در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
البته باید این نکته را مورد توجه قرار داد که این رسومات ریشه در تاریخ گذشته و دیدگاهها و سبک زندگی مردم این کشورها دارد و از اینرو همچنان دیدگاههای متفاوتی نسبت به این موضوع در کشورهای مختلف وجود دارد.
برای مثال علیرغم افزایش آمار طلاق در بسیاری از کشورها همچنان در کشورهایی مانند اسپانیا و ایتالیا در میان بسیاری از خانوادهها قانون طلاق به رسمیت شناخته نشده است و حتی ازدواجهای ناموفق هم علیرغم وجود مشکلاتی که دارند باید به راه خود ادامه دهند و هیچ راه گریزی برای پایان بخشیدن به این مشکلات وجود ندارد. در کانادا هم تا پیش از دهه 1960 میلادی اصلا رویدادی به نام طلاق مرسوم نبود و تنها راه برای جدایی و خاتمه دادن به زندگی مشترک ارائه درخواستی به مجلس سنای کشور بود. اما در سالهای اخیر قوانین حاکم بر این کشور نیز همچون بسیاری از دیگر کشورها دستخوش تحولات و تغییرات زیادی شده است. براساس قوانین جدید مصوب در این کشور طلاق تنها در شرایطی امکانپذیر خواهد بود که زن و شوهر پیش از درخواست طلاق برای مدت زمان یکسال جدا از هم زندگی کرده باشند.
طلاق به شیوه امروزی
اگر نگاهی به کشورهای مختلف بیندازیم و آنها را از نظر پایبندی به سنتها و رسم و رسومات مورد مقایسه قرار دهیم بدون تردید متوجه خواهیم شد که در میان کشورهای مختلف دنیا، کشورهای آسیایی بیش از دیگر کشورها پایبند به آداب و رسوم هستند که گاه در این میان آداب و رسوم عجیب و غریبی یافت میشود که البته اغلب آنها از جمله سنتهایی هستند که اغلب در جشنها و مهمانیهای خانوادگی ردپایی از آنها یافت میشود. برای مثال در اغلب کشورهای آسیایی مانند چین، کره و ژاپن برگزاری مراسم ازدواج با آداب و رسوم خاصی همراه است که معمولا به دقت اجرا میشود و به این ترتیب عروس و داماد یک بار با پوشیدن لباسهای سنتی و به روش سنتی و بار دیگر با پوشیدن لباسهای مدرن و امروزی و به شیوههای متفاوت مراسم ازدواج خود را جشن میگیرند. اما از آنجا که امروزه در بسیاری از کشورها طلاق به عنوان راهحل نهایی برای پایان بخشیدن به مشکلات زندگی مشترک افراد به رسمیت شناخته شده است، بتازگی در برخی کشورها شاهد برگزاری مراسم ویژهای در روز صدور حکم طلاق هستیم که به نظر میرسد بتدریج و درآیندهای نهچندان دور به بخشی از رسومات حاکم بر آن جوامع مبدل خواهد شد. کشور ژاپن از اولین کشورهایی است که در آنجا برگزاری مراسم طلاق در میان زوجهایی که پس از مدتها زندگی در کنار هم با صدور حکم طلاق به زندگی مشترک خود پایان میدهند مرسوم شد. بر اساس این رسم ژاپنیها، در روز طلاق خود این روز را نیز مانند روز ازدواج خود به طور مفصل جشن میگیرند و به این ترتیب زن و مرد با دعوت از دوستان و اقوام خود که در روز آغاز زندگی مشترک آنها در مراسم ازدواجشان حضور داشتهاند برای پایان بخشیدن به زندگی مشترک خود در حضور آنها همدیگر را برای همیشه ترک خواهند کرد. در برخی از خانوادههای ژاپنی هم رسم بر این است که هریک از زوجین در این روز مهمانی جداگانهای را برگزار میکنند و به این ترتیب از نزدیکان و بویژه دوستانشان میخواهند که از این پس بیشتر در کنار آنها باشند تا به آنها کمک کنند و خود را با شرایط جدید زندگی تطبیق دهند. جالب است بدانید که هر زوج ژاپنی برای برگزاری