وضعیت لرزان یورو در بازار

 با این وجود سیر تحولات اقتصادی در منطقه یورو آنقدر به سمت منفی سوق یافته که حتی رشد ارزش دلار ایران نیز نمی‌تواند جلوی کاهش ارزش یورو را بگیرد. قیمت دلار آمریکا از چهارشنبه هفته گذشته تاکنون حدود 40 تومان افزایش یافته و از 1240 تومان به 1280 تومان رسیده است. به تناسب این افزایش، قیمت یورو نیز در بازار آزاد تا ظهر دیروز تا 1770 تومان افزایش یافت، اما در ساعات پایانی عصر دیروز با 35 تومان کاهش یکباره به 1730 تا 1735 تومان رسید. کارشناسان بازار ارز علامت این کاهش یکباره را نگرانی از اثرگذاری مشکلات ناشی از بحران بدهی کشورهای منطقه یورو بر ارزش این ارز و کاهش استقبال از خرید آن در بازار تهران عنوان می‌کنند. گفته برخی فعالان بازار ارز نیز این اظهارات را تایید می‌کند. به گفته آنان تقاضا برای خرید یورو در یک هفته اخیر کاهش یافته و کسانی که به قصد مسافرت یا تجارت، ارز می‌خرند، ترجیح می‌دهند خریدشان را به دلار انجام دهند که فعلا از ثبات بیشتری برخوردار است. همچنین آنها نگرانند خرید یورو به قصد نگهداری برای مصرف در مسافرت‌های زمستان امسال نظیر کریسمس یا حتی عید نوروز به کاهش یکباره ارزش جهانی آن و ضرر دیدن منجر شود.فعالان ارزی خاطرنشان می‌کنند که بسیاری از شهروندان از بیم رشد بیشتر ارزش دلار از هم‌اکنون مصارف ارزی چند سال آینده خود را خریداری و نگهداری می‌کنند. تا 2 هفته قبل این گونه خریدها به دو صورت دلار ـ یورو بود اما با افزایش نگرانی‌ها از کاهش ارزش یورو، در یک هفته گذشته اکثر خریدها به صورت دلار بوده و تقاضا برای یورو کاهش قابل توجهی داشته است.

دکتر علی معنوی‌راد، تحلیلگر ارشد ارزی و مدیرکل اسبق ارزی بانک مرکزی در این باره به خبرنگار جام جم گفت: در دنیا ارزش یورو در برابر دلار بشدت در حال کاهش است، اما در ایران چون ما قیمت دلار را مدیریت می‌کنیم، قیمت یورو به خاطر دلار چندان پایین نیامده است.

وی تصریح کرد: اما این‌طور نیست که این کاهش اصلا خودش را نشان نداده باشد، چرا که از مقدار برابری یورو با دلار حتی در بازار ایران تا حد زیادی کاسته شده است.

به عقیده معنوی راد، اگر جامعه سران اروپا درباره بحران بدهی در منطقه یورو به جایی نرسد ـ که ظاهرا با توجه به واکنش‌های موجود به جایی نخواهد رسید ـ یورو حتی در ایران نیز با سقوط قیمت مواجه خواهد شد.

وی اظهار کرد: اوضاع در منطقه یورو واقعا خراب است. فعلا کشورهایی چون یونان، اسپانیا، پرتغال و ایرلند در خطر جدی هستند. اما یونان در غرور ورشکستگی است و اگر حتی اوضاع این کشور به مرز ورشکستگی هم نرسد، بلکه به مرز بحران هم برسد، قیمت یورو در ایران سقوط خواهد کرد.

معنوی‌راد گفت: اهمیت جلسه سران اروپا به حدی است که اوباما و گانیتر وزیر خزانه‌داری آمریکا از قبل به اروپا پیغام داده اند که با دادن وام‌های جدید به بهبود وضعیت کشورهای در مرز خطر کمک کنند، اما ظاهرا این پیغام مورد قبول واقع نشده و جلسه به احتمال زیاد خوب پیش نخواهد رفت.

وی خاطرنشان کرد: حتی برای نخستین بار وزیر خزانه‌داری آمریکا نیز در جلسه سران اروپا شرکت کرده و این رویدادی بی‌سابقه است، اما هر چه هست این حضور هم کمکی به بهبود وضعیت یورو نخواهد کرد.

مدیرکل اسبق ارزی بانک مرکزی تصریح کرد: در جلسه سران اروپا، آلمان بیش از همه در برابر پرداخت وام جدید به یونان مقاومت می‌کند و بدرستی می‌گوید وقتی دولت سوسیالیست این کشور انضباط پولی ندارد، چگونه پول مالیات‌دهندگان آلمانی باید به این کشور وام داده شود؟ آلمان می‌گوید وام‌هایی که قبلا به این کشور پرداخت شده نیز بی‌فایده بوده است.

معنوی‌راد افزود: وضعیت قیمتی یورو در کل جهان و از جمله ایران بی‌ثبات است و احتمالا بازار در روزهای بعد نسبت به تحولات جهانی این پول، واکنش بیشتری نشان خواهد داد که این امر احتیاط بیشتری از سوی خریداران ایرانی را نیز به دنبال خواهد داشت و میل به خرید دلار بیشتر می‌شود.

بانک مرکزی از حدود 4 سال پیش و دقیقا از آبان 86 (نوامبر 2009) تغییر ترکیب سبد ارزی کشور را آغاز و بخش زیادی از ذخایر ارزی کشور را از دلار به یورو تغییر داده است، همچنین اکثر معاملات خارجی کشور نیز با یورو انجام می‌شود.

به گفته محمود بهمنی، تا سال گذشته 79 درصد ذخایر ارزی کشور به دلار بوده که اکنون به یورو تبدیل شده است. علت این اقدام در آن زمان بحران اقتصادی آمریکا تحت تاثیر وام‌های مسکن و کاهش ارزش دلار بود. اما اکنون بحران اقتصادی در آمریکا فروکش کرده اما در بخش عمده منطقه یورو شعله‌ور شده است. لذا باید دید تدابیر بانک مرکزی برای برخورد با بحران یورو برای حفاظت از ارزش ذخایر ارزی کشور چیست؟