نجات گرفتاران در آسانسور

بررسی‌ها نشان می‌دهد به نسبت جمعیت و وسعت شهر تهران میزان وقوع آتش‌سوزی کمتر از بسیاری از کشورهاست اما در مقابل آمار وقوع حوادثی مانند تصادفات، آوار ساختمان، مسمومیت و خفگی با گاز و همچنین حوادثی که بر اثر ندانم‌کاری و سهل‌انگاری شهروندان رخ می‌دهد، از بسیاری کشورهای دنیا بالاتر است.

مدیرعامل سازمان آتش‌نشانی شهر تهران در گفتگو با جام‌جم با اشاره به آماری از وضعیت حریق و حوادث در پایتخت، می‌گوید: در سال گذشته 109 نفر از شهروندانی که بر اثر حریق و 9 هزار و 89 شهروندی که دچار سایر حوادث شده بودند با تلاش نیروهای آتش نشان از مرگ حتمی نجات یافتند.

به گفته محمدرضا حاجی‌بیگی، سال گذشته 849 نفر به دلیل حریق و 3 هزار و 166 نفر به دلیل سایر حوادث در شهر تهران همچنین در این مدت 23 شهروند به دلیل آتش‌سوزی و 335 نفر نیز بر اثر حوادث جان خود را از دست داده‌اند که تصادفات، گاز گرفتگی و ریزش ساختمان مهم‌ترین دلایل مرگ آنها بوده است.

هم اکنون گیر کردن آسانسور یکی از ماموریت‌های اصلی نیروهای آتش‌نشانی شده است. دلیل آن هم واضح است، غیراستاندارد بودن برخی از آسانسورهای تولید داخل و متعهد نبودن برخی از کارخانجات سازنده این آسانسورها به رعایت نکات ایمنی و حداقل استانداردها.

به همین دلیل است که مدیرعامل سازمان آتش‌‌نشانی با انتقاد از وضعیت موجود می‌گوید: چرا نباید آسانسورهای تولید کارخانجات داخلی، بر اساس یک دوره زمانی تعیین شده از نظر کیفیت و رعایت استانداردهای ایمنی از سوی موسسه استاندارد مورد ارزیابی مجدد قرار بگیرند؟

حاجی بیگی یکی از دلایل فراوانی ماموریت‌های نیروهای آتش‌نشانی در حادثه گیرکردن آسانسور را در این می‌داند که متاسفانه برخی کارخانجات داخلی سازنده آسانسور هنگام گرفتن نشان استاندارد تمام نکات ایمنی آن را رعایت کرده و از بهترین قطعات استفاده می‌کنند، اما پس از مدتی که از فعالیتشان می‌گذرد، می‌بینیم درحالی‌که هنوز 6 ماه از نصب آسانسور فلان کارخانه داخلی نگذشته است ، اتاقکش قفل می‌کند یا سیم آن پاره می‌شود.

مدیرعامل سازمان آتش‌نشانی تاکید می‌کند: این سازمان بارها آمارهایی از فراوانی حوادث ناشی از خرابی آسانسور را به موسسه استاندارد ارائه داده که فلان کارخانه سازنده آسانسور طی یک ماه 10 حادثه خرابی آسانسور و گیر کردن شهروندان داخل آن را داشته است و این وظیفه موسسه استاندارد است که مسوولان آن کارخانه را احضار کرده و از آنها برای این وضعیت توضیح بخواهد.

به گفته حاجی بیگی، سازمان آتش‌نشانی بارها گزارش‌های خود را در این زمینه به سازمان استاندارد ارائه کرده است و اگرچه اقداماتی در این زمینه انجام شده، اما هنوز مسوولان سازمان استاندارد به‌طور جدی برای پیگیری این موضوع پیش قدم نشده‌اند.

اما آمار بالای بروز حوادث در کشور ما صرفا به خرابی آسانسور، وقوع تصادفات، گازگرفتگی و ریزش آوار محدود نمی‌شود و وضعیت از آنجا نگران‌کننده می‌شود که آمارهای سازمان آتش‌نشانی از آتش گرفتن روزانه بین 3 تا 5 دستگاه خودروی داخلی آن هم فقط در تهران خبر می‌دهد.

به گفته مدیرعامل سازمان آتش‌نشانی، در سال 87، یک هزارو 698 خودرو دچار حریق شدند و این درحالی است که آمار آتش‌سوزی خودروها فقط در 9 ماهه سال گذشته یک هزار و 616 دستگاه خودرو بوده است. موضوع نگران‌کننده‌ای که کارخانجات داخلی سازنده این خودروها همچنان به آن بی‌توجهند. حاجی بیگی معتقد است: اگر انتقادی در بحث کیفیت برخی خودروهای داخلی می‌شود منظور زیر سوال بردن صنایع خودروسازی داخلی نیست‌، اما همانطور که می‌گوییم این حق شهروندان است تا از کیفیت ساختمانی که قرار است در آن سکونت کنند مطلع باشند، سازمان آتش‌نشانی نیز وظیفه دارد در خصوص دلایل آتش گرفتن یک خودرو به مردم اطلاع‌رسانی کند.

