سری به «سرزمین آرزوها» بزنید

 آنچه ما عمدا در مورد ایران عصر قاجار فراموش کرده‌ایم این است که مردم ایران هم در به وجود آمدن آن وضعیت سهم داشته‌اند و همه مسوولیت‌ها را نباید بر عهده دولتمردان آن عصر گذاشت.

«اوضاع سیاسی، اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و بازرگانی ایران در آستانه مشروطیت در سرزمین آرزوها» نام کتابی است که اخیرا از سوی موسسه اطلاعات به بازار عرضه شده است. کتاب نوشته آرنولد هنری ساویج لندور است و علی‌اکبر عبدالرشیدی مجری معتبر و خبرنگار قدیمی تلویزیون ایران آن را به زبان فارسی ترجمه کرده است و خواندن آن از جهات مختلفی می‌تواند این تصورهای غیرواقعی را از ذهن مخاطب خود برطرف کند.

این کتاب در سال 1902 یعنی حدود 107 سال پیش منتشر شده است و سفرنامه‌ای است که یک جهانگرد ماجراجو پس از یک سال سیر و سفر در ایران نوشته است. کتاب مقطع بسیار مهمی از تاریخ ایران را تشریح می‌کند. چند سال پس از ماجرای تنباکو و مرگ ناصرالدین شاه و چند سال قبل از انقلاب مشروطه در ایران و انقلاب اکتبر در روسیه. تصویری که نویسنده در این کتاب ارائه می‌کند، تصویری چند بعدی است. ساختارهای اجتماعی، سیاسی، اقتصادی، مردم‌شناختی و فرهنگ‌شناختی دوران قاجار و حتی ویژگی‌های جغرافیایی ایران در این تصویر کاملا مشهود است. دورنمای بروز یک انقلاب در ایران نیز در جای جای نوشته‌ها به چشم می‌خورد.

آرنولد هنری ساویچ لندور، ایرانشناس نیست. او جهانگرد، کاشف، ماجراجو، شکارچی، عکاس، نویسنده، مخترع و نقاش است.

این کتاب می‌تواند اطلاعات خوبی درباره وضعیت کشاورزی و صنعتی فراموش شده ایران در یک قرن پیش ارائه کند که در برنامه توسعه کشاورزی و صنعتی این مناطق مورد استفاده قرار گیرد.

رضا استادی