بازار پرنوسان زرشک

در واقع شهرستان قائنات با سطح زیر کشت 5 هزار هکتار باغ زرشک نزدیک به 75 درصد تولید و سطح کشت این محصول را در کشور به خود اختصاص داده است؛ به گونه‌ای که از هر هکتار6 هزار کیلو زرشک‌ تر و از هر 4 کیلو زرشک تر یک کیلو زرشک خشک و تمیز به دست می‌آید. ارزش اقتصادی هر کیلو زرشک می‌تواند برابر با یک بشکه نفت باشد و با توجه به این موارد و ارزش و اهمیت آن در میان کالاهای صادراتی غیرنفتی حائز اهمیت و سزاوار سرمایه‌گذاری اقتصادی است.

زرشک را توسط پا جوش‌ها از اواسط پاییز تا اواخر زمستان در میان چاله‌هایی به عمق نیم‌متر غرس کرده و بلافاصله آبیاری می‌کنند و از سال دوم در پاییز هرس و شاخه‌های خشک و تنه‌های کم بازده بریده می‌شود.

درخت زرشک نیاز به آب کم داشته و با هر خاکی حتی شور سازگار است و پایه آن را تا عمق 30 سانتی‌متر گود کرده تا ضمن رسیدن هوا به ریشه، نفوذ بیشتر آب امکان‌پذیر شود. زمان برداشت زرشک از اواسط مهرماه تا پایان آبان طول می‌کشد و چنانچه در پاییز باران ببارد باعث میوه زرشک می‌شود و اگر باران نبارد برداشت آن دیرتر و میوه شیرین‌تر می‌شود. شیوه برداشت آن به صورت سنتی و اغلب با بریدن شاخه که خشک کردن آن را سهولت می‌دهد انجام می‌شود.

در عین حال حسین علیزاده یکی از باغداران زرشک در خراسان جنوبی در گفت‌وگو با ایسنا می‌گوید: به خاطر نوسانات قیمت محصولات کشاورزی دل به کار نمی‌بندیم و در این فکر هستیم که چرا دولت محصول زرشک یا پسته را از ما مستقیم نمی‌خرد و مجبوریم عایدات خود را به نیمه بها یا کمتر به دلالان و سلف خران بدهیم. بعلاوه مساله مهم دیگر افت سطح آب چاه‌های کشاورزی و کم شدن آب رودخانه است که قادر به آبیاری منظم و دقیق نیستیم. بنابراین نوع محصول‌مان کیفیت آنچنانی ندارد و دانه‌های زرشک کم‌آب و بعضا سفیدتر از رنگ معمولی است و نمی‌توانیم به دلخواه بفروشیم.

عباس قربانی یکی دیگر از زرشک‌کاران می‌گوید: اگر با طرح جدید مزارع زرشک‌مان را، آبیاری کنیم حتی آب اضافی داریم و می‌توانیم سطح زیر کشت‌مان را بیشتر کنیم. کما این که به عنوان نمونه می‌توان یکی دو نمونه از مزارع را به جای آبیاری سنتی به شیوه قطره‌‌ای آبیاری کرد.

محمد حسین رئوفی فرد مدیر جهاد کشاورزی قائن نیز خسارت 50 درصدی به باغات زرشک می‌گوید: سطح زیر کشت در شهرستان قائن 5 هزار و 871 هکتار است که 5 هزار و 274 هکتار آن بارور می‌باشد و در سال جاری پیش‌بینی می‌شود 21 هزار تن زرشک تر از باغات شهرستان قائن برداشت شود. البته در اثر گرمازدگی و تف باد و خشک شدن آب برخی از قنوات به 3 هزار و 540 هکتار از باغات زرشک بین 5 تا 50 درصد خسارت وارد شد و در اثر سرمای بهاره و تگرگ به 755 هکتار از باغات زرشک بین 35 تا 70 درصد خسارت وارد شده است. البته بازدید از باغات خسارت دیده که بیمه بوده اند توسط کارشناس ارزیاب، انجام و غرامت آن پس از برداشت محصول پرداخت خواهد شد. با این حال قیمت زرشک در حال حاضر نوسان زیادی دارد به طوری که زرشک تر کیلویی 1200 تا 2 هزار تومان و زرشک خشک پفکی درجه یک کیلویی تا 13 هزار تومان خرید و فروش شده است که نسبت به سال گذشته 100 درصد افزایش قیمت داشته است.