پرسه

«آرزوگاه پژوهشگران»، «دایره‌المعارف بزرگ»، «کتابی که هر مسلمانی باید آن را به دست آورد»، «آبشخواری گوارا و دایره‌المعارفی طرفه و نادر»، «جهان پهناور شناخت»، «کتاب اطمینان‌بخش تاریخ و گشایشگر آفاق معرفت»، «دریای موج‌خیز»، «همه وقایع تاریخ و صور زمان»، «کوشش علمی بی‌نظیر»، «کتابی دهشت‌آفرین»، «کتابی نه چون دیگر کتاب‌ها»، «دریایی خیزابه گرفته»، «کتاب گرانبها»، «معجزه قلم»، «اثری جاویدان»، «تحقیق گرانبها»، «هفت دریا در غدیری خُرد»، «مدرسه سیار اتحاد اسلامی»، «منطق قوی متکی به قرآن و سنت»، «زداینده گرد و غبار تاریخ از چهره امیرالمومنین»، «مجموعه بیکرانی از مسائل برجسته فرهنگ و تمدن اسلامی»، «کتاب ممتاز» و ...
در مجموعه حاضر گوشه‌هایی از شخصیت و جایگاه علمی، دینی و معنوی علامه امینی و دایره‌المعارف الغدیر بیان شده است.

علا‌قه نواب صفوی به امینی 

 علامه امینی، استاد نواب‌صفوی بود و علاقه فراوانی به آن سیدغیور و مخلص داشت؛ متقابلا شهید نواب نیز ارادت بسیار به استاد خود می‌ورزید. داستان زیر گوشه‌ای از این رابطه متقابل را به نقل از آقای عبدخدایی بازگو می‌سازد:

این ماجرا مربوط به تابستان سال 1334 است. مرحوم علامه امینی که مرحوم نواب به او علاقه عجیبی داشت، استاد نواب بود. ایشان تابستان‌ها از نجف به تهران می‌آمد و در پاچنار، منزل اجاره‌ای خودش، الغدیر را تصحیح می‌کرد و می‌نوشت. یک روز ما ناهار نداشتیم   مثل خیلی از روزهای دیگر  مرحوم نواب گفت:‌ «امروز برای ناهار و دیدن علامه امینی به خانه ایشان می‌رویم.» من و مرحوم نواب، سیدعبدالحسین و سیدمحمد واحدی و خلیل طهماسبی پنج نفری منزل علامه رفتیم. خوب به یاد دارم که علامه امینی در همان دیدار به نواب گفت: «من حیفم می‌آید از شما، ایران نمانید، شما را می‌کشند. بیایید برویم نجف درس بخوانید. با استعدادی که دارید پیشرفت می‌کنید، مرجع می‌شوید، آن وقت اقدام کنید. هزینه رفتن شما به نجف با من.»

نواب‌صفوی نگاهی به علامه‌امینی انداخت و مکث کرد و بعد گفت: «اسلام سرباز و درسخوان دارد، سگ [نگهبان] ندارد...  من و برادرانم می‌خواهیم سگ اسلام باشیم ...» علامه امینی چشم‌هایش پر از اشک شد، سرش را انداخت پایین و از اتاق بیرون رفت...»

خاطرات محمدمهدی عبدخدایی ،  مرکز اسناد انقلاب اسلامی‌

غیرت دینی‌

رضاخان در جهت مبارزه با دین و دینداری، به هرکس که در این مسیر به کار می‌آمد، میدان می داد، یکی از این افراد احمد کسروی بود که در تقابل با اسلام و تشیع، آنچنان گستاخ شده بود که مخالفت‌هایش جنبه اهانت به بزرگان دین را یافته بود. در این شرایط؛ علامه امینی، این همه جسارت را برنتابید و فریاد کمک‌خواهی سر داد که نواب صفوی به این ندا پاسخ مثبت داد. آیت‌الله خزعلی در این زمینه می‌گوید:

شهید نواب به انگیزه تحصیل به نجف رفت. همزمان با سفر ایشان، کسروی در تهران، صریحا به امام صادق و امام کاظم علیهماالسلام توهین ... کرد. (ص89)

این توهین ، حوزه علمیه نجف را خشمگین ساخت. مردی توانا مثل مرحوم علامه امینی، صاحب‌الغدیر آشفته شد و گفت: کسی نیست جواب این کسروی را بدهد؟ (ص77)

مرحوم علامه امینی، صاحب الغدیر، در این زمینه با آقای نواب تماس گرفت و به احتمال قوی در ترور کسروی، محرک واقعی، ایشان بود. (ص 89)

خاطرات آیت‌الله ابوالقاسم خزعلی،  مرکز اسناد انقلاب اسلامی

پشتکار تحسین‌برانگیز

نحوه مطالعه و تلاش پیگیر علامه امینی برای دستیابی به کتابخانه‌ها و کتاب‌ها مثال‌زدنی بوده است. در این زمینه نمونه‌ای را مرحوم دکتر شهیدی نقل می‌کند:

[علامه امینی] در کتابخانه یکی از شهرهای عراق به مطالعه پرداخته بود، چون این کتابخانه در هر شبانه‌روز تنها چهار ساعت بیشتر باز نبود و جناب امینی هم نمی‌توانست بیش از چهار روز در آن شهر بماند، با توافقی که میان وی و رئیس کتابخانه برقرار شده بود، امینی هر روز به هنگام ظهر، یعنی ساعت تعطیل کتابخانه وارد آنجا می‌شد، کتابدار در را به روی او می‌بست تا روز بعد ساعت 8 صبح که در را به رویش می‌گشود. در نتیجه او روزی بیست ساعت در این کتابخانه کار کرد و با لقمه نانی که همراه داشت و جرعه آبی که کتابدار در اختیارش می‌گذاشت، توانست از میان چهارهزار نسخه خطی، مأخذ دلخواه خود را بیابد، ضمناً زحمتی هم برای کتابدار فراهم نسازد.

علی‌رضا سیدکباری، علامه امینی مصلح نستوه، سازمان تبلیغات اسلامی، ص 98.

زیارت عرفانی‌

علامه امینی، علاقه‌ای شگرف به معصومین علیهم‌السلام داشت که این عشق، در هنگام زیارت، بروز و ظهور کاملی می‌یافت. استاد عمید زنجانی که شاهد زیارت امینی در نجف اشرف بوده است، در این مورد می‌نویسد:
در طول هشت سالی که در نجف بودم، دو تا منظره زیارت خیلی خوبی را دیده‌ام،‌یکی زیارت کردن مرحوم آیت‌الله عبدالحسین امینی بود که خیلی با حال بود و واقعا حالت عرفانی خیلی جالبی داشت و دیگری زیارت امام [خمینی]‌ بود. البته در مشهد، زیارت کردن مرحوم آیت‌الله سیدمحمد هادی میلانی را هم دیده بودم که قاعدتا آن یک مورد استثنایی نبود، ....

خاطرات حجت‌الاسلام والمسلمین عمید زنجانی، تدوین: محمدعلی حاجی‌بیگی کندری، مرکز اسناد انقلاب اسلامی ، ص 97