هنرهای سنتی ماحمایت می‌خواهند

ایـنـهـا هـنرهایی هستند که با زندگی مردم عجین شده و درآمیخته‌اند. ما در تاریخ هنری خود هنر انتزاعی را نمی‌بینیم، هنر همیشه و همه جا در زندگی مردم ما جاری و ساری بوده و جریان داشته است. وقتی ما به دوره معاصر وارد می‌شویم، یک اتفاق اساسی می‌افتد و ما با نوعی از تفکر آشنا می‌شویم که این تفکر هنر را از زندگی جدا می‌کند و در یک فضای خاص قرار می‌دهد. این هنر دنیای جدید جای خاص، وجه خاص و فضای خاص برای عرضه می‌خواهد.

حال باید دید در این شرایط باید چه کنیم و چگونه می‌توانیم از هنرهای سنتی خودمان حفاظت و حمایت کنیم. در اینجا دو بحث مطرح است؛ اول این‌که گروهی از هنرهای سنتی ما قابلیت تبدیل شدن به فضاها و کارکردهای خاص را دارند و می‌توانند براساس شیوه‌های گذشته به زندگی خود ادامه دهند، مانند نگارگری و اما بسیاری از هنرهای سنتی ما این ویژگی را ندارند و همانند آدم‌هایی که در آن هنرها مشغول به کارند، این ویژگی را ندارند و نمی‌توانند خود را با شرایط و تغییرات وفق بدهند، بنابراین این گروه نیازمند حمایت هستند، نیاز به برنامه‌ریزی برای این گروه داریم و این کار یک شخص حقیقی نیست.

بسیاری از هنرهای سنتی ما در حال تغییر هستند، همان‌طور که زندگی‌ها در حال تغییر است پس وظیفه دولت و حکومت است که از اینها حمایت نماید و شرایط لازم را برای ایجاد فضای مناسب برای رشد آنها فراهم کند.

در بحث دوم می‌توان هنرهایی را گنجاند که قابلیت تغییر دارند. بسیاری از هنرها می‌توانند کارکرد جدید پیدا کنند مـانـنـد جـاجـیـم‌بـافـی و زیـلـوبـافـی کـه‌امـروزه در صـنـعـت خودروسازی، مبل‌سازی و کیف‌سازی استفاده می‌شود و این یعنی کاربری‌های تازه برای هنری که اگر روال گذشته را داشت، از بین می‌رفت. پیداکردن یک کاربری جدید وظیفه و رسالت هنرمند نیست، بلکه کار دولتی فهیم است که می‌تواند برای اینها فکر کند، برنامه‌ریزی کند و در راه احیای این هنرها گام بر دارد.

در تمام دنیا سعی می‌کنند هنرهای گذشته را به نسل‌های جدید منتقل کنند و اساتید هنری خود را به عنوان گنجینه‌های زنده هنری بشر در دفاتر ثبت و ماندگار می‌کنند در صورتی که این کار به هیچ عنوان در ایران صورت نمی‌گیرد.

* مدیر پژوهشکده هنرهای سنتی سازمان میراث فرهنگی