لاریجانی: دیوان محاسبات پیگیری کند

وضعیت یک میلیارد دلار

بر اساس آنچه که در گزارش تفریغ بودجه سال 1385 کل کشور و بنابر گفته مخبر کمیسیون برنامه و بودجه ارائه شده در بند 3 قسمت مربوط به انرژی اعلام شده، بخشی از سود سهام دولت ناشی از مازاد بهای نفت خام صادراتی معادل یک میلیارد و 58 میلیون دلار به حساب خزانه واریز نشده است و بخشی از مالیات عملکرد شرکت ملی نفت ایران معادل 599 میلیارد ریال در حساب‌ها منظور نشده و تسویه نگردیده است.

در گزارش تفریغ همچنین با اشاره به این که دیوان محاسبات بر مبنای وظیفه‌ای که در اجرای اصل 55 قانون اساسی به عهده‌اش گذاشته شده، به بخش‌های مختلف موارد بودجه از جمله حمل‌ونقل شهری، مسکن، انرژی، تامین اجتماعی و یارانه‌ها، خصوصی‌سازی و رقابت‌پذیری اقتصادی، اوراق مشارکت صندوق ذخیره ارزی، تسهیلات خارجی و فاینانس و... اشاره شده است.

در بخش دریافت‌های عمومی و اختصاصی که مورد بررسی دیوان قرار گرفته، آمده است: تعداد 158‌گزارش حسابرسی در گزارش تفریغ دریافت‌های درج شده که حاوی 363 مورد انحراف است، وزارت امور اقتصادی و دارایی با 95 مورد، وزارت جهاد کشاورزی با 60 مورد، وزارت صنایع و معادن با 35 مورد و وزارت کشور با 25 مورد، بیشترین انحراف‌ها را در این بخش دارند.

براین مبنا، رعایت نکردن قوانین و مقررات مالی در وصول درآمدها با 211 مورد تکرار، بیشترین میزان رخداد را در بین انحراف‌های گزارش شده در این بخش دارد و عدم وصول درآمدهای قانونی با 89‌مورد تکرار در رتبه بعدی قرار دارد.

واریز درآمدها به حساب‌های غیرمجاز، رعایت نکردن مقررات حسابداری در ثبت درآمد، واریز نکردن درآمد به حساب خزانه و وصول درآمد بدون مجوز قانونی در رتبه‌های بعدی قرار دارد.

البته در این گزارش 12 صفحه‌ای به موارد تخلفات در اعتبارات، بودجه شرکت‌ها، بانک‌ها و موسسات انتفاعی وابسته به دولت نیز اشاره شده است و در نهایت دیوان در نظرات کلی خود، اعلام کرده است که مسائل مربوط به تصمیم‌گیری، بخش مهمی از وظایف مدیریتی را به خود اختصاص داده است.

نمایندگان مجلس بعد از ارائه گزارش چه گفتند

اما نمایندگان مجلس شورای اسلامی که این روزها در حال بررسی بودجه سال 1388 کل کشور هستند بعد از ارائه گزارش تفریغ بودجه نظرات متفاوتی در واکنش به واریز نکردن یک میلیارد دلار از بهای نفت به خزانه دولت را داشتند.

البته برخی نمایندگان نیز از منعکس کردن نظراتشان در قبال این گزارش خودداری و تاکید کردند که این وظیفه دستگاه اجرایی است که پاسخگوی ناکارآمدی خود در این بخش باشد.

 برخی نیز بر این نظر بودند که دیوان محاسبات به عنوان یک نهاد نظارتی که دارای دادسرا، دادستان و قاضی است، باید پیگیر این تخلفات از دستگاه اجرایی باشد. غلامرضا مصباحی‌مقدم، رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس، دیوان محاسبات را ناظر بر پیگیری متخلفان دانست و تاکید کرد که بهتر است رئیس دیوان پاسخگوی پیگیری‌ها باشد.   محمدرضا تابش، عضو کمیسیون برنامه و بودجه و دبیرکل فراکسیون اقلیت مجلس نیز تاکید کرد که این مساله و گزارش از سوی دیوان بوده و بهتر است از طریق این نهاد پیگیری شود، بنابراین بهتر است آقای‌رحمانی فضلی در این زمینه و نتیجه آن گزارش ارائه کنند.

