جشنواره‌ بین‌المللی فیلم سیدنی‌

جشنواره فیلم سیدنی، یکی از معتبرترین و قدیمی‌ترین فستیوال‌های فیلم دنیاست، اما این اعتبار هرگز (بدلیل نوع پذیرش فیلم‌ها و قوانین جشنواره) از نوع حرفه‌ای‌گری در سینما و پرداختن به زرق و برق‌ها نبوده است. چرا که فستیوال فیلم سیدنی اصولا جشنواره‌ای دانشگاهی است و براساس قدمت؛ یکی از معتبرترین فستیوال‌های دانشگاهی و شاید مهم‌ترین از نوع خودش در دنیا باشد.

از همین روست که این فستیوال تا دوره پنجاه و سوم برگزاری‌اش، عمدتا رویکردش به ساخت و سازهای منطقه‌ای و دانشگاهی بود و مهم‌تر این که تا این زمان و در طی این 53 دوره؛ فستیوال فیلم سیدنی جشنواره‌ای غیررقابتی به حساب می‌آمد و حضور فیلم‌ها و افراد تنها به سبب اعلام حضور و پشتیبانی از ایشان بود که بسیار اهمیت پیدا می‌کرد. اصراری که بر دانشگاهی بودن این جشنواره‌ از همان ابتدا می‌شد تا به حدی بود که از سال 1954 (اولین دوره برگزاری) تا سال 1968 (چهاردهمین دوره)؛ محل برگزاری فستیوال در خود «دانشگاه سیدنی» بود.

طی سال‌های 1969 تا 1974 برای این که این جشنواره به لحاظ محل نیز جنبه معمولی‌تری پیدا کند به محلی نقل مکان کرد که به نوعی خاستگاه تئاتر آن منطقه و حتی کل استرالیا بود. تئاتر و اپرای دندی تجلی‌گاه این مهم بود. در سال‌های اخیر جدای از این محل؛ در 2 خیابان اطراف؛ تلویزیون‌های عظیم برپا شد و در دوره پنجاه و چهارم (ژوئن سال گذشته) در متروهای منتهی به اپرای دندی نیز اسکرین بردهایی نصب گردید تا واقعیت یک جشنواره‌ دانشجویی و دانشگاهی که هر چه عمومی‌تر بودن آن است به منصه ظهور برسد.

مهم‌ترین مساله در دوره 54 این بود که فستیوال سیدنی، از این سال دیگر جشنواره‌ای بین‌المللی اعلام شد و مقرر گردید علاوه بر پیگیری سیاست‌های قبلی مبنی بر اهمیت دادن به فیلم‌ها و فیلمسازان و اهالی سینمای منطقه شامل (استرالیا، نیوزیلند و...) و همچنین استرالیایی‌هایی که کارهایشان را در خارج از کشور ساخته‌اند؛ فیلم‌هایی که بالای 75 دقیقه زمان دارند نیز در جشنواره پذیرفته شوند که عمدتا این روند و اتخاذ این سیاست باعث می‌شود فستیوال بین‌المللی فیلم سیدنی ضمن تکیه کردن بر روال آکادمیک و دانشگاهی‌اش؛ حرفه‌ای‌تر نیز عمل کند.

از این‌رو این جشنواره که برای 53 سال حالتی غیررقابتی داشت دارای جایزه و تندیس مخصوص و همچنین جایزه نقدی گردید و در 5 رشته به منتخبین اعطا می‌شود که شامل جایزه «دندی اپرا» به اضافه 5000 دلار خواهد بود.

نکته مهم دیگری که در فستیوال سیدنی همواره رعایت شده و از این رو توانسته الگوی بسیار مهمی و خاصی برای سایر جشنواره‌های حرفه‌ای و حتی دانشگاهی باشد؛ این است که مدیر یا رئیس فستیوال فیلم سیدنی عمدتا برای رهبری و هدایت هرچه بهتر این جریان فرهنگی برای یک یا دو سال انتخاب نمی‌شود؛ بلکه هر مدیری تقریبا دوره‌ای پنج، شش ساله را رهبری می‌کند.

در کنار این جوایز؛ جایزه بهترین فیلم کوتاه استرالیایی و چند جایزه مشابه دیگر نیز (عمدتا جوایز نقدی) وجود دارد چرا که یکی از اصول فستیوال فیلم سیدنی که اهمیت دادن و سرمایه‌گذاری بر روی فیلمسازان جوان و بومی و آتیه‌دار استرالیایی است باید جلوه‌گر بیشتری پیدا کند.

حتی اگر جایزه این بخش 5 هزار دلار استرالیا باشد و تفاوت فاحشی با جایزه برنده فیلم‌های بخش مسابقه اصلی که رقمی حدود 60 هزار دلار است و رقابت بین 12 فیلم بین‌المللی است وجود داشته باشد. به هر حال طی 20 سال اخیر فیلمسازان مهمی از استرالیا و نیوزلند به عالم سینما معرفی شده‌اند. پیتر جکسون (خالق ارباب حلقه‌ها) شاید بهترین نمونه باشد.

مهدی تهرانی‌