سرمایه‌سوز فوتبال ما

به راستی مکانیزم این آسیب ورزشی چیست و چرا تعداد قابل توجهی از سرمایه‌های فوتبال ما پس از عمل جراحی از این ناحیه، دیگر نمی‌توانند به فرم و اوج آمادگی فنی یا بدنی گذشته خود برسند؟ از جمله دلایل اصلی بیش از درصد استاندارد موجود این صدمه‌دیدگی در فوتبال ما می‌توان به طور عمده علل زیر را نام برد:

1- نبود زمان لازم برای فصل آمادگی تیم‌های فوتبال

2- طولانی مدت بودن فصل انتقال از لیگ قبل به لیگ جدید

3- نبود تفکر رفتار حرفه‌ای بازیکن در فصل استراحت

(بازیکنان ما به جای انجام تمرینات ساختاری در زمان مذکور به طور منظم و علمی تمرین انفرادی انجام نمی‌دهند)‌

4- کمبود بدنسازان حرفه‌ای در فوتبال ما که در شیوه‌های تمرینات بدنسازی با تیم‌های مطرح اروپا در ارتباط نیستند.

5- نامنظم بودن مسابقات لیگ که آمادگی بدنی بازیکنان را از مدار و روند طبیعی خارج می‌کند.

6- زمین‌های نامناسب تمرینی و مسابقات.

7- نبود ساختارسازی عضلانی و مفاصل در دوران نوجوانی و جوانی.

8- برخی رفتارهای غیرحرفه‌ای بازیکنان.

(بازیکنان باید یک‌دهم مبلغ قراردادشان را هزینه سلامت جسمانی و ریکاوری تمرینات پرفشار کنند که در این خصوص کوتاهی می‌شود)‌

9- ناسازگاری آمادگی بدنی بازیکنان برای مسابقات متعدد در طول سال.

10- ناهماهنگی شیوه‌های تمرینی بین سرمربی و مربی بدنساز.

(برخی تمرینات تخصصی توپی با تمرینات بدنی در یک جلسه تمرین باهم سازگار نیستند)‌

11- شرایط زندگی خصوصی و استراحت بیرون از زمین فوتبال.

12- آسیب‌های ذاتی فوتبال.

با وجود دلایل دیگر، این سوال مطرح می‌شود که چرا بازیکنان ما پس از عمل جراحی نزدیک به یک فصل یا حتی بعضی بازیکنان برای همیشه، دیگر قادر به بازگشت به حالت آمادگی قبل از آسیب نیستند؟

در پاسخ به این پرسش، دلایل ذیل مطرح می‌شوند:

الف: ساختارسازی و آماده‌سازی در دوره نوجوانی و جوانی که ترکیب و اسکلت آینده آمادگی سطح بالای بازیکنان فوتبال در سطوح استاندارد حرفه‌ای را تشکیل می‌دهد، نقش مهمی دارد. در تیم‌های رده‌های سنی باشگاه‌ها و ملی ما، از متخصصان بدنسازی دوران رشد و بلوغ به طور کمرنگی استفاده می‌شود. در نتیجه بازیکن پس از رده سنی امید که بزرگسال محسوب شده ناگهان وارد لیگ حرفه‌ای می‌شود و از تجربه مهارتی  حرکتی کمتری برخوردار است. مثل این که یک شاگرد راهنمایی به دانشگاه وارد شود! این سطح اختلاف بدنی، پیش‌زمینه شروع چنین آسیبی است.

ب: ما از نظر سخت‌افزاری (دستگاه‌های پیشرفته آماده‌سازی و توانبخشی حرفه‌ای)‌ دچار مشکل هستیم و از نظر نرم‌افزاری و نیروی انسانی متخصص پزشکی  ورزشی از شرایط و ارتباطات مدرن فوتبال اروپا عقبیم.

پ: با توجه به این که جراحان خیلی خوبی داریم  که این 50‌‌درصد قضیه است  در 50 درصد دیگر که فرآیند و پروسه بازتوانی و آمادگی بدنی است، در سیستم توانبخشی همه‌جانبه و بدنسازان حرفه‌ای در کار با این نوع بازیکنان کمی از فناوری روز دور هستیم.

ت: پروتکل شرایط مسابقه بازیکنان کهACL جراحی کرده‌اند در اروپا 5 ماه ولی در ایران این بازگشت به 10 ماه هم می‌رسد. (البته بازگشت بازیکن با تکنیک جراحی رباط مرده کمتر از این زمان است)‌

ث: در پایان مرحله بهبود پس از عمل جراحی، بدن فوتبالیست‌ها اصطلاحا کند و سنگین می‌شود و اگر بدنسازان نتوانند در این زمان بدن را بسرعت به آمادگی شرایط تست‌های فاکتورهای جسمانی شرایط بازی برسانند، روند آمادگی در اوج، امکان بازگشت ضعیفی دارد. (بالاخص اگر بازیکنان بیش از 29‌‌سال داشته باشند.)

ج: از آنجا که بازیکنان فوتبال تمایل دارند خیلی زود به سطح اولیه فوتبال برسند این نگرش کار بازپروری را خیلی سخت می‌کند. (با توجه به این که ترمیم لیگامان‌ها 3 برابر دیرتر از عضلات به طول می‌انجامد.) این عجله موجب تورم و التهاب مفصل زانو می‌شود و پس از چند ماه و حتی سال‌ها، احتمال ریسک آسیب مجدد را به وجود می‌آورد.

چ: موضوع خیلی مهم این که بازیکن باید از نظر روانی نیز خیلی قوی باشد و با این پروتکل درمانی کنار بیاید، بازیکنانی که پس از دوره بازپروری نتوانند با آرامش روحی این دوره را پشت سر بگذارند و از نظر روانی به اعتماد به نفس قبل از این دوره نرسند، این سایه ترس و استرس همیشگی از آسیب مجدد، کیفیت فنی فوتبال آنها را نیز تحت‌تاثیر قرار می‌دهد و از درگیری فیزیکی با بازیکنان حریف دوری می‌کنند.

نظر به این که سالانه ده‌ها بازیکن فوتبال در کشور ما دچار این عارضه شده‌اند و از آنجا که این جوانان سرمایه‌های ملی ما هستند و در نهایت این استعدادها و ستاره‌های ورزشی از چرخه افتخار ملی و صنعت ورزش ما حذف می‌شوند، امیدواریم در کشور ما نیز بزودی شاهد تاسیس کلینیک‌‌های حرفه‌ای و تخصصی مشابه در کشورهای پیشرفته در سطح فوتبال باشیم.

* کارشناس بدنسازی فوتبال