شهرها و جاذبه‌ها

بند عباسی اولین سد تاریخی جهان

«بند عباسی» یکی از جاذبه‌های تاریخی و گردشگری استان یزد است که در بالادست چشمه آب گرم مرتضی علی در نزدیکی روستای خروان طبس قرار دارد. این بنای بی‌نظیر تاریخی در زمان شاه عباس صفوی برای کنترل سیلاب‌های فصلی در این منطقه ساخته شد و به عنوان اولین و تاریخی‌ترین سد جهان شناحته شده است. بند عباسی سال 1379 به شماره 3523 در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است. البته از تاریخ ساخت این بند اطلاعاتی در دست نیست و بخشی از طاق آجری آن که در پایین بند وجود دارد در ناحیه تیزه از بین رفته و در نتیجه طرح کامل آن محو شده است.در کتاب‌های تاریخی روایات مختلفی درخصوص قدمت بند کریت نقل شده است؛ ازجمله «هانری گویلو» این بنا را به دوره مغول نسبت داده است.
کد خبر: ۴۰۱۸۶۸

علی اصغر سمسار یزدی مدیرعامل سابق آب منطقه‌ای یزد در این مورد می‌گوید: بند شاه عباسی به صورت طاق بند در محلی که دره با دیوارسنگی باریک می‌شود با آجر بسته شده است، این سد طی چند دوره زمانی ساخته شده به طوری که قسمت فوقانی آن از قلوه‌سنگ است و گفته می‌شود این قسمت به دستور شاه عباس بازسازی شده است و به همین خاطر به این نام مشهور شده است.

وی در گفت‌وگو با جام‌جم می‌افزاید: ارتفاع قسمت زیرین این بند تاریخی تا کف دره حدود 5 متر است. این سد با هدف کنترل میزان خروج آب در مواقع بارندگی‌های سیل‌آسا ساخته شده است تا جلوی تخریب توسط سیلاب‌ها در زیر دست و نهایتا شهر طبس گرفته شود.

سمسار یزدی ارتفاع سد را حدود 30 متر اعلام می‌کند و می‌گوید: یکی از ویژگی‌های منحصر به فرد این بند قدیمی که هنر سدسازی ایرانیان را آشکار می‌کند، قوسی بودن بند است.به ا عتقاد وی، بندهای قوسی مقاومت بیشتری در مقابل فشار‌های ناگهانی، زلزله و حوادث طبیعی دارد، اما چشمه‌ای که در کنار این سد تاریخی در جریان است چشمه جوشانی است که با 2 نوع آب سرد و گرم کنار هم در دل کویر در جریان است و اکثریت گردشگران برای پیاده‌روی و درمان به این منطقه می‌روند.

این چشمه از راه نهر آبی به شهر طبس منتقل می‌شود. در طول مسیر چشمه آب گرم مرتضی علی نیز دیواره‌های بلند دره مانندی در دو طرف خودنمایی می‌کند و روی این دیواره‌ها حفره‌هایی است که گویی با نظم خاصی بنا شده‌اند که پس از حدود اندکی پیاده‌روی منطقه‌ای نمایان می‌شود.البته چشمه‌های بی‌شمار آب بویژه چند چشمه آب گرم و سرد در این مسیرقرار دارد و بزرگ‌ترین آنها از درون حفره‌ای نشأت می‌گیرد که به حمام مرتضی علی معروف شده است.

بیشتر آنانی که برای تفریح به این منطقه می‌آیند معمولا از این حفره آب برای آب تنی و درمان استفاده می‌کنند. همچنین بالاتر از این چشمه دره‌ای محصور و تنگ قرار دارد که بسیار جذاب و دیدنی است.

امیر ترقی‌نژاد / جام‌جم یزد

newsQrCode
ارسال نظرات در انتظار بررسی: ۰ انتشار یافته: ۰

نیازمندی ها