همه پرسی ترکیه؛ محکی جدی برای اردوغان

به گزارش شبکه خبری الجزیره انگلیسی تاریخ این انتخابات (12 سپتامبر) دقیقا روزی است که نظامیان ترکیه در سال 1980 دست به کودتای نظامی زدند. نتیجه آن کودتا بسته شدن پارلمان، توقف فعالیت احزاب مختلف، اخراج کارمندان دولتی و دستگیری رهبران و فعالان سیاسی بود.

نیروهای نظامی به منظور تثبیت تاثیر بلندمدت خود بر سیاست ترکیه، قانون اساسی جدید را تصویب کردند که ساختار سیاسی تازه‌ای را در این کشور به وجود آورد. این قانون اساسی که نظامیان در سال 1983 آن را به تصویب رساندند دو هدف اساسی داشت؛ اول این‌که قصد داشت با ایجاد شورای امنیت ملی، تاثیر قوای نظامی بر سیاست ترکیه را به تثبیت برساند. دومین هدف نیز این بود که با ایجاد یک حاشیه امن برای موسسات عالی دولتی، آنها را در مقابل بحران‌های احتمالی سیاسی بیمه کند. یکی از تاثیرات اصلی این قانون اساسی اختیارات فراوانی بود که به رئیس‌جمهور داده می‌شد. یکی از ایرادهای اصلی این بود که رئیس‌جمهور به‌رغم دارابودن اختیارات فراوان، هیچ گاه مسوول تصمیم‌های خود نبوده و تصمیم‌های اتخاذ شده توسط شورای دولتی بدون نظارت قضایی، لازم‌الاجرا و حتمی است.

اما در انتخابات امروز تغییرات و اصلاحات مهمی در قانون اساسی به رای گذاشته خواهد شد. به عنوان مثال براساس قانون جدید زنان، کودکان، افراد سالمند و معلول از حقوق بیشتری برخوردار خواهند شد. ولی مهم‌ترین تغییرات پیش‌روی قانون اساسی در این انتخابات، شکسته شدن حصار امنیتی نهادهای دولتی و کاهش نقش رئیس‌جمهور در انتصاب‌های دولتی خواهد بود. این اصلاحات به این موضوع نیز اشاره دارد که تصمیمات شورای عالی نظامی و شورای عالی قضات و وکلا مورد بازبینی قرار گرفته و حاشیه امنی که برای سخنگوی مجلس، رئیس نیروهای مسلح و نظامیان عالی‌رتبه وجود داشت را از بین می‌برد و احتمال دارد آنها در صورت لزوم به دادگاه‌های قضایی فرا خوانده شوند. این اصلاحات قوه‌قضاییه ترکیه را نیز دستخوش تغییر خواهد کرد.

همان‌طور که جامعه ترکیه حمایت گسترده‌ای از اردوغان می‌کند نتایج نظرسنجی‌ها نیز حاکی از برتری او مقابل احزاب مخالف است. آخرین نظرسنجی‌های انجام شده از افکار عمومی ترکیه در آستانه برگزاری این همه پرسی حکایت از آن دارد که 54 درصد از مردم از این اصلاحات حمایت می‌کنند.

در آستانه این همه پرسی اختلافاتی نیز بروز کرد و به گزارش‌ برخی منابع تظاهراتی در استان‌های دیاربکر و حکاری ترکیه انجام شد./ خبرگزاری‌ها