این مراسم که بتازگی و در سالهای اخیر در این کشور مرسوم شده است بیش از 1200 دلار هزینه میکنند که این هزینه را باید به طور مشترک بپردازند. از اینرو در کشور ژاپن مکانهای خاصی برای برگزاری جشن طلاق اختصاص یافته است و روز به روز هم برشمار افرادی که برای برگزاری مراسم طلاق خود در این عمارتها مبلغی را به عنوان پیش پرداخت میپردازند تا روز خاصی را برای استفاده از عمارتهایی که این روزها در کشور ژاپن از آنها به عنوان عمارت جدایی نام برده میشود، رزرو کنند افزوده میشود. مراسم جشن طلاق در ژاپن دستکمی از مراسم ازدواج ندارد. هر کدام از زوجین سوار بر کالسکههای جداگانهای راهی این عمارت میشوند و این در حالی است که جمعی از دوستان و اقوام نیز آنها را همراهی میکنند و بر خلاف مراسم ازدواج، در جشن طلاق تنها با یک فنجان چای ژاپنی که نوشیدن آن آداب خاص خود را دارد از مهمانان حاضر در مراسم پذیرایی خواهد شد. پس از اعلام پایان زندگی مشترک در حضور مهمانان، زن و شوهر حلقههای ازدواجشان را با یک چکش آهنی که سر آن شبیه قورباغه است خرد میکنند. قورباغه در فرهنگ این کشور نمادی از تغییر و تحول است و به این ترتیب خرد کردن حلقهها با استفاده از این چکش که به شکل قورباغه است میتواند به این معنی باشد که آنها از این پس دوره جدیدی را در زندگی خود پیشرو خواهند داشت. پس از این هریک از آنها حلقه ازدواج خرد شده خود را به طرف دیگری پرتاب کرده و به این ترتیب آنها عازم سفر جدیدی در مسیر زندگی خود خواهند شد.
از برگزاری جشن طلاق تا طلاق مخفیانه
در میان کشورهای اروپایی هم کشور انگلیس ازجمله کشورهایی است که پایهگذار برگزاری جشن طلاق بوده است و جالب این که این جشن این روزها در کشور انگلیس بسیار مورد توجه قرار گرفته است. در کشور انگلیس رسم بر این است که زوجهایی که تصمیم گرفتهاند با صدور حکم طلاق به زندگی مشترک خود خاتمه دهند پس از صدور حکم طلاق و جدا شدن از هم به مناسبت این رویداد مهم در زندگی خود از جمعی از دوستان و اقوام خود دعوت میکنند تا در مراسم جشن طلاق آنها حضور داشته باشند. جالب است بدانید که برای این مراسم باشکوه کیک بزرگی سفارش داده میشود که مجسمههایی از زن و شوهری که از هم طلاق گرفتهاند روی سطح این کیک قرار میگیرد. این مجسمهها که نمادی از مراسم طلاق هستند چمدانهایی هم در دست دارند که نشان میدهد آنها برای همیشه زندگی مشترک خود را ترک خواهند کرد. قیمت این کیکها که به طور اختصاصی برای جشن طلاق آماده میشود معمولا یکصد تا یک هزار پوند است و به این ترتیب میتوان گفت در کشور انگلیس طلاق بهانهای است برای دور هم جمع شدن اقوام و دوستان و باخبر شدن از حال همدیگر. در مقابل در برخی از کشورها نیز به جای برگزاری یک مراسم عمومی برای اطلاعرسانی این موضوع که زوجی با صدور حکم طلاق به زندگی مشترک خود پایان خواهند داد، مراسم طلاق به شیوهای مدرن و امروزی یا بهتر بگوییم به شیوه اینترنتی یا آنلاین و به طور کاملا مخفیانه برگزار میشود. زوجهای آمریکایی به آسانی و تنها با یک بار کلیک کردن روی صفحه وب در پایگاههای اینترنتی که به انجام این کار اختصاص یافته است برای همیشه به زندگی مشترک خود خاتمه داده و از هم جدا میشوند. به این ترتیب نه به دادگاه مراجعه میکنند و نه لازم است برای رسیدگی به دعوی خود از وکیل کمک بخواهند.
