تولید 400 ساعت برنامه نمایشی در یک سال
روزهای پایانی سال 1385 ، فرصت مناسبی برای ورق زدن کارنامه یکساله سیما بود. خانواده پر جمعیت تلویزیون یک سال شلوغ و پر ماجرا را پشت سر گذاشته و حالا وقت آن بود تا نقاط ضعف و قوت این کارنامه بررسی شود.
همه کار باید در نیم ساعت انجام می شد. میرباقری درگیر جزییات کنداکتور نوروزی بود و تا چند لحظه دیگر مدیران شبکه های مختلف به دفتر او می آمدند تا جلسه پایان سال را با او تشکیل دهند. به این مسائل ، فوت مرحوم رسول ملاقلی پور و برگزاری مجلس ختم او در مسجد بلال را هم اضافه کنید که میرباقری باید با چند نفر از همراهان یک تک پا می رفت و می آمد. گفتگوی ما در چنین شرایطی انجام شد و خبرنگار جام جم تلاش کرد در همین مدت محدود برخی از مهمترین رویدادهای سال 85 و 86 را با معاون سیما مرور کند.
اواخر سال 84 در مصاحبه ای که در همین محل با شما انجام شد گفتید که در سال 84 بخش عمده ای از انرژی معاونت سیما صرف سریال های الف نمایشی شد تا ابعاد دقیق این پروژه ها شناسایی شود. در حال حاضر وضعیت «ابعاد دقیق» این پروژه ها چگونه است؛ آیا برنامه پخش جدی برای این سریال ها در نظر گرفته شده و امسال شاهد آغاز پخش این سریال ها خواهیم بود؛
در زمینه سریال های الف های ویژه 2 بحث به طور مشخص در سال 85 پیگیری شد. یکی بحث پخش آثار تولید شده و دیگری ساخت آثار جدید. در سال 85 تمامی طرحهای الف ویژه با سرعتی مضاعف و ارتقای کیفی قابل اعتنایی جلو آمدند. سال 85 سالی بود که تقریبا صدا و سیما هیچ مشکلی برای پشتیبانی از این طرحها نداشت و از نظر پشتیبانی از این طرحها جلوتر بود. خوشبختانه این پشتیبانی به بار نشسته و از فروردین اولین سریال الف ویژه یعنی سریال مدار صفر درجه روی آنتن خواهد رفت . قصد داریم از اردیبهشت هم سریال آشیانه سیمرغ را پخش کنیم. پخش این سریال ها تا میانه تابستان ادامه خواهد داشت. پس از آن به دلیل این که ماه رمضان در پیش است و پخش سریال های معمولی متوقف می شود، سریال جدیدی پخش نخواهد شد. البته ممکن است در همین ایام سریال های دیگری را آماده پخش کنیم. به عبارت بهتر سال 86 سال شروع پخش سریال های الف ویژه ای است که در دوره مدیریت جدید با اهتمامی که انجام شده به بار نشسته است.
معاونت سیما چه فعالیتی را در زمینه تولید سریال های الف ویژه انجام می دهد؛
درباره سریال های الف ویژه جدید چند راهبرد در معاونت پیگیری می شود. موضوع های تاریخی ، اجتماعی ، سیاسی و فرهنگی زیادی داریم که باید به آن بپردازیم. به همین دلیل سیما دیگر تمایلی ندارد به سراغ تولید سریال هایی برود که بیش از 20 قسمت دارد. الان سریال هایی مانند سریال حضرت یوسف (ع) که 45 قسمت تولید شده است ، اما باید ریتم تولید این سریال تندتر شود و تعداد قسمت ها هم کمتر شود. با به کار گرفتن این شیوه ، موضوع های مهم تاریخی بیشتری مورد توجه قرار می گیرد. تصمیم گیری درباره ساخت سریال ها در سال های قبل انجام شده بود، اما سیما می توانست به جای یک سریال درگیر دو سریال شود. پس بهتر است انرژی که صرف ساخت یک سریال می شود را تقسیم بر دو کنیم.
