خورشید همیشه از شرق طلوع نمی کند

اگر به طلوع خورشید در این چند روزه توجه کرده باشید ، متوجه شده اید که خورشید از شرق طلوع نمی کند ؛ بلکه شمالی تر از آن طلوع می کند و هر روز به سمت شمال شرقی نزدیکتر می شود.

کد خبر: ۲۲۷۴۳

همین ماجرا در مورد غروب خورشید نیز برقرار است . هنگام ظهر هم حتما متوجه شده اید ارتفاع خورشید بیشتر از ارتفاع آن در زمستان است و صد البته همگام با این پدیده ها هوا نیز گرمتر می شود. همان طور که می دانید ، زمین در هر شبانه روز (تقریبا) یک بار به دور محورش می چرخد و در نتیجه ما فکر می کنیم که خورشید و ستارگان دور ما می چرخند. واضح است نقطه ای از آسمان که رو به محور زمین است ، از جای خود تکان نمی خورد و ما می توانیم آن را به عنوان مبدایی برای کارهایمان انتخاب کنیم . خوشبختانه در حال حاضر این نقطه که نامش قطب شمال سماوی است ، در نزدیکی ستاره ای نسبتا روشن قرار دارد که همان ستاره قطبی است و ساده تر است ستاره قطبی را به عنوان آن نقطه در نظر بگیریم ، چون می توان آن را بسادگی دید. جالب است بدانید ارتفاع ستاره قطبی در هر نقطه از زمین معادل عرض جغرافیایی آن محل است . احتمالا شنیده اید که محور زمین بر صفحه مداری اش به دور خورشید عمود نیست و با آن زاویه می سازد. این پدیده موجب ایجاد فصول ، تغییر مدت شب روز و همچنین برعکس بودن فصول در نیمکره های شمالی و جنوبی است . چگونه؛ همان طور در شکل ملاحظه می کنید ، امتداد استوای زمین در آسمان ، خطی به نام استوای سماوی ایجاد می کند. ملاحظه می کنید که خورشید نیمی از سال را (تقریبا) بالای استوای سماوی و نیم دیگر سال را زیر استوای سماوی سپری می کند. هنگامی که خورشید پایین استوای سماوی قرار دارد، به طور مایل به نیمکره شمالی می تابد ، یعنی ارتفاعش در آسمان نیمکره شمالی کاهش می یابد. در نتیجه مدت زمان کمتری را در آسمان سپری می کند ، یعنی طول روز کاهش می یابد. از طرف دیگر ، فاصله اش تا ستاره قطبی افزایش می یابد ، یعنی هنگام طلوع از شرق به سمت جنوب شرقی حرکت می کند و هنگامی که بالای استوای سماوی است ، دقیقا برعکس است ، یعنی به ستاره قطبی نزدیکتر می شود ، ارتفاع آن افزایش می یابد، طول روز افزایش می یابد و شدت نورش بیشتر می شود که هوا را گرم می کند. فقط 2روز در طول سال است که خورشید از شرق طلوع می کند، در غرب غروب می کند و طول شب و روز برابر است و آن هم اول بهار و اول پاییز است که به اعتدالین مشهور شده اند. احتمالا متوجه شده اید که در هر فصل وضعیت خورشید چگونه است . در بهار ، خورشید از استوای سماوی عبور می کند و وارد نیمکره شمالی می شود. در تابستان ، خورشید از نزدیکترین فاصله به ستاره قطبی عقب نشینی می کند و به استوای سماوی نزدیکتر می شود. در پاییز ، خورشید وارد نیمکره جنوبی آسمان می شود و از ستاره قطبی فاصله می گیرد تا در شب یلدا ، طولانی ترین شب را در حالی به صبح برساند که در دورترین نقطه از ستاره قطبی قرار بگیرد. در زمستان نیز خورشید شروع به نزدیک شدن به ستاره قطبی می کند ؛ البته کماکان در نیمکره جنوبی آسمان قرار دارد تا آن روز که در نوروز، دقیقا روی استوای سماوی قرار بگیرد. بنابراین توجه داشته باشید ، اگر روزی (خدای ناکرده) در مکانی گم شدید و خواستید براساس محل طلوع و غروب خورشید جهت یابی کنید، حواستان به تاریخ هم باشد. با این تصحیح مطمئن باشید از ترکستان سردر نخواهید آورد!