حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....
طنین
سوغات؛ ابراز محبت یا رونق اقتصاد
اینکه انسان از چه زمانی به سفر میرفته شاید خیلی معلوم نیست، اما آنچه از سفرنامههای مکتوب برمیآید سفر در هر فرهنگی دارای رسوم خاصی است؛ در ایران هم مانند سایر نقاط جهان، مردم آداب مخصوص به خود را دارند.
یکی از آداب سفر، آوردن سوغات برای خود و نزدیکان است؛ چنان که از معنای کلمه هم برمیآید سوغات به معنی هدیه آوردن و رهآورد است. در سفرنامههای قدیمی هم این لغت به این مفهوم به کار رفته است که مسافر از شهر یا دیاری که به آنجا سفر کرده برای خود و آشنایان که ممکن است تا آن زمان به آن شهر نرفته باشند، هدیه و یادگاری بیاورد. این کار باعث میشد کسانی که به هر دلیلی نمیتوانستند مسافرت کنند، با دریافت سوغاتی تا حدودی با فرهنگ و رسوم آن شهر و منطقه آشنا شوند.
در گذشته سوغات به شکلهای مختلف از صنایعدستی و خوراکیهای خاص گرفته تا پوشاک و... بر اساس آبوهوا و موادی که در آن شهر فراوان بود تولید میشد و این سنت چنان بین مردم متداول شد که هر شهر را با سوغات آن منطقه میشناختند. کمکم این موضوع به فرهنگ و ادبیات هم راه یافت و در سفرنامهها ، جای خود را باز کرد.
سوغات آوردن، گذشته از سنت زیبای هدیه دادن و اینکه به دوستان و آشنایان خود نشان دهند در طول سفر به یاد آنها بودهاند؛ محاسنی هم برای اقتصاد مناطقی که به آنها مسافرت میشد به همراه داشت. اول اینکه مردم با محصولات و صنایعدستی که بخشی از فرهنگ هر منطقه است آشنا میشدند و با بردن سوغات خاص هر منطقه به شهرهای دیگر یک تبادل فرهنگی و اقتصادی صورت میگرفت. اما طی سالهای گذشته با رشد صنعت حملونقل و افزایش مسافرتها، فرهنگ سفر هم دچار تغییر و تحول شد و به آن تحت عنوان صنعت گردشگری و یک منبع درآمدزا توجه کردند، به طوری که طی دهههای اخیر گردشگری منبع اصلی درآمد خیلی از کشورها محسوب میشود و برای فروش سوغات به مسافران، برنامهریزیهایی در سطح کلان انجام میگیرد.
ولی متاسفانه در کشور ما، فرهنگ خوب سوغات آوردن، کارکرد گذشته خود را از دست داده و نه تنها موجب تبادل فرهنگی و اقتصادی نمیشود که به فرهنگ ورود کالاهای خارجی و خروج ارز و آسیب به اقتصاد کشور تبدیل شده است. برای اثبات این ادعا کافی است یک روز به فرودگاه و قسمت خروج مسافران خارجی بروید تا ببینید ساکها و چمدانهای بزرگ چگونه از کالاهای مختلف چینی انباشته شده و وارد کشور میشوند.
به نظر میرسد با توسعه روزافزون سفر، توجه بیشتر و با برنامه به این بخش بسیار ضروری است. شاید سازمانها و مدیران و مجموعه متولیان امور گردشگری بتوانند با برنامهریزی و آموزش راهنمایان تورها و نیز بهره گرفتن از آموزشهای رسانهای، این مورد را در مسیری صحیح و درست هدایت کنند.
اکرم بیگی
گفت و گو