وی تصریح می‌کند: اگر خودرویی به‌صورت نادر آتش بگیرد طبیعی است که چنین اتفاقی ممکن است در همه جای دنیا رخ دهد، اما وقتی آتش‌سوزی در خودروها از حد می‌گذرد و موجب می‌شود ما 20 هزار تاکسی شهر تهران را به خاموش‌کننده مجهز می‌کنیم و رانندگان تاکسی را آموزش می‌دهیم که به‌عنوان آتش‌نشان داوطلب در شهر بچرخند تا اگر ماشین فلان کارخانه داخلی آتش گرفت بتوانند آن را خاموش کنند، قطعا این وضعیت نگران کننده است.

مدیرعامل سازمان آتش‌نشانی همچنین از بهانه‌جویی و کوتاهی برخی از این کارخانجات برای رفع نواقص اعلام شده انتقاد کرده و می‌گوید: وقتی به مسوولان برخی از این کارخانجات می‌گوییم فلان خودروی شما این مشکلات را دارد و باید آن را رفع کنید، موضوع منافع مالی را پیش می‌کشند که رفع این نواقص و نصب قطعات ایمنی، هزینه گزافی روی دستمان می‌گذارد.

حاجی بیگی می‌افزاید: بارها از این کارخانجات خواسته‌ایم به جای دادن جا سوئیچی فلان مدل، یک خاموش‌کننده داخل خودرو به خریدار هدیه دهند تا در صورت نیاز از آن استفاده شود، اما پاسخ مسوولان این بود که این کار یعنی خود ما نیز تایید کنیم فلان خودروی ما مشکل دارد و دچارحریق می‌شود.

در واقع اینها نواقصی است که وجود دارد و متاسفانه برخی کارخانجات داخلی خودرو حاضر به پذیرفتن آن نیستند.

این‌که گیر کردن آسانسور مدت‌هاست یکی از ماموریت‌های اصلی و رایج سازمان آتش‌نشانی شده است، این‌که روزانه 3 تا 5 خودرو در شهر تهران به دلایل نامعلومی آتش می‌گیرد و این که هیچ سازمان و مقام مسوولی پاسخگوی سرمایه از دست رفته مالکان این خودروها نیست و از همه ناگوارتر جان سرنشینان این خودروها که همواره در معرض تهدید قرار دارد، بیانگر این واقعیت است که موضوعی به نام استاندارد و رعایت معیارهای ایمنی بعنوان یکی از اصول ضروری آن در کشور ما از سوی برخی صنایع و کارخانجات تولیدکننده داخلی آنچنان که باید جدی گرفته نمی‌شود.

در حال حاضر تعداد زیادی آسانسور در حال استفاده وجود دارد که حتی یک بار نیز مورد بازرسی ایمنی قرار نگرفته است.علی‌محمد منصوری، ‌رئیس سندیکای صنایع آسانسور و پله برقی ایران با بیان این مطلب به ایسنا افزود: چندی پیش نشست شورای سیاستگذاری صنعت آسانسور در وزارت صنایع و معادن برگزار و راهکارهای اجرایی طرح به این وزارتخانه ارائه شد.

وی گفت: بر این اساس راهکارهای اجرایی طرح بازرسی ادواری از آسانسورها به وزارت صنایع و معادن پیشنهاد شده و در انتظار تصویب نهایی این وزارتخانه است.

وی ادامه داد: منوط شدن معامله ملک به ارائه گواهی بازرسی ادواری از آسانسور و ارائه تخفیف به مالکانی که راسا در جهت بازرسی ادواری اقدام کنند، از جمله موارد پیش‌بینی شده در راهکارهای اجرایی پیشنهادی به وزارت صنایع و معادن است. منصوری تصریح کرد: با اجرای طرح بازرسی ادواری از آسانسورهای در حال کار، آمار حوادث آسانسورها به حداقل ممکن کاهش خواهد یافت.

به نظر می‌رسد ضروری است سازمان استاندارد با توجه به اهمیت نقش و عملکرد، وظیفه نظارتی خود را با جدیت بیشتری پیگیری کند که در این میان گذاشتن بازرسی‌های دوره‌ای برای کنترل رعایت استانداردهای ایمنی در مورد کارخانجات و صنایع تولیدی داخلی بخصوص آنهایی که در مرحله اول موفق به گرفتن نشان استاندارد می‌شوند، اصلی ضروری است.

از سوی دیگر در کنار این وضعیت ناخوشایند، بالابودن آمار وقوع حوادث در کشور ما نسبت به سایر کشورهای دنیا موضوع نگران‌کننده دیگری است که وقتی مدیرعامل سازمان آتش‌نشانی، بی‌توجهی و سهل‌انگاری شهروندان را دلیل اصلی بروز چنین وضعیتی می‌داند، همین موضوع ضرورت فرهنگ‌سازی و آگاه‌سازی شهروندان توسط سازمان‌های مسوول و رعایت هرچه بیشتر اصول و نکات ایمنی از سوی شهروندان را به‌عنوان دو اصل ضروری و غیر‌قابل انکار آشکار می‌سازد.

پوران محمدی
گروه جامعه