برای درک اهمیت برگزاری «روز همبستگی کشمیر» لازم است تاریخ معاصر کشمیر که به تقسیم شبهقاره پس از یک قرن حاکمیت بریتانیا در سال 1947 بر میگردد را بشناسیم. بر اساس قانون استقلال هند و طرح تقسیم مورخ 3 ژوئن 1947 که در تاریخ 18 ژوئیه همان سال در پارلمان بریتانیا به تصویب رسید هند تحت استعمار باید به دو کشور مستقل تقسیم میشد. مناطقی که از اکثریت هندوها برخوردار بودند هند و ایالتهای غربی و شرق بنگال که از اکثریت مسلمانان برخوردار بودند جزو کشور پاکستان قلمداد میشدند.
بر اساس معیارهای این تقسیم، ایالتهای شاهزادهنشین باید با در نظر گرفتن موقعیت جغرافیائی و جمعیتی یا به پاکستان یا به هند ملحق میشدند. کشمیر با داشتن 87 درصد جمعیت مسلمان گرایش طبیعی به الحاق به پاکستان را داشت اما مهاراجا هاریسینگ، حاکم وقت کشمیر و کنگره ملی هند راه را برای تغییر سرنوشت میلیونها تن از مردم کشمیر هموار ساخت. هند با اعزام ارتش به کشمیر در 27 اکتبر 1947 و با نادیده گرفتن روح طرح تقسیم این ایالت را اشغال کرد.
مردم کشمیر از همان روز اول اشغال را نپذیرفتند و از آن موقع مشغول مبارزه آزادیخواهانه خود هستند. آنان نبرد مسلحانهای را که از حمایت خیزش عمومی برخوردار بود آغاز کردند. در اول ژانویه 1948 هند به شورای امنیت سازمان ملل متحد رجوع کرد و این شورا در قطعنامههای خود که مورد پذیرش پاکستان و هند نیز بوده برقراری آتشبس، تعیین خط آتشبس و غیرنظامی کردن ایالت کشمیر را تصویب کرد و خواهان برگزاری همهپرسی آزاد و بیطرفانه از سوی سازمان ملل شد.
تعیین خط آتشبس به تقسیم کشمیر در دوبخش جامو و کشمیر آزاد و کشمیر هند منجر شد. بند اول قطعنامه سازمان ملل (آتشبس) که همانا برقراری آتشبس بود به مرحله اجرا درآمد در حالی که غیرنظامی کردن این سرزمین و برگزاری همهپرسی تحت نظارت سازمان ملل تا به امروز اجرا نشده ا ست.
تاسفبارترین جنبه مناقشه کشمیر این است که هند خود این موضوع را به سازمان ملل ارجاع داده بود و بعدا از وعدههائی که در مقابل جامعه بینالمللی در خصوص حل و فصل مناقشه و دادن حق تعیین سرنوشت خویش به مردم کشمیر داده بود، سر باز زد.
مردم کشمیر هند پس از مشاهده ناکامی تمامی راههای حل و فصل مناقشه کشمیر در سال 1989به منظور کسب حق تعیین سرنوشت خود خیزشی را آغاز کردند. این قیام هر روز قوت گرفت تا هند را وادار کند با پاکستان پشت میز مذاکره بنشیند ولی متاسفانه با وجودی که پاکستان انعطاف قابل ملاحظهای را در مذاکرات صلح از خود نشان داد رویکرد سرسختانه هند همچنان به عنوان مانع بزرگی در راه حل و فصل مناقشه کشمیر باقی ماند.
بهرغم تداوم مذاکرات صلح میان هند و پاکستان و آغاز اقدامات اعتمادساز بین دو کشور در امتداد خط کنترل وضعیت در سرزمین اشغالی کماکان تغییری نکرده است بخاطر اینکه نیروهای هندی با کشتار مردم بی گناه، دستگیری جوانان، بیحرمتی به زنان و آتشزدن منازل مسکونی به شدیدترین وجه به نقض حقوق بشر پرداختهاند.
جای بسی تعجب است به جای اینکه هند اعتراضات شدیدی را که در نیمه دوم سال 2008 روی داد به عنوان همهپرسی مردم کشمیر علیه اشغال سرزمین خود از سوی هند بشمارد دست به برگزاری انتخاباتی نمایشی جهت فریب جامعه بینالمللی و تحمیل حکومتی دست نشانده دیگر بر مردم کشمیر زد. در روند یک ماهه انتخابات مقامات هندی کشمیر تمامی رهبری حریت را به زندان افکند یا بازداشت خانگی کرد و کل دره کشمیر را تحت محاصره قرار داد.
پاکستان به دفعات تاکید کرده است که هرگز هیچ گزینهای را جهت حل و فصل مساله اساسی بین هند و پاکستان که بر خلاف خواست مردم کشمیر باشد نخواهد پذیرفت. آصف علی زرداری، رئیسجمهور پاکستان و سیدیوسف رضا گیلانی، نخستوزیر این کشور بارها گفتهاند که کشمیر متعلق به کشمیریهاست و آنها تعیین کننده سرنوشت خویش هستند.
از نظر تاریخی به دلایل متعددی دولت و مردم پاکستان با کشمیریها اعلام همبستگی میکنند. عمدهترین دلایل پیوندهای مشترک فرهنگی، عقیدتی، جغرافیایی و احساسی که برای قرنها مردم این دو منطقه را به یکدیگر پیوند دادهاند، است. بهعلاوه مردم پاکستان بدرستی احساس میکنند که کشمیر برنامه ناتمام تقسیم شبهقاره است.
کشمیر به عنوان حاستگاه اصلی اختلاف میان هند و پاکستان عامل درگرفتن چهار جنگ بین دو کشور بوده و بخش عمده درآمد ملی هر دو طرف را به سمت بودجه دفاعی سوق داده است. رهبران جهان بر ضرورت حل و فصل مناقشه کشمیر بین هند و پاکستان به منظور پرهیز از هرگونه پیشامد که ممکن است به بروز فاجعه در منطقه منجر شود، تاکید دارند.
بدین منظور است که روز همبستگی کشمیر را پاس میداریم. از نگاه ما روز 5 فوریه روز تاٍیید مبارزه کشمیریها در راه عدالت، صلح، حقیقت و حقوق اولیه انسانی است.