اولویت های سریال سازی شما در سال 86 بیشتر شامل چه موضوع هایی می شود؛
در حال حاضر موضوع های قرآنی و صدر اسلام ، متفکران و دانشمندان ایران در طول تاریخ ، رویدادهای دو قرن اخیر تاریخ معاصر همچون مشروطه ، نهضت ملی شدن صنعت نفت ، پیروزی انقلاب اسلامی و دفاع مقدس همچنان سوژه های بکر و ناب و دست نخورده ای است که می توان به آنها پرداخت . می کوشیم در سال 86 ، مقدمات ساخت 2 سریال درباره دفاع مقدس ، یک سریال درباره نهضت نفت ، 2 سریال درباره مشروطیت ، 2 سریال درباره دانشمندان و بزرگان طول تاریخ ، 2 سریال درباره صدر اسلام و 2 سریال با موضوع قرآنی را فراهم کنیم.
در سال 86 بر اساس منابع مالی که در اختیار داریم اولویت اول ما تمام شدن سریال های در حال تولید است و منابع مالی جدید در بخش تحقیقات کار را توسعه می دهیم.
آیا منابع مالی تازه ای به تولید هم اختصاص خواهد یافت؛
در بحث ساخت منابع مالی زیادی نداریم و دو سوم منابع صرف اتمام کارها و یک سوم صرف تولید خواهد شد.
یعنی ما در سال جدید تولید جدید خواهیم داشت؛
شروع به تولید خواهیم داشت و از 12 طرحی که مورد نظر ما است ، 6 طرح را کلید خواهیم زد.
سال گذشته در حوزه سیما، تجربه ساخت سریال هایی با حضور 2 کارگردان انجام شد. این تجربه پس از سریال شب چراغ دیگر انجام نشده بود و سریال «تاصبح» پس از سالها تاخیر نمونه دوم این نوع کارها بود. این تجربه بر چه پشتوانه ای استوار بود. آیا در سال جدید نیز تکرار می شود؛
اگر بخواهیم سریال ها از نظر متن ، نظر کارگردانی و نظر تعداد قسمتها از رشد کمی و کیفی برخوردار باشد باید به سمت کار تیمی برویم. در کشورهایی که تجربه طولانی تری در برنامه سازی تلویزیونی دارند، گاه نگارش یک برنامه نمایشی را نویسنده و کارگردانی شروع می کند و تا یک دهه نویسندگان دیگر ادامه می دهد. اگر برنامه سامان مندی وجود داشته باشد که در هر عرصه نقش هر یک از عوامل مشخص باشد، تجربه کار مشترک بخوبی قابل اجرااست.
درباره سریال تا صبح بر اساس همین تجربه عمل کردید؛
در زمان تصمیم گیری برای ساخت سریال تا صبح به دلیل اضطراری که وجود داشت این کار با حضور 2 کارگردان ساخته شد، اما تجربه نشان داده حتی اگر در این بخش اضطرار نداشته باشیم هم می توانیم از این شیوه استفاده کنیم و این سریال به عنوان یکی از کارهای موفق در سال 86 در برنامه کاری ما قرار گرفت. اگر بخواهیم چنین کارهایی را انجام دهیم و نتیجه هم کارهای متعدد و متنوع باشد شرط لازم این است که نویسندگان تهیه کنندگان و کارگردان ها بتوانند کار تیمی انجام دهند.
یکی دیگر از فعالیت های سیما در سال 85 ، ساخت و ارائه سریال هایی با تعداد قسمت بالا به شکل هر شبی بود. سریال نرگس از شبکه 3 و سریال سلام از شبکه 5 ، دو نوع از این آثار بودند. برای سال 86 هم پیش بینی برنامه های نمایشی طولانی مدت دارید؛
در سال 86 تصمیم داریم برای اولین بار تابستان را هم جزو برنامه های ویژه خود قرار دهیم . البته در سال 85هم به این فصل به عنوان یک مناسبت ویژه نگاه کردیم . این فصل از چند نظر ویژگی های لازم را دارد که می توان به آن توجه کرد. ویژگی اول این است که در این ایام نظام آموزش و پرورش رسمی ما تعطیل است و اوقات فراغت افرادی که به تحصیل مشغول هستند دوبرابر می شود. از طرف دیگر در سال 86 ماه های رجب و شعبان که هر دو از ماههای پر عید ما هستند و در آن جشن و سرور برگزار می شود در تابستان قرار می گیرند و رسانه ملی باید برای این ایام برنامه ویژه ای را در نظر بگیرد تا در یک برنامه میان مدت ، ظرفیت برنامه سازی شاد و معنوی را در تابستان افزایش دهد. امسال 2 شبکه نامزد شده اند تا یک شبکه برنامه طنز هر شبی داشته باشد و یک شبکه هم برنامه ملودرام اجتماعی در طول تابستان پخش کند. در سال 86 شبکه 3 بحث طنز را پیگیری می کند و شبکه 2 هم یک برنامه اجتماعی تولید خواهد کرد.
یعنی دیگر در فصل های پاییز و زمستان برنامه نود شبی نخواهید داشت؛
چرا در این ایام هم به طور سنتی برنامه های نود قسمتی خواهیم داشت. البته به دلیل این که زمستان عمدتا در ماههای عزا که محرم و صفر است قرار می گیرد، در فصل زمستان برنامه 90 شبی اجتماعی خواهیم داشت و در پاییز برنامه 90 قسمتی مفرح ارائه می کنیم. به این ترتیب در سال 86 از ابتدا تا انتهای سال هر شب برنامه شبانه 90 قسمتی در سیما خواهیم داشت.
یکی از رویدادهای سال 85 هم گسترش کارهای مشارکتی در شبکه های مختلف بود. شبکه یک سیما هم که کمتر به سراغ مشارکت می رفت ، سال 85 سه طرح را با مشارکت سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران و ستاد مبارزه با مواد مخدر و امور مالیاتی تولید کرد. این مشارکت ها در ادامه چگونه خواهد بود؛ آیا این نگرانی وجود ندارد که این کارها سفارشی شود؛
در بحث مشارکتی به صورت مبنایی آنچه مربوط به اصول و ضوابط چه از نظر محتوا و چه از نظر تکنیک و ساخت است ، تمام ضوابطی است که سازمان آنها را تصویب می کند.
|
مهمترین اولویت برنامه سازی سال 86 مطلب دیگر توجه به یکی یک مناسبت مغفول به نام تابستان است. سال 85 با سریال نرگس توجه ویژه ای به تابستان شد و بازیهای جام جهانی هم به کمک آمد. در تابستان امسال با سه سریال نمایشی به دیدار مخاطبان خواهیم آمد. از سوی دیگر برای توجه بیشتر به کودکان و نوجوانان یک سبد ویژه پنج موضوعی سازماندهی کردیم تا با هماهنگی دستگاه های دیگر تولیدات ویژه داشته باشیم. انس با قرآن ، ورزش ، مطالعه ، گردش و فعالیت های اجتماعی پنج موضوعی است که در تابستان 86 هر یک از بخش های صدا و سیما مسوولیت آن را به عهده دارد و دستگاه های دیگر در کنار صدا و سیما خواهند بود. در زمینه سیاست های دیگری که در سال 85 داشتیم چند نقطه ویژه داشتیم که در سال 86 تقویت می کنیم . ارتقای برنامه های مناسبتی رمضان ، محرم ، نوروز و دهه فجر است که کیفیت افت پیدا نکند. سیاست های مربوط به الف ویژه را هم که در پخش و تولید گفتم. در زمینه انیمیشن ، سال 85 سال ساماندهی بود و امیدوارم در 86 بتوانیم با تقویت بودجه و دادن آنتن مناسب به این آثار، کارهای نمایشی تقویت شود. ارتقای آثار مستند هم از دیگر سیاست های سال 86 است |
این شیوه درباره همه تولیدات وجود دارد؛
در برنامه های ترکیبی و زنده غلظت این مشارکت ها بیشتر است. در برنامه های دیگر این که کدام اولویت را انتخاب کنیم ، آن مشارکت کننده می تواند تعیین کننده باشد. ممکن است سوژه مالیات و اعتیاد هر دو برای ما قابل اعتنا باشد. اینها برای سازمان در یک حوزه یکسان است ، اما مشارکت کننده اگر با ضوابط سازمان آشنا باشد و بتواند پشتیبانی کند در اولویت قرار می گیرد. به عبارت دیگر شرط لازم برای برنامه سازی صدا و سیما داشتن مشارکت است و شرط کافی هم این است که میان اولویت ها، کدامیک قابل مذاکره باشد و در این میان حوزه مشارکت کننده می تواند تعیین کننده باشد.
