چه کسی وارث بن لادن خواهد بود؟

به گزارش دویچه وله، پس از کشته‌شدن بن لادن توسط نیروهای ویژه آمریکایی 5 کامپیوتر، 10 هارد دیسک و صدها سی دی از محل زندگی او در آبوت‌آباد پاکستان به دست آمدند. از این میان 5 ویدئو که پیش از مرگ رهبر القاعده ضبط شده بودند، منتشر شدند.

این ویدئوها تصاویری از بن لادن را نشان می‌دهند که پیش‌تر برای کسی آشنا نبود: پیرمردی خمیده با موهای سفید، در حالی که پتویی بر شانه و کلاهی بافتنی بر سر دارد، فیلم‌های پیشین خود را تماشا می‌کند. در حالی که بن لادن در پیام‌های ویدئویی رسمی خود خطاب به آمریکا، معمولا مو و ریش خود را رنگ کرده و حتی گاهی گریم کرده به نظر می‌رسد.

نکته برجسته‌ این فیلم‌ها، به اعتقاد کارشناسان امنیتی، این است که "تصویری دیگر" از رهبر القاعده در برابر دیدگان هواداران به نمایش در می‌آید؛ تصویری که با ماشین تبلیغاتی القاعده ارتباطی ندارد و رهبر این تشکیلات تروریستی را به عنو‌ان انسانی نشان می‌دهد که خود شیفته‌ "تصویر" خود است.

آینده‌ مأموریت افغانستان چگونه است؟

همزمان با تجزیه و تحلیل مدارک به دست آمده از محل زندگی بن لادن، گفت‌وگوها در مورد ادامه‌ مأموریت افغانستان بالا گرفته است: با کشته شدن رهبر القاعده که بسیاری از حملات تروریستی به او نسبت داده می‌شد، یک انگیزه‌ قوی برای ادامه‌ جنگ از بین رفته است. حال که وضعیت مالی دولت آمریکا نیز چندان رو به راه نیست، چرا "طولانی‌ترین جنگ آمریکا" پایان نیابد؟

جناح چپ حزب دمکرات آمریکا در روزهای اخیر آوای خروج سریع‌تر از افغانستان را سر داده است. مواضع برخی از جمهوری‌خواهان نیز تا حدودی دچار تغییر شده است. به گفته‌ یکی از سناتورهای جمهوری‌خواه، افغانستان دیگر "ارزش استراتژیک" برای ادامه‌ مأموریتی با این ابعاد را ندارد.

پرسش مهم‌تر اما این است که آیا القاعده به زودی رهبری جدید به دست خواهد آورد و اگر آری، چه کسی؟ پاسخ به این پرسش‌ها در میزان رأی‌آوردن نامزدهای انتخابات پیش روی ایالات متحده نیز بی‌تأثیر نیست.

چند نام که یکی از آنها از همه بیشتر شنیده می‌شود

روزنامه‌ آمریکایی "واشنگتن پست" به نقل از محافل امنیتی آمریکا، ایمن الظواهری، معاون بن لادن، را جانشین احتمالی رهبر القاعده می‌داند، هر چند که این افراطگرای مصری‌تبار در برخی از شاخه‌های القاعده محبوبیتی ندارد. با وجود این‌که در سال‌های اخیر بسیاری از مهره‌های کلیدی القاعده کشته شده‌اند، اما هنوز افراطگرایانی وجود دارند که توانایی تصاحب جایگاه بن لادن را داشته باشند. به اعتقاد محافل امنیتی، عطیه عبدالرحمان و ابواللیبی، هر دو لیبیایی تبار، از این جمله هستند.

انور العولقی که هواپیماهای بدون سرنشین آمریکا روز پنجشنبه موفق به قتل او نشدند، تروریست دیگری است که می‌تواند "وارث" بن لادن باشد. این شهروند یمنی‌تبار ایالات متحده، پیام‌های ویدئویی‌ خود را به زبان انگلیسی کامل و روان منتشر می‌کند. العولقی تمرکز کار خود را بر روی جذب افراطگرایان انگلیسی‌زبان به تشکیلات القاعده قرار داده است.

العولقی جزو نسل جدیدی از بنیادگرایان افراطی با ملیت آمریکایی است که ایالات متحده از آنها به شدت وحشت دارد. این وحشت تا حدی است که باراک اوباما تا امروز تنها او را در فهرست قتل سازمان سیا قرار داده است. به مأموران نهادهای امنیتی آمریکا اجازه داده شده  که در صورت عدم امکان دستگیری افراد این فهرست، آنها را بکشند.

به اعتقاد محافل امنیتی، با وجود رقیب قدرتمندی چون العولقی، ایمن الظواهری هم‌چنان نامزد نخست جانشینی بن لادن است. به گفته‌ کارشناسان این حوزه، ویدئوهای ماه‌های اخیر الظواهری، عطش او به کسب قدرت را نشان می‌دهند. در آخرین پیام این افراطگرای مصری که 14 آوریل منتشر شد، او 70 دقیقه صحبت کرد، بدون این‌که حتی یک بار نام بن‌لادن را بر زبان بیاورد. تا چند سال پیش عدم ستایش از رهبر القاعده در چنین پیام‌هایی غیر ممکن بود.

با وجود این، تسلط او بر قدرت کار ساده‌ای نخواهد بود. علیرغم این که در میان اعضای القاعده تردیدی در مورد توانایی‌ها و دانسته‌های او وجود ندارد، برخوردهای غیر سیاستمدارانه‌ الظواهری در سال‌های اخیر، موجب رنجش و دور شدن بسیاری از هم‌پیمانان پیشین از وی شده است.