نکته: ژاپنیها در روز طلاق خود مانند روز ازدواجشان جشن میگیرند و زن و مرد با دعوت از دوستان و اقوام خود که در روز آغاز زندگی مشترک آنها در مراسم ازدواجشان حضور داشتهاند در این مراسم نیز حضور مییابند
براساس بررسیهای انجام شده این روزها در کشور آمریکا بیش از 60 درصد افراد به شیوه اینترنتی و آنلاین از هم طلاق میگیرند که در مقایسه برای آنها هزینه کمتری را نیز در بر خواهد داشت. اگرچه هزینه انجام مراسم طلاق توسط وکلای دادگستری بیش از 200 دلار هزینه دارد، اما در سایتهای اینترنتی این کار در کوتاهترین زمان ممکن با هزینه متوسط 50 تا 100 دلار انجام خواهد شد و به این ترتیب هر یک از زوجین با تکمیل فرمهای مربوطه از طریق اینترنت و پرداخت هزینههای مربوط به آن از طریق کارتهای اعتباری از هم خداحافظی کرده و به زندگی مشترک خود خاتمه میدهند و پس از چند روز فرمها و مدارک آنها از طریق پست برایشان ارسال خواهد شد.
علیرغم این که در برخی کشورهای آسیایی زنها پس از طلاق جایگاه اجتماعی پیشین خود را از دست میدهند، اما در اغلب کشورهای اروپایی و آمریکایی زنها پس از ازدواج آزادانه و بدون هیچ گونه محدودیتی از نظر موقعیت اجتماعی به زندگی خود ادامه خواهند داد.
جشن طلاق در عربستان
در کشور ما همچنان طلاق راهکار تلخی برای پایان بخشیدن به مشکلات زندگی مشترک است که میتواند با مشکلات و محدودیتهای بسیاری برای زوجین و بویژه زنها همراه باشد و از این رو هیچ گاه ما در کشورمان شاهد برگزاری مراسمی همچون جشن طلاق نبودهایم. اگرچه ممکن است کمی عجیب به نظر برسد، اما در سالهای اخیر برگزاری جشن طلاق در کشور عربستان نیز با استقبال چشمگیری مواجه شده است. در این کشور رسم بر این است که زنانی که پس از صدور حکم طلاق به زندگی مشترکی خود خاتمه میدهند سالنهای بسیار بزرگی برای برگزاری مراسم جشن طلاق خود اجاره میکنند و با ارسال کارت دعوت برای دوستان خود از آنها دعوت میکنند تا در این مراسم حضور داشته باشند. تفاوت جشن طلاق در کشور عربستان با دیگر کشورهایی که برگزاری جشن طلاق در آنها مرسوم است این است که در کشور عربستان این جشن توسط خانمها برگزار میشود و اغلب دوستان آنها در این مراسم حضور خواهند داشت. بسیاری بر این باورند که زنان عربستان میخواهند با این کار خود به همه نشان دهند که از این پس زندگی بهتری خواهند داشت و برای حرکت در ادامه مسیر زندگی خود به کمک دیگران نیازی ندارند. اگرچه از آنجایی که در کشور عربستان معمولا مردان خانواده همه اوضاع را در دست میگیرند اغلب زنها پس از جدایی از همسرشان با مشکلات و محدودیتهای فراوانی مواجه میشوند و اغلب آنها در کنار خانواده به زندگی خود ادامه میدهند. اگر از جنبه دیگری به این موضوع نگاه کنیم باید بپذیریم که اگرچه جشن طلاق میتواند راهکار مناسبی برای از یاد بردن مشکلات زندگی مشترک باشد اما بسیاری بر این باورند که در حقیقت این گروه از افراد در تلاش هستند تا با برگزاری این جشن، این اعتماد به نفس را در خود ایجاد کنند که میتوانند زندگی جدیدی را آغاز کنند و بنابراین باید با در اختیار داشتن فرصتی برای تجربه یک زندگی جدید در کنار دوستان و نزدیکان خود جشن بگیرند. از آنجایی که یکی از بزرگترین مشکلات زنان پس از طلاق، مشکلات مالی است در کشورهایی که شرط تقسیم داراییهای زندگی مشترک اجرا میشود زنان با مشکلات کمتری مواجه شده و در نتیجه پس از طلاق با آسودگی و اطمینان خاطر بیشتری به زندگی خود ادامه میدهند و این در حالی است که اگر در جامعهای طلاق به منزله شکست و نابودی باشد در این صورت در آن جامعه برگزاری جشنی در سالروز طلاق افراد معنایی نخواهد داشت و در چنین شرایطی برگزاری جشن برای اتفاقات تلخ زندگی همچون طلاق حتی اگر رهاییبخش انسانها از مشکلات و مصائب زندگی مشترک باشد، بازهم موجب خواهد شد تا معنای مفاهیم و واژهها در هم گره خورده و به دست فراموشی سپرده شود.
منابع: Wikipedia / Ebsnews / Projo
فرانک فراهانیجم / جامجم
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
معاون وزیر بهداشت: