وقتی در و تخته جور میشود
در سالهای اخیر با افزایش توجه به ضرورت جوانی جمعیت، موضوع ازدواج جوانان بیش از پیش مورد تأکید قرار گرفته و دشواریهای پیش روی آن به یکی از چالشهای جدی جامعه بدل شده است. سریال «در و تخته» نیز با نگاهی اجتماعی و در قالبی طنزآمیز به همین مسأله میپردازد. این مجموعه ۱۱قسمتی که هر شب ساعت ۹:۳۰ از شبکه دو پخش میشود؛ تلاش دارد با طرح پرسشهایی درباره سن ازدواج، نقش خانوادهها و فشارهای اجتماعی، مخاطب را به فکر وادارد. به همین بهانه با کارگردان آن گفتوگو کردیم.
محسن امانی، کارگردان درباره ساخت این سریال به جامجم میگوید: ایده اولیه در و تخته از یکی از دغدغههای شخصی خودم شکل گرفت. مدتها به موضوع ازدواج ساده و بهنگام فکر میکردم. شرایط زندگی امروز با دهههای قبل تفاوت زیادی پیدا کرده و فشار مسائل غریزی بر جامعه به حدی رسیده که نمیتوان صرفا با نگاه سلبی به آن پرداخت و فقط به جوانان گفت که خودکنترلی داشته باشند، بدون اینکه راهی برای پاسخ به این نیازها در نظر گرفته شود. او ادامه میدهد: همین موضوع باعث شد به این مسأله فکر کنم که آیا اساسا پرداختن به چنین موضوعی درست است یا خیر. ابتدا موضوع صرفا دیدگاهی شخصی بود و در بیان آن تردید داشتم؛ اما با بررسی بیانات رهبر شهید انقلاب در سالهای مختلف و مشاهده تأکید ایشان بر چالشهای نوجوانان ۱۸ ــ ۱۷ساله در مواجهه با نیازهای غریزی، این مساله از جنبه تازهای برخوردار و برایم جدیتر شد. در سالهای اخیر نیز تأکید کردند که باید نگاه ایجابی داشت و به سمت راهحل حرکت کرد. همین مسأله به من جرات داد که به سمت موضوع مذکور بروم. درواقع از دل یک ایده اولیه کمکم به این قصه رسیدیم. شاید در یکی دو قسمت اول سریال اصلا بحث ازدواج مطرح نباشد، اما بهتدریج این موضوع به محور اصلی داستان تبدیل میشود.
کنایهای به سن قانونی ازدواج
امانی در ادامه، هدف این سریال را پاسخ به پرسشهای مربوط به نیازهای جوانان در این بازه سنی میداند و تصریح میکند: واقعیت این است که خود جوانها نمیتوانند در این زمینه کنشگر باشند. درواقع خانوادهها باید بتوانند بستر ازدواج را برای فرزندانشان فراهم کنند. او برای تأکید بر جنبه اقتصادی این موضوع، خاطرنشان میکند که طبیعی است یک جوان ۱۷ یا ۱۸ساله هنوز از نظر مالی یا شغلی به ثباتی که امروز برای ازدواج انتظار میرود نرسیده باشد؛ پس این مساله کاملا به نگاه خانوادهها بستگی دارد. این تهیهکننده سیما معتقد است تعداد کمی از خانوادهها باور دارند یک جوان ۱۸ ــ ۱۷ساله برای تشکیل زندگی صلاحیت دارد. او با اشاره به این موضوع میگوید: شاید این سؤال مطرح شود چرا سراغ موضوعی رفتیم که مخاطبان محدودی دارد؟ هدف اصلی ما طرح یک پرسش است؛ اینکه آیا میتوان برای جوانان در این سن صلاحیتی برای تشکیل زندگی قائل شد یا خیر. در قصه سریال تلاش کردیم این موضوع را بررسی کنیم و حتی کنایهای هم به سن قانونی ازدواج بزنیم؛ سنی که در بسیاری از کشورها ۱۸سال است. یعنی حتی از نگاه کسانی که مبانی دینی را هم قبول ندارند، یک جوان ۱۸ساله میتواند صلاحیت تشکیل زندگی را داشته باشد.
