طرحی ملی که به تهران محدود شد

سال 71 معاون عمرانی وزارت کشور  که قائم مقامی انجمن شهر را نیز به عهده داشت - با ارسال بخشنامه‌ای به استانداران سراسر کشور از آنان خواست امکانات لازم را برای ناشرانی که می‌خواهند در اماکن عمومی کتابفروشی راه‌اندازی کنند، فراهم سازند.

گذشت 15 سال از این بخشنامه نشان داده است، به دلیل سودآور نبودن کتاب و کتابفروشی، استقبالی از این پیشنهاد نشده و گام‌های کوچکی که برداشته شده ، آنچنان ناچیز بوده که در خور رسانه‌ای شدن نبوده است. کمیسیون فرهنگی شورای شهر تهران پس از نمایشگاه کتاب تهران، طرحی از سوی برخی ناشران دریافت کرد که خواستارعملی شدن پیشنهادی بود که 15 سال پیش از دل یک نهاد دولتی برآمده بود.

اعضای کمیسیون فرهنگی پس از بررسی این طرح، کلیاتی فراهم آوردند که از سوی اعضای کمیسیون‌های دیگر با اشکالاتی مواجه شد. براساس بند 20 قانونی که به فعالیت‌های تجاری در اماکن مسکونی اختصاص دارد، فعالیت‌هایی از جمله پزشکی، مهندسی و ... در این اماکن مجاز است.
حمزه شکیب، عضو شورای شهر تهران و از مخالفان این طرح می‌گوید: در حال حاضر، شکایت های زیادی درباره این بند وجود دارد و مراجعان زیادی هستند که از مزاحمت‌های این مشاغل در واحدهای مسکونی گلایه دارند.

وی با اشاره به این که این قانون در سالی تصویب شد که بحث فضای مشاع مطرح نبوده و واحدهای مستقل وجود داشته‌اند و در حال حاضر فضای مشاع باعث ایجاد مشکلاتی برای شهروندان شده، افزود: علت اصلی مخالفت برخی اعضای کمیسیون عمران شورا، جلوگیری از تکرار این معضل در حوزه فعالیت‌های فرهنگی است و پس از اصلاحات کمیسیون فرهنگی در صحن علنی شورا به تصویب خواهد رسید. وی با اشاره به این که کلیت این طرح مورد موافقت اعضا قرار دارد، گنجاندن مواردی مثل جلب رضایت تمامی ساکنان هر مجتمع یا تعهد مکتوب مبنی بر جلوگیری از ایجاد مزاحمت را از جمله راهکارهای لازم برای تصویب این طرح می‌داند.

وی وجود معضلاتی چون خطر آتش‌سوزی در کتابفروشی‌ها بویژه در اماکن مسکونی را از دیگر دلایل مخالفت اعضای کمیسیون عمران می‌داند و می‌گوید: لازم است برای حل این مساله هم راهکاری اندیشیده شود. اگر چه برخی مسوولان از شمول این قانون به کتابفروشی‌های مسکونی سخن می‌گویند اما تفسیری که هرساله از این قانون می‌شود و مشکلاتی که در 2 سال گذشته برای کتابفروشی‌ها پدید آمده، سنگ تازه‌ای در راه این فعالیت‌ها می‌اندازد.

به هر حال تصویب این طرح گامی در راه گسترش فرهنگ کتابخوانی است و حمایت‌های دولت از این طرح نیز ضروری به نظر می‌رسد. تصویب این طرح در تهران راه را برای گسترش این فعالیت‌ها در شهرهای بزرگ و حتی شهرهای کوچک فراهم خواهد آورد.