در طول سالهای گذشته سیما هیچ گاه به سمت تولید سریال هایی که به مقطع تاریخی پیش از اسلام بپردازد نرفته است. با توجه به تولید فیلمهای توهین آمیزی مانند فیلم امریکایی 300 ، آیا قصد ندارید وارد برخی حوزه ها مانند ساخت سریال هایی درباره برخی از مقاطع تاریخ پیش از اسلام شوید؛
در ساخت سریال های الف ویژه به صورت مبنایی به موضوع های مختلفی می پردازیم ؛ مثلا وقتی به موضوع های قرآنی و مسائل مربوط به دین یهود در یک سریال می پردازیم این کار با تکیه بر فهمی که از یهود در قرآن وجود دارد انجام می شود. شاید یکی از نقاط ضعفی که درباره فیلم محمد رسول الله وجود دارد، این است که قوم یهود به عنوان قومی که در طول دوران حیاط پیامبرص حضور داشتند و نقش بسیار مهمی در حوادث آن دوران داشتند در این فیلم دیده نمی شوند. در صورتی که قرآن بارها در بخشهای مختلف به مسائل این قوم اشاره کرده است. سریال مدار صفر درجه درباره چگونگی شکل گیری نظام صهیونیستی است. آنچه که دغدغه خاطر ما از نظر اجتماعی ، فرهنگی و داخلی درباره مساله صهیونیسم است در این سریال به آن پرداخته شده است. آنچه در فیلم 300 به آن پرداخته شده برداشت انحرافی غربی ها از یک ماجرای تاریخی است. نگاه غرب این است که غیریونانی ها و غیر آتنی ها غیر متمدن و بربر هستند.
|
ستاره سازی محور کار ما نیست چون اگر سیما بخواهد ستاره محور پیش برود تولیدات 50 درصد کاهش می یابد |
سال 85 سیما شاهد حضور کارگردان های شاخص سینمایی در سریال های مختلف بود. سال گذشته رسول صدرعاملی و فریدون جیرانی ساخت سریال هایی را برای تلویزیون آغاز کردند. چند کارگردان هم که از سالهای قبل در این عرصه فعال هستند. این سیاست در سال 86 چگونه ادامه می یابد؛
در طول سال حدود یکصد سریال در شبکه های مختلف سیما ساخته می شود. اگر به این میزان یکصد تله فیلم هم اضافه شود، می بینیم که سیما نیاز به ظرفیت بالایی برای کار دارد. به عبارت دیگر سالانه باید 400 ساعت برنامه نمایشی در معاونت سیما تولید شود. طبیعی است که برای این میزان تولید به حضور تمامی عوامل برجسته نیاز است. در حال حاضر در شبکه 3 سریالی درباره دفاع مقدس مراحل پیش از ساخت خود را طی می کند که قرارداد آن با کمال تبریزی در حال تنظیم است. سال گذشته ابراهیم حاتمی کیا برای شبکه 3 ساخت سریالی را به پایان برد که این سریال امسال پخش می شود. به طور کلی در این عرصه تقریبا هیچ کارگردان و بازیگر غایبی حضور ندارد. البته این نسبی است و چهره های مختلفی از دست اندرکاران سینما، در سیما حضور متنوع و مکرری دارند. این چهره ها گاهی به عنوان مشاور در سامان دهی کارها حضور دارند و گاهی به طور مستقیم درگیر کار می شوند.
سال گذشته در سریال های تلویزیونی گرایش شدیدی به استفاده از بازیگران حرفه ای وجود داشت. به نظر شما آیا اساسا برای سریال تلویزیونی نیازی به بازیگر کاملا حرفه ای وجود دارد؛
البته بسته به نوع سریال های ما دارد. این گونه نبوده که در چینش بازیگران سریال های تلویزیونی ؛ چهره های خیلی معروف و شاخص حضور داشته باشند. سیما اصلا محوریت ستاره بودن را قبول ندارد. به این دلیل که می خواهد برنامه هایی را تولید کند که با هزینه های رایج صدا و سیما تناسب داشته باشد تا مردم بتوانند برنامه های متنوعی داشته باشند. اگر سیما بخواهد ستاره محور جلو برود، به دلیل دستمزد بالای ستاره ها، تولیدات به 50 درصد کاهش می یابد. در طول سال گذشته در سریال ها هم بازیگرهای مطرح حضور داشته اند و هم بازیگران توانا، اما افراد معروف در برنامه های محدودتری حضور یافتند و افراد غیر معروف که بازیگران قابلی هستند هم در برنامه های بیشتری فرصت حضور پیدا می کنند. البته باز هم تاکید می کنم در ساخت هیچ کدام از برنامه ها دنبال ستاره ها نیستیم چون تلویزیون قالبی است که مردم به طور طبیعی با آن ارتباط دارند و در آن دنبال ستاره ها نیستند.
سال پیش گفتید برنامه ریزی بین 12 شب تا 6 صبح را در برنامه کاری خود دارید و برای مخاطبان این ساعت از تلویزیون هم برنامه خواهید داشت. چرا سال 85 این اتفاق نیفتاد؛
امسال تلاش کردیم چند جنس برنامه سازی را در آن ساعت داشته باشیم. برنامه های ورزشی در آن ساعت پخش شد. البته برنامه نمایشی تکراری هم داشتیم. در ایام تابستان بینندگان تا ساعت یک بعد از نیمه شب از تلویزیون استفاده می کردند و بیش از این فرصت ، مخاطب خارج از کشور بود که سریال ها را نگاه می کرد. به همین دلیل فاصله پخش تولیدات از شبکه های سراسری را با جام جم بسیار نزدیک کردیم. همین الان جام جم دقیقا با فاصله زمانی بسیار کوتاه تولیدات شبکه های سراسری را عرضه می کند. اما اگر احساس کنیم مردم علاقه مند هستند در آن ساعت برنامه داشته باشند، برای آن مقطع هم برنامه ریزی می کنیم. در ماه رمضان چون در ساعتهای سحر هم مخاطب داشتیم ، 24 ساعته برنامه تولید و عرضه می کردیم ، اما در ساعتهای دیگر با این وضعیت مواجه نشدیم و آن ساعت را با برنامه های تولیدی پر نکردیم.
یکی از طرحهای اعلام شده در سال 85 ، ساماندهی تهیه کنندگان و طبقه بندی آنها بود. این طرح در چه مرحله ای است؛
این کار در حال انجام است. عوامل تولید ما باید ضوابطی داشته باشند که بتوان سفارش جدیدی به آنها داد. یکی از عوامل مهم تهیه کنندگان هستند که نقش محوری دارند. معاونت سیما مجموعه مولفه های ده گانه ای را که می تواند وضعیت یک تهیه کننده را مشخص کند تدوین کرده و در فاصله یک تا بیست نمره داده است. کسانی که در دو سال اخیر برنامه تهیه کردند و با ما همکاری کردند ارزیابی شده اند. البته شناسنامه گذشته آنها هم مهم است و بهتر است کار در ده سال آینده ارزیابی شود. اینها در حال انجام است. قطعا پروژه های بعدی را با نگاهی به این کارنامه به آنها می دهیم. یک تهیه کننده ممکن است دریک نوع کار موفق باشد و در کار دیگر توفیقی نداشته باشد. یا تهیه کننده ای اگردر کنار کارگردان ها و نویسندگانی قرار گیرد کار را قوی تر جلو می برد. حوزه ای که بخواهد بیش از یکصد تله فیلم را تولید کند باید شناسنامه نمره را داشته باشد. در حال حاضر شبکه ها و سیما فیلم که آثار مختلفی را تولید می کنند، با نگاهی به این کارنامه ها سازندگان خود را انتخاب می کنند.