اشارهای به مسأله جوانی جمعیت
کارگردان این سریال چقدر دغدغه جوانی جمعیت داشته است؟ امانی در پاسخ به این پرسش میگوید: اگر بخواهم صادقانه بگویم، هنگام نگارش فیلمنامه با این عنوان مشخص وارد موضوع نشدم. یعنی اینطور نبود که موضوع جوانی جمعیت در ذهنم باشد و بخواهم از این مدخل به قصه برسم، اما فکر میکنم در دل خود سریال، بهصورت ناخواسته به این مسأله هم پرداخته شده است. او در ادامه میگوید: حتی تبعات بیتوجهی به این موضوع نیز در داستان مطرح میشود. در کنار ماجرای اصلی، یک خط فرعی هم در سریال داریم که به ازدواج در سنین بالاتر میپردازد؛ داستان یک پسر و ختری که به بهانه رسیدن دو جوان به یکدیگر، زندگی و سرنوشت آنها نیز بررسی میشود و مخاطب میبیند که سالها بهتعویقانداختن ازدواج چه پیامدهایی برایشان داشته است.
افزایش کیفیت آثار تولیدات خانه جوان
با توجه به این که «خانه تولیدات جوان سیمرغ» ساخت سریال در و تخته را بر عهده داشته است، امانی خاطرنشان میکند: تصور من این است که در سالهای اخیر رویکرد این مجموعه تا حدی تغییر کرده است. مثلا سریال «کلانتری ۱۱» ترکیب بازیگران خوب و فضای حرفهای داشت و فکر میکنم آثار جدید هم به سمت تولید حرفهایتر حرکت کردهاند. به نظر میرسد از کارهای ساده و آپارتمانی فاصله گرفتهاند و به سمت تولیداتی با ساختار حرفهایتر و بازیگران شناختهشدهتر پیش میروند. امانی در پاسخ به اینکه آیا در و تخته با درونمایه طنز ساخته شده است، چنین میگوید: این سریال در ۱۱ قسمت ساخته شده و لحن آن کاملا کمدی است؛ البته نه به معنای شوخیهای مستقیم و تلاش برای خنداندن مخاطب. بلکه درواقع قصه و موقعیتها بهگونهای طراحی شدهاند که خود داستان باعث شکلگرفتن لبخند روی لب مخاطب میشود. کارگردان در و تخته کاراکترهای این سریال را نیز چنین معرفی میکند: در این مجموعه دو شخصیت اصلی داریم: نادر فلاح در نقش «صادق» و علی صالحی در نقش «محمود». این دو شخصیت نماینده دو نگاه متفاوت در جامعه هستند. صادق شخصیتی است که چندان به قضاوتهای اجتماعی اهمیت نمیدهد و دوست دارد فرزندانشان زودتر ازدواج کنند. در مقابل، محمود نماینده قشری است که بهشدت تحت تأثیر نگاه و قضاوت جامعه قرار دارد. به گفته او، همین تفاوت نگاه و عدم تفاهم میان این دو شخصیت، موقعیتهای طنز زیادی ایجاد میکند و چالش اصلی داستان را شکل میدهد. درنهایت نیز محمود از ترسها و نگرانیهای خود عبور میکند.
داستانی درباره جابهجایی ۲ نوزاد
امانی خط اصلی داستان در و تخته را چنین تعریف میکند: داستان درباره جابهجایی یک نوزاد دختر و پسر است. پس از ۱۷سال مشخص میشود که این جابهجایی در بیمارستان اتفاق افتاده و دختر نزد پدر و مادری بزرگ شده که درواقع والدین واقعی او نیستند. در نتیجه از نظر شرعی به پدر ناتنی خود نامحرم میشود. پدرها به دلایلی نمیتوانند این موضوع را با خانوادهها و بچهها در میان بگذارند، اما باید مشکل محرمیت را حل کنند. تنها راهحلی که به ذهنشان میرسد این است که دختر و پسر با هم ازدواج کنند. در این صورت دختر برای پدر ناتنی حکم عروس را پیدا میکند و مشکل شرعی نیز برطرف میشود. به گفته کارگردان چالش میان دو پدر از همینجا شکل میگیرد و تا پایان سریال ادامه دارد.
