مبارزه برای حفظ سیاره مادری‌

بزرگترین خطری که امروزه ما را تهدید می‌کند، گرم شدن سیاره زمین است‌. این پدیده بویژه پس از انقلاب صنعتی و با افزایش تولید مصنوعی گازهای گلخانه‌ای آغاز شد‌. گازهایی مانند دی‌اکسید کربن تا زمانی که به مقدار کافی در جو زمین وجود داشته باشند، حیات را روی زمین تضمین می‌کنند‌. چرا که اجازه نمی‌دهند همه حرارت ناشی از تابش‌های خورشیدی از زمین فرار کند و به این ترتیب دمای متعادلی بر سیاره حفظ می‌شود که به حیات اجازه رشد می‌دهد اما زمانی که مقدار این گازها بیش از حد مجاز باشد، اندازه دمای متوسط زمین نیز رشد می‌کند و در نتیجه زمین شروع به گرم شدن می‌کند‌. در این فرآیند جریان‌های آب و هوایی تغییر می‌کند،. توفان‌های شدید آغاز به وزیدن می‌کنند،یخ‌های قطبی آب می‌شوند، سطح آب اقیانوس‌ها افزایش پیدا می‌یابد، بسیاری از شهرهای ساحلی به زیر آب فرو می‌روند، نسل بسیاری از گونه‌ها در خطر قرار می‌گیرد، سر زنجیره‌های جانوری نابود می‌شوند و در نتیجه، انسان در پی دیگر گونه‌های جانوری امکان حیات را از میان می‌برد‌. خوشبختانه می‌توان جلوی این روند را گرفت و متاسفانه از آنجا که تغییر ساختارهای زیستی روش‌های پر هزینه را می‌طلبد که به اقتصاد کشورها لطمه می‌زند، سیاستمداران چندان علاقه‌ای به مشارکت در این طرح ندارند‌.

اهمیت این موضوع به حدی بالاست که نباید منتظر اقدامات دولتی در جهان ماند‌. تک‌تک افراد می‌توانند در این مبارزه نقشی کلیدی به عهده گیرند و تنها با انجام کارهای بسیار ساده‌ای به نجات زمین کمک کنند‌. این راه‌ها را شما هم می‌توانید طی کنید‌. برخی از این روش‌ها که در پی می‌آید. با وجود ساده بودن می‌تواند اثر غیرقابل انکاری در کند شدن و توقف فرآیند گرم شدن زمین ایفا کند‌. اما در راس همه آنها آگاه کردن مردم و مسوولان نسبت به خطرات این فعالیت‌هاست برای همین اگر شما هم فکر می‌کنید متوجه عمق فاجعه شده‌اید، دیگران را نیز نسبت به این خطر آگاه و از خانه و زندگی شخص خود مبارزه را آغاز کنید. فراموش نکنیم بزرگترین رویدادهای جهانی وابسته با حرکت‌های فردی به ظاهر کم اهمیت است‌.

تغییر الگوی خرید یکی از مهم‌ترین کارهایی است که می‌توانید برای مقابله با تخریب محیط زیست و مبارزه با تغییرات اقلیم انجام دهید‌. یک روز که به خرید از سوپر محله می‌روید، یا به هر یک از فروشگاه‌های مختلف سر می‌زنید، حساب کنید که چند کیسه نایلون را برای حمل خرید خود که می‌تواند از یک بسته نان یا لباس یا هر چیز دیگر باشد، استفاده می‌کنید‌. بیشتر ما هنگامی‌ به مغازه سر کوچه هم می‌رویم، اگر حتی یک بسته آدامس هم بخریم، آن را در یک کیسه پلاستیکی تحویل می‌گیریم و به محض رسیدن به خانه آن را به دور می‌اندازیم‌. اما داستان از بعد از آن شروع می‌شود‌. زمانی که این حجم انبوه زباله‌های پلاستیکی جمع‌آوری و برای بازیافت یا نابودی به مراکز مختلف استفاده می‌شود، از روش‌های گوناگونی مانند سوزاندن، دفن کردن و حل کردن آنها استفاده می‌شود‌. هر یک از این روش‌ها اگرچه بشدت به محیط زیست ما که محافظ سیاره در برابر گرم شدن است آسیب می‌رساند، اما در همان حال فرآیند تغییر خود را با آزاد کردن حجم انبوهی از گازهای آلاینده و گلخانه‌ای نظیر دی‌اکسید کربن انجام می‌دهد، بنابراین زنجیره‌ای که با خرید از فروشگاه آغاز می‌شود، در نهایت به گرم شدن زمین می‌انجامد‌. اما برای مقابله با این مساله لازم نیست خرید را از برنامه‌های خود حذف کنید، بلکه به روشی اندکی قدیمی‌ رجوع کنید‌. هنوز مادران و مادربزرگ‌های ما سبدهایی را که هنگام خرید به همراه می‌بردند، به یاد دارند‌. امروزه انواع مختلفی از این سبدهای پارچه‌ای یا حتی پلاستیکی در بازار وجود دارند برخی از آنها جمع می‌شوند و ابعادی در حد یک کیف پول کوچک را اشغال می‌کنند و می‌توان موقع خرید از آنها استفاده کرد‌. به این ترتیب هر یک از ما در طول یک ماه چندین کیلو کیسه پلاستیکی را صرفه جویی کرده‌ایم و بدون آن‌که به زجمت چندانی بیفتیم، با گرم شدن زمین مقابله کرده‌ایم‌. همین اتفاق در باره لیوان‌ها و بطری‌های یک بار مصرف نیز می‌افتد‌. همه ما در روز بارها از لیوان‌های یک بار مصرف استفاده می‌کنیم در حالی‌که می‌توان یک لیوان کوچک همراه داشت (مانند دوران مدرسه) و از تلف شدن هزاران تن پلاستیک در روز جلوگیری کرد‌.

