تشنگی، حسی برای تامین آب مورد نیاز بدن

حدود 50 تا 60 درصد وزن بدن ما را آب تشکیل می‌دهد و اگر به هر علتی بدن ما آب ذخیره شده در قسمت‌های خود مختلف را از دست بدهد، باید هر طور که شده این آب از دست رفته را تامین کند.

به طور متوسط هر فرد بزرگسالی در یک شبانه روز دوسوم لیتر از آب بدن خود را از طریق تنفس از دست می‌دهد و این در حالی است که یک لیتر از آب بدن خود را نیز از طریق دفع باقیمانده مواد غذایی از بدن خود از دست خواهد داد. از سوی دیگر حتی اگر ما در طول روز هیچ آبی هم نخوریم بخشی از آب مورد نیاز بدن خود را از طریق هضم مواد غذایی تامین خواهیم کرد و تشنگی علامتی است مبنی بر این که بدن ما به آب بیشتری نیاز دارد. برخلاف آنچه افراد تصور می‌کنند خشکی دهان و گلو عامل ایجاد احساس تشنگی نیست، بلکه انجام فعالیت‌های بدنی، فشارهای عصبی و همچنین کاهش ترشح بزاق از طریق غدد بزاقی ازجمله عواملی هستند که می‌توانند موجب خشکی دهان و گلو شوند.

خون‌ حاوی مقادیری از آب و نمک است و علاوه بر این در بافت‌های بدن ما نیز آب و نمک یافت می‌شود. نسبت آب و نمک در خون همواره و در شرایط طبیعی ثابت باقی می‌ماند، اما اگر به هر علتی مقدار آب موجود در خون کاهش یابد، نسبت میان آب و نمک در خون از حالت تعادل خارج خواهد شد. در چنین شرایطی از مرکز تشنگی در مغز علائمی به گلو ارسال خواهد شد. پس از دریافت پیغام عصبی ارسالی از مغز، گلو منقبض شده و در نتیجه این انقباض، گلو خشک شده و ما احساس تشنگی می‌کنیم. اگرچه گاهی نیز به‌رغم این که غدد بزاقی به خوبی فعالیت می‌کنند باز هم احساس تشنگی می‌کنیم. برای مثال وقتی غذاهایی که حاوی مقادیر قابل توجهی نمک یا به اصطلاح شورمزه هستند، می‌خوریم سطح نمک موجود در خون به میزان قابل توجهی افزایش خواهد یافت و به ترتیب با وجود این که آب کافی در خون وجود دارد نسبت بین آب و نمک موجود در خون از حالت تعادل خارج خواهد شد و به این ترتیب پیغام‌هایی از مغز به گلو ارسال شده و احساس تشنگی می‌کنیم تا با نوشیدن آب عدم تعادل ایجاد شده در خون را برطرف سازیم و به همین دلیل همواره پس از خوردن غذاهای شور احساس تشنگی شدید می‌کنیم.

سهیل امیری