امانی میگوید: همه کسانی که بیننده سریالهای شبانه تلویزیون هستند، میتوانند مخاطب این مجموعه تلویزیونی باشند. بااینحال به نظر میرسد خانوادههایی که فرزندانی در سن ازدواج دارند، بیش از دیگران با موضوع سریال ارتباط برقرار کنند. او معتقد است درعینحال، جنبههای کمدی کار باعث میشود مخاطبان در سنین مختلف بتوانند با آن ارتباط برقرار کنند و حتی اگر موضوع اصلی برایشان دغدغه جدی نباشد، از تماشای آن خسته نشوند. پرداختن به موضوعی مانند ازدواج در سنین پایین، احتمالا با واکنشها و نقدهایی همراه خواهد بود. سازنده سریال میگوید: ما در محتوای سریال هم پیشبینی چنین نقدهایی را جایدادیم. در قسمت پایانی، ماجرای ازدواج این دو نوجوان رسانهای میشود و گروههای مختلف به آن واکنش نشان میدهند. درواقع بسیاری از نقدهایی که ممکن است بیرون از سریال مطرح شود را در خود داستان هم گنجاندیم
کنایهای به سن قانونی ازدواج
امانی در ادامه، هدف این سریال را پاسخ به پرسشهای مربوط به نیازهای جوانان در این بازه سنی میداند و تصریح میکند: واقعیت این است که خود جوانها نمیتوانند در این زمینه کنشگر باشند. درواقع خانوادهها باید بتوانند بستر ازدواج را برای فرزندانشان فراهم کنند. او برای تأکید بر جنبه اقتصادی این موضوع، خاطرنشان میکند که طبیعی است یک جوان ۱۷ یا ۱۸ساله هنوز از نظر مالی یا شغلی به ثباتی که امروز برای ازدواج انتظار میرود نرسیده باشد؛ پس این مساله کاملا به نگاه خانوادهها بستگی دارد. این تهیهکننده سیما معتقد است تعداد کمی از خانوادهها باور دارند یک جوان ۱۸ ــ ۱۷ساله برای تشکیل زندگی صلاحیت دارد. او با اشاره به این موضوع میگوید: شاید این سؤال مطرح شود چرا سراغ موضوعی رفتیم که مخاطبان محدودی دارد؟ هدف اصلی ما طرح یک پرسش است؛ اینکه آیا میتوان برای جوانان در این سن صلاحیتی برای تشکیل زندگی قائل شد یا خیر. در قصه سریال تلاش کردیم این موضوع را بررسی کنیم و حتی کنایهای هم به سن قانونی ازدواج بزنیم؛ سنی که در بسیاری از کشورها ۱۸سال است. یعنی حتی از نگاه کسانی که مبانی دینی را هم قبول ندارند، یک جوان ۱۸ساله میتواند صلاحیت تشکیل زندگی را داشته باشد.
اشارهای به مسأله جوانی جمعیت
کارگردان این سریال چقدر دغدغه جوانی جمعیت داشته است؟ امانی در پاسخ به این پرسش میگوید: اگر بخواهم صادقانه بگویم، هنگام نگارش فیلمنامه با این عنوان مشخص وارد موضوع نشدم. یعنی اینطور نبود که موضوع جوانی جمعیت در ذهنم باشد و بخواهم از این مدخل به قصه برسم، اما فکر میکنم در دل خود سریال، بهصورت ناخواسته به این مسأله هم پرداخته شده است. او در ادامه میگوید: حتی تبعات بیتوجهی به این موضوع نیز در داستان مطرح میشود. در کنار ماجرای اصلی، یک خط فرعی هم در سریال داریم که به ازدواج در سنین بالاتر میپردازد؛ داستان یک پسر و ختری که به بهانه رسیدن دو جوان به یکدیگر، زندگی و سرنوشت آنها نیز بررسی میشود و مخاطب میبیند که سالها بهتعویقانداختن ازدواج چه پیامدهایی برایشان داشته است.