راه جالب دیگر، عوض کردن لامپ‌های عادی روشنایی با لامپ‌های کم‌مصرف است. لامپ‌هایی مانند مهتابی‌های عادی و روشنایی‌های معمولی نه تنها از نظر روشنایی تفاوتی با نمونه‌های کم مصرف خود ندارند، که باعث کاهش چشمگیر مصرف انرژی و هزینه خانه شما می‌شوند‌.

اما همان لامپ‌ها که هزینه برق خانه شما را نیز افزایش می‌دهند، باعث می‌شوند انرژی بیشتری از برق تولیدی صرف روشن شدن آنها شود‌. وقتی به یاد آورید که درصد بسیار بالایی از برق خانگی ما از نیروگاه‌هایی تامین می‌شود که از نفت یا مشتقات آن استفاده می‌کنند و تولید آن همراه با تولید گاز دی‌اکسید فراوان است، متوجه خواهیم شد که تا چه حد کم کردن مصرف برق در این زمینه کمک می‌کند‌. راه‌های ساده دیگری نیز وجود دارد‌.

بیشتر ما این روزها از رایانه‌های قابل حمل یا خانگی و تلویزیون‌ها مدرن استفاده می‌کنیم و در بیشتر اوقات این ابزار‌ها را در حال نیمه روشن یا Standby قرار می‌دهیم‌.

در این مدت دستگاه مشغول مصرف انرژی است‌. کافی است زمانی که برای مدتی نسبتا طولانی کاری با این دستگاه‌ها نداریم، آنها را خاموش کنیم؛ در این صورت و با این صرفه‌جویی بی‌ضرر کوچک در هر روز از ورود میلیون‌ها تن دی‌اکسید کربن به محیط چه از منبع تولید و چه در اثر گرمای تولیدی در خود دستگاه جلوگیری می‌کنیم‌.

بهینه کردن مصرف انرژی در ساختمان‌ها یکی دیگر از راه‌های سود آور مبارزه با گرم شدن زمین است‌. کافی است پنجره‌های خود را با شیشه‌های دو جداره جایگرین کنید‌.

با یک بار پرداخت هزینه این کار، نه تنها از سر و صدای محیط نجات می‌یابید و اعصاب راحت‌تری خواهید داشت که می‌توانید در مصرف انرژی صرفه‌جویی شایانی کنید که هم هزینه‌های شما را به طور چشمگیری کاهش می‌دهد و هم جلوی گرم شدن زمین را می‌گیرد. باورکردنی نیست که درصد بالایی از مصارف انرژی خانگی تنها به دلیل عایق نبودن در و پنجره‌ها بی‌هیچ تاثیری در زمستان و تابستان هدر می‌رود و تنها باعث گرم شدن زمین و سوزاندن سوخت بیشتر و افزایش هزینه‌های سر ماه ما می‌شود‌.

چیدمان درست وسایل آشپزخانه و دور کردن وسایل سرما زا مانند یخچال و فریزر از وسایل پخت و پز مانند گاز‌ها نه تنها باعث می‌شود عمر مفید این دستگاه‌ها افزایش یابد که باعث می‌شود یخچال شما دمای مورد نظر را با انرژی کمتری تولید کند، در حالی‌که اگر همین یخچال در کنار گاز قرار بگیرد، شما باید چند درجه دمای مطلوب یخچالتان را پایین‌تر بیاورید تا تاثیر گرمای گاز را خنثی کند‌.

استفاده حداقلی از وسایل نقلیه شخصی بخصوص تک سرنشین، استفاده از وسایل عمومی ‌حمل و نقل تا حد امکان و استفاده از دوچرخه می‌تواند انقلابی در این مبارزه به وجود آورد‌. بسیاری از ما از وسایل نقلیه موتوری برای سفرهای بسیار کوتاه و به شکل تک سرنشین استفاده می‌کنیم‌. اگر از ریسک رانندگی، استهلاک قطعات و هزینه سوخت بگذریم، میلیون‌ها تن گازهای گلخانه‌ای در روز حاصل این سفرهاست که وارد جو می‌شود و آینده ما را به خطر می‌اندازد‌. استفاده از دوچرخه نه تنها شما را به مقصد می‌رساند و هیچ آلودگی‌ای ندارد، که به سلامت شما بویژه در زندگی شهری امروز کمک فراوان می‌کند‌.

این موارد راه‌های ابتدایی مبارزه شخصی با گرم شدن زمین است؛ اما اگر با دقت به اطراف خود بنگرید، هزاران راه متفاوت و سهل دیگر را نیر خواهید یافت که بی‌هیچ زحمتی امید زیستن را به سیاره ما بر می‌گرداند‌. این راه‌ها را به کار بگیرید و آن‌را به دیگران هم توصیه کنید. فراموش نکنیم آینده سیاره ما در گرو  همین کارهای کوچک است‌. همین صرفه جویی‌های اندک و اصلاح الگوی زندگی می‌تواند نسل انسان را به آینده امیدوار و راه را برای تحقق رویاهای بشر هموار کند‌.

پوریا ناظمی‌