فناوری به داد تاریخ می‌رسد

در حال حاضر فناوری نانو می‌تواند در کنترل و مونیتورینگ وضعیت آثار تاریخی، نگهداری و مرمت آثار تاریخی کاربرد داشته باشد.

در بخش مونیتورینگ و کنترل، استفاده از حسگرهای نانو و نشان‌گذارهای نانویی می‌تواند وضعیت کنونی مواد و مصالح بناهای تاریخی مانند نرخ خوردگی، نوع و جنس مواد و ساختار و ترکیب و پایداری آنها را مشخص نماید. این روش‌ها کاملا نوین و غیرمخرب است.

در بخش مرمت نیز می‌توان از مواد مختلف نانویی برای از بین بردن آثار خرابی و خوردگی و بهبود ساختار استفاده کرد. در این بخش از نانوذرات کلسیم و منیزیم و کربناتی برای مرمت و بازیابی نقاشی‌ها و نقشه‌های باستانی و نقوش حکاکی و رنگ‌آمیزی شده بناها استفاده شده‌ است. کاربرد نانوذرات برای مرمت دستنوشته‌های قدیمی نیز گزارش شده است.

در بخش محافظت نیز استفاده از انواع پوشش‌های مقاوم به خوردگی و ضد آب و لک روی مصالح و بناها می‌تواند از جمله کاربردهای ‌ فناوری نانو در بخش محافظت باشد. همچنین استفاده از مواد ممانعت‌کننده خوردگی برای محافظت چوب و سازه‌های چوبی از دیگر کاربردهاست. استفاده از سیمان‌ها و گچ‌های مستحکم یا دارای خاصیت ضدآلودگی در مرمت می‌تواند منجر به محافظت بناها در برابر خرابی‌ها و فرسودگی شود. علاوه بر موارد گفته شده در بالا استفاده از فناوری‌های نانو جهت بهبود شکل ظاهری و جلا و شفافیت مصالح و بناها و اشیای باستانی مطرح است. استفاده از پوشش‌های ضد آب و لک، پوشش‌های ضد اثر انگشت و پوشش‌های ضدنوشتاری و ضد خش برای ممانعت از نوشتن و حک کردن روی سطوح بناها از جمله محصولات نانویی قابل استفاده برای محافظت از نما و افزایش زیبایی بناهاست.

به طور کلی آثار تاریخی شامل بناهای مهم در معرض فرسودگی و خرابی و همچنین اشیای عتیقه و تاریخی در موزه‌ها ظرفیت مرمت یا نگهداری با استفاده از فناوری نانو را دارد. از آنجا که میراث فرهنگی در سطح ملی و جهانی دارای اهمیت بالایی است در صورت تغییر و تخریب در این میراث در اثر استفاده از مواد شیمیایی در درازمدت در اثر تغییرات آب و هوایی ضربه جبران‌ناپذیر به این میراث وارد می‌شود. از جمله مصادیق کاربرد فناوری نانو در مرمت آثار باستانی کشور می‌توان به یک مورد در مسجد امام اصفهان اشاره کرد که در آن استفاده از آب‌بند به طور موقت به هنگام برداشتن کاشی‌های سقف برای جلوگیری از ورود باران و رطوبت به درون بافت گنبد انجام شده است. اطلاع بیشتر از جزئیات این پروژه می‌تواند در زمینه به کارگیری بیشتر فناوری نانو در بخش ساختمان موثر باشد.