در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
دکتر میربیوک احقاقی ، مجری این طرح پژوهشی معتقد است با بومی کردن فناوری ساخت پمپها این دسته از صنایع کشور به خودکفایی خواهند رسید و امکان تامین نیاز کشور به تجهیزات عظیم در داخل فراهم میشود؛ بخصوص با توجه به تحریمهایی که ما با آن روبهرو هستیم، کشورهای صاحب این فناوری از فروش این گونه پمپها به ما که در صنعت نفت هم بشدت مورد نیاز است امتناع میکنند.
به همین دلیل هم این پمپها برای اولین بار طراحی و به کمک واحدهای صنعتی موجود منطقه نمونههایی از آن ساخته و مورد تست و تایید قرار گرفت. دکتر احقاقی در گفتگویی با ما در این خصوص توضیح داده است.
وقتی صحبت از دستگاهی با عنوان پمپ گریز از مرکز میشود،ما با چه سیستمی و در کدام بخش از چرخه استخراج نفت یا گاز روبهرو هستیم؟
به طور کلی وظیفه یک پمپ، انتقال انرژی به سیالی است که از آن عبور می کند و در واقع به کمک پمپ سیال از یک محل به محل دیگر منتقل میشود؛ مثلا انتقال مواد خام به پالایشگاهها از طریق خطوط لوله و کمک پمپها صورت میگیرد. به بیان دیگر، پاسخ دقیق به پرسش شما این است که پمپها هم در بخش بالادست نفت یعنی چاههای نفت و هم در پایین دست آن یعنی پالایشگاهها و پتروشیمی کاربرد دارند.
پمپ در واقع با افزایش فشار و انرژی جنبشی سیال به آن کمک میکند تا در لولهها جریان پیدا کرده براحتی از یک نقطه به نقطه دیگر حرکت کند.
از طریق چنین سیستمی، پمپاژ کدام دسته از هیدروکربنها و تحت چه شرایطی ممکن است؟
پمپها میتوانند تمام مایعات و به اصطلاح سیالات نیوتنی در حالت مایع را جابهجا کنند، مهم این است که در مراحل طراحی مقادیر ویسکوزیته و خورندگی شیمیایی سیال، دما،حجم مخصوص و دیگر پارامترها را در تعیین جنس قطعات پیشبینی کنیم. در هر حال تست با آب خواهد بود. از هیدروکربنهای مورد پمپاژ هم میتوان به پروپان، ایزوبوتان، بوتان، الکل متیل و ... اشاره کرد.
عمدهترین مصارف آن در چه صنایعی است؟
مصارف عمده پمپهای BB2 در انتقال نفت خام و فرآوردههای نفتی مراکز پالایشگاهی و صنایع پتروشیمی بوده و البته آب دریا را نیز میتوان با این پمپها منتقل کرد.
طراحی و ساخت پمپ گریز از مرکز BB2 در کشور از چه جهاتی دارای مزیت است؟
اهمیت ساخت پمپها به دلیل بالا بودن فناوری تولید آنها و اینکه تاکنون از خارج وارد میشده و در نهایت تقویت روحیه خودکفایی، اشتغالزایی و تعمیق ارتباط صنعت و دانشگاه است. البته قیمت تمام شده پایین در کشور و در نهایت اینکه به صنعتگران و محققان داخلی برای طراحی و تولید تجهیزات پیشرفته و مورد نیاز اعتماد داشته باشیم نیز اهمیت دارد، چراکه حمایت از آنها قطعا به قطع رشتههای وابستگی صنایع کشور خواهد انجامید.
تاکنون این سیستمها از کدام کشورها وارد میشدهاند؟
این پمپها بر اساس استاندارد API طراحی و تولید شده و در دنیا به صورت سفارشی ساخته میشوند. نیاز کشور به این پمپها قبلا از طریق کشورهای غربی و در مواردی از ژاپن تامین میشده است که با توجه به شرایط و تحریمهای موجود در حال حاضر مشکلاتی در این زمینه وجود دارد.
ساخت آن توسط محققان کشور چه میزان صرفه اقتصادی برای صنایع نفت و گاز کشور به همراه میآورد؟
اگر بتوانیم پمپهای مورد نیاز صنایع نفت و پتروشیمی را در داخل تولید کنیم که با حمایت و سیاستگذاری صحیح حتما امکانپذیر است، برآورد میشود ارزش پمپهای فوقالذکر حدود بیش از 500 میلیارد تومان در سال باشد و این به معنی تولید اشتغال واقعی و ایجاد مراکز صنعتی و تولیدی در بخشهای مختلف کشور است.
این نوع پمپها قادر به استخراج نفت و گاز از چه عمقی هستند؟
پاسخ شما را به این صورت میدهم که طراحی این پمپها به صورت بین دو یاتاقان و دو طبقه بوده و با این پمپها میتوان سیال نفتی را به میزان 600 متر به صورت عمودی پمپاژکرد و البته در خطوط لوله با در نظر گرفتن افتهای هیدرولیکی طولی و موضعی و در مسیرهای افقی تا کیلومترها میتوان سیال را منتقل کرد.
نمونه طراحی شده در کشور دارای چه مشخصات کیفی (ظرفیت آب دهی، ارتفاع و...) و چه برتریهایی نسبت به نمونههای خارجی آن است؟
نمونه پمپ BB2 تولید داخلی از نوع دو طبقه و جنس قطعات آن از فولاد و سرعت دورانی1450 rpm و دارای حداقل نیروهای محوری و به لحاظ بازده و میزان ارتعاش و سایر مشخصههای مکانیکی و هیدرودینامیکی مشابه موارد خارجی بوده و عمده مزیت این پمپها آن است که با تلاش و کوشش صنعتگران داخلی به تولید رسیده و لازم است همین جا از گروه صنایع پمپسازی ایران و ریاست محترم دانشگاه تبریز که در تمام مراحل در جهت به ثمر رسیدن این تلاشها حمایت کردهاند قدردانی به عمل آید. البته قیمت پایین و تامین قطعات یدکی تولید داخلی از سایر مزایای این پمپهاست.
صنایع داخلی برای تولید پمپهای طراحی شده تا چه اندازه تمایل نشان دادهاند و در عین حال چشمانداز تولید انبوه این دستگاهها را در کشور چگونه ارزیابی میکنید؟
خوشبختانه شرکتهای وزارت نفت با عقد قرارداد اعتماد خود را به محققان و صنایع داخلی به اثبات رساندند و امیدواریم این اعتماد دائمی و موثرتر باشد و گروه صنایع پمپسازی ایران هم در شرکتهای تحت پوشش خود با حمایت مادی و تجهیزاتی حداکثر حمایت خود را از این پروژه به عمل آورند.
بنده اعتقاد دارم اگر امروز برای پمپهای آب به خارج نیاز نداریم، در سایه حمایت دولتها و اعتماد به صنایع داخلی به دست آمده است و اگر این اعتقاد در خصوص پمپهای نفت هم باشد، به طور یقین در کوتاهترین مدت کشور عزیز ما از واردات این محصولات بینیاز خواهد شد و صنایع پمپسازی ایران به عنوان اولین و بزرگترین شرکتی که انواع پمپها را به صورت علمی و با فناوری روز دنیا طراحی و تولید میکند، آمادگی سرمایهگذاری موثر را در این حوزه دارد.
پونه شیرازی
گروه دانش
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
معاون وزیر بهداشت: