احمد توکلی ، رئیس مرکز پژوهش های مجلس اولین بار از رویکرد مجلس در متن بودجه سال آینده بر مبنای صفر خبر داد. محمد خوش چهره درباره مفهوم این اصطلاح می گوید: مفهوم بودجه بندی بر مبنای صفر آن است که مانند سالهای گذشته هزینه های دولت را قطعی تلقی نخواهیم کرد که درصدی به عنوان تورم به آن اضافه کنیم و بعد با مقداری چانه زنی با 2 الی 3 درصد بالا و پایین تصویب شود. دولت باید هزینه های خود و شیوه هزینه کردن را امضا کند.
امروزه در دنیا، برجسته ترین شاخصه های مدیریت ، مدیریت جلوگیری از زواید و اتلاف است. مدیریت هرگونه اتلاف منابعی را در هر بخش سیستم خود باید کشف و خنثی کند و ضمن ارتقای کارایی با هزینه های کمتر، آن کار را انجام دهد.
وی می افزاید: بنابراین کسر بودجه در درجه اول محصول نوع هزینه و گاه به درآمد است و با تصحیح روشهای مدیریت می تواند کاهش پیدا کند.
اشکال بعدی نگاه خوشبینانه ای است که هر سال به بودجه بندی دیده می شود که آن هم باید صحیح شود. اشکال دیگر، آثار تورمی سیاست ها و عملکردهای غلط دولت است ؛ مثلا دولت هر سال با عنوان افزایش درآمد، قیمت آب، برق ، گاز و حاملهای انرژی را افزایش می دهد و ظاهرا در ستون درآمدهای خود باعث افزایش درآمد شده است.
ولی اشکال سنوانی و هرساله چنین روشی این است که آثار تورمی این افزایش به گونه ای است که به دلیل افزایش قیمت نهاده های تولید، قیمت تمام شده محصولات تولید شده در بخش دولتی و غیردولتی افزایش یابد و خود دولت که مصرف کننده مهم جامعه است بیشترین ضرر را از تورم در همان دوره یا دوره بعد کند و نتواند تعادلی در بودجه خود ایجاد کند؛ بنابراین اگر دولت در جهت تثبیت و واقعی نکردن قیمتها از یک طرف و کاهش هزینه های غیرضروری گام بردارد، آن وقت اطمینان داشته باشیم که پدیده ای به نام کسر بودجه را تجربه نخواهیم کرد.
نماینده مردم تهران با اشاره به این که چنین نمره بودجه بندی زمان زیادی را نیاز ندارد، می افزاید: بودجه نویسی بر مبنای صفر خیلی سریع می تواند انجام شود فقط باید این گونه نباشد که دولت معمولا بودجه خودش را با استعلام از دستگاه ها، نهادها و سازمان ها می بندد، هر دستگاهی ، نیازها و هزینه های خود را اعلام می کند و آن را به رده بالای خود ارجاع می دهد و به همین ترتیب تصویب می شود؛ در حالی که دیده شده بسیاری از ماموریت ها و برنامه ها که آن سازمان یا دستگاه قرار بوده انجام دهد، منتفی شده است ؛ اما با وجود آن که چند سال از لغو آن برنامه یا ماموریت می گذرد، هنوز برای آن بودجه تخصیص داده می شود.
خوش چهره ادامه می دهد: خیلی از مسائل با کارایی و بهینه سازی روش و مدیریت می تواند حل شود. درآمدهای زیادی وجود دارد که دولت پیگیر به دست آوردن و گرفتن آنها نمی شود؛ اما راه جبران آن را به مصرف کننده منتقل می کند؛ مثلا سالانه ما افزایش قیمت برق را داریم اما بررسی ها نشان می دهد 20 درصد برق مصرفی در بسیاری از استان ها، برق غیرمجاز است و وزارت نیرو به دنبال مجازکردن این مصرف و گرفتن حق خود نیست.
و چون قدرت گرفتن حق خود را یا انگیزه این کار را ندارد، هزینه های استفاده صنعتی یا خانگی غیرمجاز برق روی دوش مصرف کننده مجاز منتقل می شود.