محمدرضا خباز، مخبر کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی نیز همچون دیگر نمایندگان به «جام‌جم» گفت که نمایندگان مجلس خواستار تحقیق و تفحص از حساب ذخیره ارزی هستند، ولی هنوز پاسخی درخصوص این درخواست از سوی مجلس نیامده است.   وی با اشاره به این که باید مشخص شود بر سر حساب ذخیره چه می‌آید، گفت: باید روشن شود 200 میلیارد دلار درآمد نفتی در 3 سال گذشته در کجا هزینه شده است.

محمدمهدی مفتح، مخبر کمیسیون برنامه و بودجه  که خود گزارش تفریغ بودجه را قرائت کرده  نیز تاکید دارد که بهتر است دیوان به عنوان نهاد نظارتی و با داشتن ابزارهای خود وارد عمل شود.

وی گزارشات دیوان را چراغی برای بودجه سال آینده می‌داند و تاکید دارد که باید نمایندگان در تدوین بودجه سال به این موارد توجه کنند.  محمدحسین فرهنگی، دیگر عضو کمیسیون برنامه و بودجه نیز با اشاره به این که باید سرنخ‌ها را پیدا کرد، گفت: ما درخواست تحقیق و تفحص را از حساب ذخیره ارزی داشتیم که می‌تواند پاسخی برای این سوالات باشد. وی افزود: البته این مبالغ در جاهایی در کشور هزینه شده است، اما به هر حال باید مبنای آن مشخص شود.

دولت بودجه تصویبی مجلس را عمل نمی‌کند

در گیر و دار این گزارش برخی از نمایندگان از جمله مخبر کمیسیون اقتصادی مجلس نیز در تذکری به هیات رئیسه مجلس با اعتراض به گزارش عملکرد بودجه 87 در کمیسیون اقتصادی اعلام کرد که گویا دولت در اجرای قانون، مصوب مجلس هفتم عمل نکرده و لایحه‌ای را که خودش نوشته بوده، اجرا کرده است. البته این اعتراض محمدرضا باهنر آخر جلسه دیروز مجلس را نیز بر آن داشت که اعلام کند که اگر دولت مصوبات مجلس را اجرا نکرده باشد، جای گلایه دوستانه دارد و جای گلایه جدی قانونی هم در این زمینه وجود دارد.

باهنر که در انتقاد مخبر کمیسیون اقتصادی نسبت به عملکرد بودجه سال 87 از سوی دولت انتقاد داشت، از رئیس کمیسیون برنامه و بودجه نیز خواست تا با ارائه گزارش رسمی به مجلس اعلام کند که نحوه اجرای بودجه 87 از سوی دولت چگونه بوده است تا مساله پیگیری شود.

مقایسه آماری بودجه سال‌های 83 با 85

‌گزارش ارائه شده دیوان محاسبات از تفریغ بودجه سال 1385 روز گذشته در صحن علنی مجلس از سوی مخبر کمیسیون برنامه و بودجه قرائت شد.

در این گزارش، دیوان محاسبات از واریز نشدن یک میلیارد دلار از مازاد بهای نفت به خزانه دولت خبر داد و باعث شد علی لاریجانی نیز خواستار پیگیری جدی برای بررسی هزینه شدن این مبلغ شود؛ البته اگر مقایسه‌ای میان انحرافات صورت گرفته در بودجه‌های 83 تا 85 داشته باشیم، می‌توان دریافت که انحراف بودجه‌های دولت نهم بسیار کمتر بوده است. تفریغ بودجه سال 1383 کل کشور با 2 سال تاخیر در 22 فروردین 1386 در جلسه علنی مجلس قرائت شد و ادامه آن هم چندین بار دیگر به تعویق افتاد. طبق گزارش تفریغ بودجه 83 حدود 6 میلیارد دلار از عواید فروش نفت به خزانه واریز نشد. در تفریغ بودجه 1384 که اسفند 85 به مجلس رسید، به دلیل شفاف‌تر شدن موضوع، تخلفات مربوط به سال 83 در بخش‌هایی چون نفت تکرار نشد. با این حال آمارها نشان داد تعداد کل تخلفات دستگاه‌های اجرایی در سال 84 از 83 بیشتر بوده است. تفریغ بودجه 1385، هجدهمین گزارش تفریغ بودجه پس ازانقلاب اسلامی بود که بسیار خلاصه‌تر از گزارش‌های قبلی ارائه شده است. در این گزارش هرچند ارقام واریز شده به حساب خزانه بعد از رسیدگی دیوان محاسبات 40 برابر وجوه واریزی 25 سال گذشته بوده؛ اما برخی انحرافات  اگرچه اندک  همچنان باقی است.