبت کنید تا او بداند هر یک از این کوپنها چه ارزشی دارد و در برابر هر کاری میتواند انتظار چه تعداد کوپن را داشته باشد. حالا او میتواند براساس تعداد برگههایی که جمع کرده و در دست دارد، از شما تقاضایی کند. مثلا تماشای کارتونی کوتاه شاید به 3 کوپن نیاز داشته باشد و فیلمی بلند 5 کوپن، رفتن به پارک 6، دوچرخهسواری 8 کوپن و... که او در صورت داشتن برگهها به تعداد کافی میتواند از این فرصتها استفاده کند.
با این کار، بچهها خیلی زود یاد میگیرند که اگر دوست دارند بیشتر تلویزیون تماشا کنند یا اگر میخواهند ساعات بیشتری را دوچرخهسواری کنند باید کوپنهای بیشتری جمع کنند. در ضمن، بعد از مدت کوتاهی متوجه خواهند شد برای استفاده از آنچه که بیشتر دوست دارند، میتوانند کوپنهایشان را پسانداز کنند تا به تعداد دلخواه برسد.
پاکتهایی برای پسانداز
وقتی بچهها بزرگتر میشوند و پول توجیبی میگیرند، باز هم باید به فکر آموزش شیوههای صحیح خرجکردن باشید تا آنها بتوانند پولی را که به دست میآورند، بدرستی هم خرج و هم پسانداز کنند.
یکی از شیوههای جذاب برای کودکان استفاده از پاکتها یا جعبههای مختلفی است که روی هر یک از آنها نام شیئی نوشته یا طرح آن کشیده شده است. بچهها میتوانند برای هر چیزی که دوست دارند داشته باشند، یک پاکت در نظر بگیرند و مقداری از پولشان را داخل آن بریزند تا کمکم جمع شده و به مقدار کافی برسد. آنها با این کار بخوبی متوجه میشوند برای خرید کالاهای گرانقیمت باید زمان بیشتری منتظر بمانند و مبلغ بیشتری جمع کنند، اما برای کالاهای ارزان مانند یک خوراکی ساده شاید خیلی سریعتر به نتیجه دلخواه برسند.
با برنامه پیش بروید
زمانی که میدانید فرزندتان چه هدفی دارد و با پولهایش میخواهد چه چیزی بخرد، خوب است همراه با او جدولی تنظیم کنید. در این جدول، براساس مقدار پولی که هر هفته یا هر ماه دریافت میکند، میتوانید مشخص کنید چند ماه دیگر باید پولش را جمع کند تا به میزان لازم برسد. پس از این کار نیز هر وقت یک هفته یا یک ماه میگذرد و کودک پولی را کنار میگذارد، باید آن را در جدول مشخص کنید تا انگیزهاش برای پساندازکردن بیشتر شود.
جایزه بدهید
بد نیست گاهی برای فرزندتان هدیهای در نظر بگیرید تا زمانی که پسانداز میکند و بیدلیل پولش را خرج نمیکند، با این کار تشویق شده و انگیزه بیشتری پیدا کند. هر چه بیشتر پولش را پسانداز کند و کمتر به فکر ولخرجی باشد نیز میتوانید هدیهای ویژه و مخصوص برایش تهیه کنید تا متوجه ارزش کارش بشود. البته لازم نیست هدیههای گرانقیمت برایش بخرید، خریدن یک مداد ساده یا اجازه چند دقیقه بازی بیشتر هم میتواند او را خوشحال کند.
الگوی خوبی باشید
یک نکته را فراموش نکنید، آن هم اینکه اگر خودتان نتوانید بخوبی از عهده دخل و خرج خانه برآیید و همیشه این بحث در خانه وجود داشته باشد، هرقدر کودک را تشویق کنید یا هر چه برایش در مورد ارزش پسانداز صحبت کنید، خیلی فایدهای نخواهد داشت. کودک باید در عمل هم ببیند شما چطور پولتان را خرج میکنید و چقدر به فکر پسانداز هستید. در واقع، هر چه کودک بیشتر با نمونههای واقعی آشنا شود، بهتر میتواند این کار را در دنیای کوچک و زندگی خود عملی کند. در ضمن اگر کودک ببیند شما هم به فکر پسانداز هستید، متوجه میشود این کار خیلی عادی و طبیعی است که همه افراد، در هر سن و سالی که باشند انجامش میدهند. به علاوه، چون اغلب کودکان دوست دارند مانند پدر یا مادرشان باشند، رفتار شما میتواند آنها را تشویق و ترغیب کند.
بزرگترها را هم دریابید
نوجوانان و بچههای بزرگتر هم باید این موارد را بیاموزند و در زندگی به کار گیرند، پس یادتان باشد به آنها هم به زبان و شیوه مناسب سنشان بیاموزید چطور پسانداز کنند و به فکر صحیح خرجکردن باشند. یکی از راهها این است که برای این بچهها حسابهای بانکی مخصوص باز کنید و از آنها بخواهید پولشان را در بانک پسانداز کنند.
در هر حال، یادمان باشد سن و سال بچهها خیلی مهم نیست و آنها در هر سنی که باشند، باید این موضوع مهم را به زبان خودشان به آنها آموزش دهیم تا بدانند درست خرجکردن چه معنایی دارد و چقدر ارزشمند است.
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
فارسی، زبان گفتوگوی جهان
معاون وزیر بهداشت:
