یک کارشناس تلویزیون باور دارد اول ما باید به مخاطب نگاه کنیم تا آنها ما را تماشا کنند. رمینا پاکزاد با گفتن این حرف به در نظر گرفتن سلیقه مخاطب تاکید دارد و معتقد است در برنامههای صبحگاهی تلویزیونی سلیقه مخاطبان درنظر گرفته شده است. او میگوید: در گذشته وقتی صحبت از برنامههای تلویزیون در صبحها میشد، یاد زنان خانهدار میافتادیم که کاغذ و قلم به دست منتظر یادداشت کردن دستورات پخت فلان غذا هستند ولی الان صبحها، تلویزیون مقابل خیلیها روشن است.
او به برنامه سلام خبرنگار که صبحها از شبکه خبر پخش میشود، اشاره کرد و میگوید: وجود یک برنامه خبری با قالبی متفاوت، جوانان را هر روز صبح به تماشای تلویزیون میکشاند؛ چون این برنامه ضمن خبری بودن، حال و هوای پر نشاط و جوانپسندی دارد.
او ادامه میدهد: درهمه کشورهای دنیا برنامههای صبحهای تلویزیون صرفا خبری است ولی ما درسیمای کشورمان میبینیم از هر شبکه برنامه متفاوتی پخش میشود.ازخانهداری و آشپزی گرفته تا برنامههای علمی و سرگرمکننده. حتی دیده میشود روستاییان در این برنامهها حاضر میشوند و مشکلات ده خود را مطرح میکنند.
این کارشناس همچنین به رویکرد مطالبهگری در برنامههای صبحگاهی تلویزیون اشاره میکند و میگوید: برنامههای صبح فرصت خوبی برای بیان مشکلات مردم ایجاد کرده و در این مجال خواستههای خود را به گوش مسئولان میرسانند.
اعلام آغاز یک صبح دیگر
مرور برنامههای صبحگاهی تلویزیون ما را به «صبح بخیر ایران» میرساند که از سال ۷۳، میلیونها مخاطب را اول صبح پای تلوزیون کشاند تا آغاز صبحی دیگر را اعلام کند و نشاط و امید بیشتری به ایرانیها منتقل کند. موفق بود و این موفقیت نهتنها باعث شد در حال حاضر از آن به عنوان یک برنامه بهیادماندنی و نوستالژی یاد شود بلکه راهی برای خلق بسیاری برنامههای دیگر صبحگاهی باز کرد. از همینرو نیز شبکههای مختلف تلویزیون از آن زمان تاکنون برای ساخت برنامههای صبحگاهی جذاب، متنوع و خوشرنگ و لعاب به تکاپو افتادند.استفاده از موسیقیهای فرحبخش و مجریهای جوان و مهمانهای پرانرژی نشان از تلاشها و اهداف تهیهکنندگان این برنامهها دارد. حالا برنامههای صبح تلویزیون پرشمار است و به همین دلیل مروری بر آنها داریم.
شبکه یک: صبح بخیر ایران
از شبکه یک و برنامه «صبح بخیر ایران» شروع کنیم که قدیمیترین و بااصالتترین برنامه صبحگاهی تلویزیون ایران بهجز جمعهها هر روز صبح از ساعت ۶:۱۵ شروع میشود. برنامهای که در دهه ۷۰ با اجرای اقبال واحدی در ذهن بسیاری هنوز زنده است و با خاطرات بسیاری گره خورده است. برای آنهایی که تلویزیون خود را قبل از کتری روشن میکردند، صدای تلویزیون در اول صبح، چاشنی عطر نان و پنیر و طعم چای میشد و موقع بلند شدن از سر سفره با یاعلی شنیدن از مجری، یاعلی میگفتند و با نام خدا زندگی آن روز خود را آغاز میکردند.
امروز این برنامه با اضافه شدن شاخ و برگهای مختلف تنومندتر شده است طوری که در بخش ایرانگشت به سراسر کشور میپردازد و در حالی که شهرهای مختلف ایران را معرفی میکند سهمی هم برای آن شهرها در این برنامه صبحگاهی قائل میشود.مهمانی در این برنامه میآید تا مردم را به حفظ سلامتشان تشویق کند و مهمان دیگر نکات روانشناسی را توضیح میدهد. این برنامه رنگارنگ با بخشهای متنوع اجتماعی، فرهنگی، خبری و ورزشی با هدف ایجاد نشاط، امید و شروع پرانرژی روز برای مخاطبان طراحی شده است.
مصطفی مژدهیفر، تهیهکننده برنامه صبح بخیر ایران درباره برنامههای صبحگاهی به جامجم میگوید: همه برنامههای صبحگاهی ماهیت خبری دارند؛ چون مخاطب بعد از ساعتها خواب شبانه میل دارد بداند در این زمان چه رخ داده و روزی چه پیش روی اوست و قرار است چه شود.او در باره صبح بخیر ایران میگوید: در این برنامه به همه اقشار توجه شده و صاحبان مشاغل مختلف روی آنتن میروند. یک نجار را دعوت میکنیم تا از شغل خود بگوید و اگر نکات آموزشی وجود دارد آنها را مطرح کند.مژدهیفر ادامه میدهد: روستاییان با حضور در برنامهها احساس میکنند این برنامه متعلق به خودشان است و برای پیگیری مشکلات آنها هر روز با یک دهیار گفتوگو میکنیم. این فرصت تنها در برنامه صبحگاهی فراهم میشود.
شبکه ۲: صبحانه ایرانی
«صبحانه ایرانی» سفرهای کوچک اما پر مهر را در ذهن میآورد که سماوری در کنارش قل میزند و نان تازه و پنیر، آن را تکمیل میکند. سفره میان ایرانیها یعنی همه چیز! جایی که اعضای خانواده گرد آن میآیند و این گردهمایی صبحها که همه حضور دارند، پراهمیتتر میشود. نام برنامهای که صبحها از ساعت ۷ از شبکه دو پخش میشود، صبحانه ایرانی است و دکور برنامه و موضوعات مطرح شده در آن با نامش هماهنگ است.
همانطور که اعضای خانواده سر سفره صبحانه در مورد هر موضوعی ممکن است صحبت کنند، در این برنامه هم موضوعات روز مطرح میشود و مهمانان در موردش نظر میدهند.
شبکه ۳: سلام صبح بخیر
شاید به دلیل این که مخاطبان شبکه ۳ ورزشدوستان هستند، برنامه صبحگاهی این شبکه هم حال و هوای ورزشی دارد.
مجریهای جوان و پر انرژی به شهرهای مختلف سفر میکنند و از تجربیات خود میگویند. این برنامه با هدف تزریق حال خوب موضوعات مختلفی از اجتماعی، ورزشی، فرهنگی را شامل میشود. برنامه صبحگاهی شبکه ۳ در یک کلام، برنامه بامزهای است که مخاطبان خود را بارها به خنده وامیدارد و شاید این بزرگترین راز موفقیت «صبح بخیر ایران» است.
بخشهای خندهدار این برنامه در شبکههای اجتماعی منتشر میشود و به بیشتر دیده شدن آن کمک زیادی میکند.
شبکه ۵: سلام تهران
برنامه صبحگاهی «سلام تهران» هرروز صبح از شنبه تا چهارشنبه ساعت ۶:۳۰ تا ۹ صبح میزبان مخاطبان شبکه تهران سیماست. البته مخاطبان سحرخیزتهرانی که به پیگیری مشکلات شهر خود علاقه نشان میدهند.
این برنامه صبحگاهی با حضور کارشناسان موضوعات روز وقابل توجه اجتماعی، فرهنگی،ورزشی، هنری و...را بررسی میکند. سلام تهران کاری از گروه اجتماعی است.
سلام تهران، سهم تهرانیها از برنامههای صبحگاهی است. در این برنامه قرار نیست سفری به شهرستانها شود و مشکلات شهرهای از دور و نزدیک بررسی شود. این برنامه صبحگاهی مانند تهران بود دود و ترافیک نمیدهد بلکه سعی دارد در این دود و ترافیک امیدی را به پایتختنشینان عجول و دستپاچه بدمد و در عین حال راهحل مشکلات را بررسی کند.
البته برنامههای صبحگاهی تلویزیون به مواردی که اشاره شد، محدود نمیشود و این روزها با برنامههای پرشماری از این دست روبهرو هستیم که تعدد آنها نوعی رقابت میانشان ایجاد کرده است. رقابتی که هر روز به تنومندتر شدن این تولیدات فرهنگی میانجامد و با در نظرگرفتن همه اقشار مردم راهی برای ایجاد «عدالتگستری» میان ایرانیها باز کرده است. انتظار میرود مردم سحرخیز هم با انتقادهای سازنده به پربارتر شدن برنامههای صبحگاهی کمک کنند.