در سال گذشته این بحث مطرح شد که کل تولیدات سیما فیلم در داخل معاونت سیما متمرکز شود. این مساله به کجا رسید؛
سیما فیلم جزو معاونت سیماست و اگر بخواهد فعالیت خود را تداوم دهد باید در زیرمجموعه های تولیدی معاونت سیما مانند مرکز صبا باشد. به دلایل مختلف تشخیص داده شد که سیما فیلم در مجموعه جام جم مستقر شود که این کار ان شاء الله در سال 86 انجام می شود، اما مدیریت این مرکز هم همچنان مانند مدیریت مرکز صبا و مرکز مستند مستقل است ولی تعامل نزدیک تری با مجموعه معاونت سیما خواهد داشت.
بحث ورود این مرکز به حوزه تولیداتی مانند کارهای غیر نمایشی ، مستند، ترکیبی و... چگونه است؛
وظیفه ذاتی و محوری سیما فیلم ، تولید فیلم وسریال است ، نه مقدمات به او مربوط است و نه موخرات. موخرات که مرحله پخش است و مقدمات که مرحله تحقیق است. صدا و سیما و معاونت سیما مرکز پژوهشی دارند. حوزه های ذی ربط که باید وظیفه خود را انجام دهد. در زمینه مستندسازی ما مرکزی داریم که مستندهای خاص آنجا ساخته می شود و کارهای عام هم در داخل خود شبکه ها تولید می شود. برنامه های ترکیبی هم به طور طبیعی در خود شبکه ها ساخته می شود که حرفه ای های این نوع از کارها هستند. این مسائل که توان سیما فیلم را در دوره های قبل گرفته بود و این مرکز را از وظایف اصلی خود دور کرده بود تماما از این مرکز گرفته خواهد شد و حتی در رابطه با استودیوها و شهرک غزالی که به صورت عام همه شبکه ها باید استفاده کنند از سیما فیلم گرفته می شود تا سیما فیلم ، چابک و چالاک به سمت تولید برنامه های نمایشی خاص برود.
این مرکز در سال گذشته تلاش هایی را هم برای ورود به حوزه ادبیات انجام داد. این موارد مورد تایید سیما است؛
تا آنجایی که کار به وظیفه ذاتی این مرکز مربوط می شود مشکلی ندارد. برای تولید یک برنامه نمایشی لازم است فیلمنامه داشته باشیم ، اما از این پس مقدمات کار که مربوط به تحقیقات است ، در معاونت پژوهشی معاونت سیما انجام خواهد شد و باید رمان های قابل اعتنا در اختیار همه نویسندگان ما قرار بگیرد. چه نویسندگان شبکه های مختلف و چه فیلمنامه نویسان سیما فیلم. به همین دلیل کار پشتیبانی در اداره کل پژوهش و فیلمنامه نویسی انجام می شود و سیما فیلم فقط حوزه تولیدی خواهد بود. در گذشته به دلیل این که مقدمات کار فراهم نمی شد و اینها نمی توانستند معطل بمانند به مقدمات هم می پرداختند. ولی وقتی کار سیستمی بشود هر کس در حوزه خود قرار می گیرد و کار خود را انجام می دهد.
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
پشت پرده اتاقهای دود و طلسـم
