بایدها و نبایدها در ساخت آثار مستند جنگی

فیلم مستند به دلیل ساختار واقعگرایانه ای که دارد ، می تواند بهترین راه برای بیان حقایق باشد اما چرا در سالهای بعد از جنگ عراق علیه ایران ، مستندسازان ما کمتر به سراغ پیامدهای بعد از جنگ و بازماندگان این سالها اعم از رزمندگان ، جانبازان و آزاده ها و خانواده آنها رفتند.

کد خبر: ۴۸۶۵۶

محمدرضا دزفولی ، مستندساز که این روزها برنامه «مستند 4» را با موضوع هفته دفاع مقدس از شبکه 4 در حال پخش دارد ، در این باره به خبرنگار ما گفت : مستندسازان در زمینه ساخت مستندهای جنگی بشدت دچار مشکل هستند. وی افزود: یکی از موانع اصلی ، کمبود بودجه است . مسوولان برای این گونه برنامه ها و فیلمها بودجه کمی در نظر می گیرند ، در حالی که مستند جنگی هزینه بسیار بالایی دارد چون برای بازسازی یک صحنه به مواد اولیه زیادی نیاز است . دزفولی مشکل دیگر را دسترسی نداشتن مستندسازان جنگی به منابع آرشیوی ذکر کرد و گفت : برای یک مستندساز بهترین منبع ، تصاویر آرشیوی است که متاسفانه بعد از جنگ دستیابی به این منابع خیلی سخت شده است . در حالی که اگر شما به مستندات ساخته شده درباره جنگ جهانی دوم دقت کنید ، متوجه می شوید اکثر آنها با استفاده از تصاویر آرشیوی ساخته شده است . وی در پاسخ به طرح این مساله که مستندسازان در طرح مسائل بازماندگان جنگ نیز کم کار هستند ، گفت : طرح مسائل بعد از جنگ در زیرمجموعه مستندهای اجتماعی قرار می گیرد و در زمان ساخت نیز با محدودیت های این نوع آثار روبه رو می شوند. وی با ذکر این نکته که تهیه کننده اکثر فیلمهای مستند کشور ما مراکز دولتی بویژه سازمان صداوسیماست ، یادآور شد: تهیه کنندگان آثار مستند جنگی لازم است با سعه صدر بیشتری به این مقوله بپردازند. با کمی جسارت می توان از آثار جنگ ، فیلمهای مستند بسیار خوبی تولید کرد. پوران درخشنده ، فیلمساز و مستندساز تلویزیون نیز معتقد است بعد از پایان جنگ مسائل مربوط به آن به نوعی فراموش شد. وی اظهار کرد: جنگ ما یک حماسه ملی بود که هر روز و ساعت آن سرشار از ایثار و حماسه بود اما ما در برابر آنهایی که این حماسه ها را خلق کردند هیچ کاری نکرده ایم اگر کاری صورت گرفته ، مقطعی بوده و هیچ گاه نهادینه نشده است . در صورتی که لازم است درباره جنگی که ما از آن به عنوان ، غرور ملی نام می بریم ، همیشه برنامه سازی کنیم. درخشنده در ادامه با ذکر این نکته که موانع زیادی در راه ساخت آثار جنگی است که مهمترین آنها نبود سرمایه است ، گفت : خود من دوسه سالی است که به دنبال طرح مساله زنان پس از جنگ هستم ؛ زنانی که در غرب کشور در کنار مردان از مرزها دفاع کردند و حتی از جان خود گذشتند. تحقیقاتم را در قالب سناریویی به نام «فرنگیس» نوشته ام اما هنوز موفق به ساخت آن نشده ام چون سرمایه لازم را ندارم .