سایه مرداب بر اندام تالاب

وقنی حکمرانی در تالاب با آزولا‌ها و نی‌ها باشد معلوم است که جایی برای لاله‌ها و نیلوفرها باقی نمی‌ماند. امروز جمعیت این گیاهان در تالاب کم شده، لاله‌ها و نیلوفرها روزی مواد شیمیایی ورودی به تالاب را تجزیه می‌کردند و در ضمن پناهگاه قوها هم می‌شدند، اما کلونی این گیاهان تالابی هم در حال فروپاشی است. مردم بومی انزلی و آنهایی که راهشان به تالاب نزدیک است آنها را می‌چینند و برای فروش به شهرها می‌برند ؛ دارایی تالاب انزلی سال‌هاست که به دست مردم منطقه حراج می‌شود، حالا بماند که تخم پرندگان ساکن در تالاب و آنهایی که به انزلی مهاجرت می‌کنند هم از دست مردم بومی در امان نمی‌مانند و آب اندکی که برای تالاب مانده نیز برای کشاورزی زمین‌های افراد پمپاژ می‌شود و از دست تالاب می‌رود.

در این میان ماجرای کنارگذر انزلی که بی‌شباهت به میان گذر نیست هم حکایت خودش را دارد. تالاب انزلی که روزی عمقش تا 14 متر هم می‌رسید، امروز به خاطر ورود رسوبات به آن در بعضی نقاط عمقی نزدیک به نیم تا یک متر پیدا کرده باید پایه‌های پل‌های کنارگذر را هم تحمل کند. وزارت راه می‌گوید اگر نقشه این کنارگذر طبق مسیر پیشنهادی آنها پیش برود هم مسیر کوتاه می‌شود و هم هزینه‌ها کم اما محیط زیستی‌ها چنین اعتقادی ندارند. آنها می‌گویند طرح پیشنهادی وزارت راه باعث تخریب 300 هکتار از اکوسیستم تالاب می‌شود و اگر ارزش زیستی هر هکتار تالاب 8 تا 22 هزار دلار باشد این طرح سبب تحمیل خسارت 47 میلیارد تومانی به تالاب هم می‌شود. حالا با این وضع، تالاب انزلی بین چند راهی گیر کرده است، از یک طرف آلودگی‌های زیست‌محیطی و جدال با پساب‌ها و پسماندها، از سوی دیگر مردمی که از تالاب پول می‌خواهند و از طرفی طرحی برای نجات انزلی که اعتباراتش به موقع نمی‌رسد. تالاب انزلی برای این‌که احیا شود و ماکتی از تالاب قبل از شروع بحران شود در یک دوره 5 ساله به 90 میلیارد تومان اعتبار نیاز دارد تا در گام اول با احداث تله‌های رسوبگیر، لایروبی و احداث آبراهه‌ها از وضعیت اورژانسی درآید، اما اعتبارات دیرتر از زمان‌های وعده داده شده به دست مجریان می‌رسد این در حالی است که هر سال عقب‌افتادن از طرح احیا دست‌کم باعث ورود 500 تن رسوب به تالاب می‌شود، اما دیگر توان تحمل ندارد، این تالاب سال‌ها است که قدرت خودپالایی‌اش را از دست داده و کابوس مرداب می‌بیند.