افزایش کیفیت آثار تولیدات خانه جوان
با توجه به این که «خانه تولیدات جوان سیمرغ» ساخت سریال در و تخته را بر عهده داشته است، امانی خاطرنشان میکند: تصور من این است که در سالهای اخیر رویکرد این مجموعه تا حدی تغییر کرده است. مثلا سریال «کلانتری ۱۱» ترکیب بازیگران خوب و فضای حرفهای داشت و فکر میکنم آثار جدید هم به سمت تولید حرفهایتر حرکت کردهاند. به نظر میرسد از کارهای ساده و آپارتمانی فاصله گرفتهاند و به سمت تولیداتی با ساختار حرفهایتر و بازیگران شناختهشدهتر پیش میروند. امانی در پاسخ به اینکه آیا در و تخته با درونمایه طنز ساخته شده است، چنین میگوید: این سریال در ۱۱ قسمت ساخته شده و لحن آن کاملا کمدی است؛ البته نه به معنای شوخیهای مستقیم و تلاش برای خنداندن مخاطب. بلکه درواقع قصه و موقعیتها بهگونهای طراحی شدهاند که خود داستان باعث شکلگرفتن لبخند روی لب مخاطب میشود. کارگردان در و تخته کاراکترهای این سریال را نیز چنین معرفی میکند: در این مجموعه دو شخصیت اصلی داریم: نادر فلاح در نقش «صادق» و علی صالحی در نقش «محمود». این دو شخصیت نماینده دو نگاه متفاوت در جامعه هستند. صادق شخصیتی است که چندان به قضاوتهای اجتماعی اهمیت نمیدهد و دوست دارد فرزندانشان زودتر ازدواج کنند. در مقابل، محمود نماینده قشری است که بهشدت تحت تأثیر نگاه و قضاوت جامعه قرار دارد. به گفته او، همین تفاوت نگاه و عدم تفاهم میان این دو شخصیت، موقعیتهای طنز زیادی ایجاد میکند و چالش اصلی داستان را شکل میدهد. درنهایت نیز محمود از ترسها و نگرانیهای خود عبور میکند.
داستانی درباره جابهجایی ۲ نوزاد
امانی خط اصلی داستان در و تخته را چنین تعریف میکند: داستان درباره جابهجایی یک نوزاد دختر و پسر است. پس از ۱۷سال مشخص میشود که این جابهجایی در بیمارستان اتفاق افتاده و دختر نزد پدر و مادری بزرگ شده که درواقع والدین واقعی او نیستند. در نتیجه از نظر شرعی به پدر ناتنی خود نامحرم میشود. پدرها به دلایلی نمیتوانند این موضوع را با خانوادهها و بچهها در میان بگذارند، اما باید مشکل محرمیت را حل کنند. تنها راهحلی که به ذهنشان میرسد این است که دختر و پسر با هم ازدواج کنند. در این صورت دختر برای پدر ناتنی حکم عروس را پیدا میکند و مشکل شرعی نیز برطرف میشود. به گفته کارگردان چالش میان دو پدر از همینجا شکل میگیرد و تا پایان سریال ادامه دارد.
امانی میگوید: همه کسانی که بیننده سریالهای شبانه تلویزیون هستند، میتوانند مخاطب این مجموعه تلویزیونی باشند. بااینحال به نظر میرسد خانوادههایی که فرزندانی در سن ازدواج دارند، بیش از دیگران با موضوع سریال ارتباط برقرار کنند. او معتقد است درعینحال، جنبههای کمدی کار باعث میشود مخاطبان در سنین مختلف بتوانند با آن ارتباط برقرار کنند و حتی اگر موضوع اصلی برایشان دغدغه جدی نباشد، از تماشای آن خسته نشوند. پرداختن به موضوعی مانند ازدواج در سنین پایین، احتمالا با واکنشها و نقدهایی همراه خواهد بود. سازنده سریال میگوید: ما در محتوای سریال هم پیشبینی چنین نقدهایی را جایدادیم. در قسمت پایانی، ماجرای ازدواج این دو نوجوان رسانهای میشود و گروههای مختلف به آن واکنش نشان میدهند. درواقع بسیاری از نقدهایی که ممکن است بیرون از سریال مطرح شود را در خود داستان هم گنجاندیم
