به گزارش جام جم آنلاین؛ برایان رباتی را از قطعات دورریختنی و یک ماشین لباسشویی میسازد تا همدمی برای روزهای تنهاییاش داشته باشد. چارلز در ابتدا همان همراهی است که او انتظارش را دارد؛ موجودی کنجکاو که میتوان رفتار و سلیقهاش را شکل داد. با گذشت زمان، این رابطه از کنترل سازنده خارج میشود و برایان با واقعیتی روبهرو میشود که شاید هنگام ساخت ربات به آن فکر نکرده بود: مخلوقش قرار نیست همیشه مطابق میل او رفتار کند. فیلم «برایان و چارلز» محصول ۲۰۲۲ به کارگردانی جیم آرچر، امشب ساعت ۲۳ از شبکه نمایش پخش میشود. پشت این کمدی کمهزینه و شخصیتمحور، مسیری جالب از اجراهای زنده تا ساخت یک فیلم بلند قرار دارد؛ مسیری که بخشی از ویژگیهای ظاهری و لحن خاص اثر را هم توضیح میدهد.
چارلز پیش از سینما، روی صحنه متولد شد
برایان مخترعی منزوی است که در خانهای دورافتاده زندگی میکند و از وسایل بهدردنخور، اختراعاتی عجیب میسازد. ساخت چارلز برای او بیش از یک تجربه فنی است؛ راهی برای پرکردن خلأ ارتباط با دیگران. ربات هم در ابتدای آشنایی، موجودی کودکصفت و کنجکاو به نظر میرسد که کلمات و رفتارهای تازه را با آزمون و خطا یاد میگیرد.
شکلگیری این دو شخصیت به یک گفتوگوی رادیویی و تجربههای کمدی چند ساله برمیگردد. دیوید ارل پیش از ساخت فیلم، شخصیت برایان گیتینز را در اجراهای زنده بازی میکرد؛ مردی ناموفق که شوخیهایش معمولاً آنطور که انتظار داشتند خندهدار از آب درنمیآمد. در سوی دیگر، روپرت مجندی، دوست و تهیهکننده پروژه، در یکی از برنامههای رادیویی اینترنتی با استفاده از نرمافزار تبدیل متن به گفتار تماس گرفت. صدای رباتیک این نرمافزار، ایده اولیه شخصیت چارلز را شکل داد.
کریس هیوارد که شنونده برنامه بود، پیشنهاد کرد این گفتوگوی نامتعارف به اجرای زنده تبدیل شود. چارلز ابتدا با یک جعبه مقوایی و سر یک مانکن روی صحنه میآمد. پس از حدود دو سال و نیم اجرا، این شخصیت در فیلم کوتاهی در سال ۲۰۱۷ ظاهر شد. استقبال از آن فیلم کوتاه نیز زمینه ساخت نسخه بلند را با همکاری شرکت فیلمسازی فیلمفور فراهم کرد.
این پیشینه توضیح میدهد چرا چارلز برخلاف بسیاری از رباتهای سینمایی، ظاهر پیچیده و پرزرقوبرقی ندارد. او از دل یک اجرای کمدی بیرون آمده و همان ویژگیهای دستساز، بخشی از هویتش شده است. حتی نام خانوادگیاش، پترسکو، از نام دن پترسکو، فوتبالیست سابق و مورد علاقه مجندی، گرفته شده است؛ جزئیاتی کوچک که نشان میدهد شخصیت ربات از ابتدا با شوخیها و علایق سازندگانش گره خورده بود.
بازیگری درون سازهای هفتفوتی
اگر چارلز را در فیلم باور میکنیم، بخشی از آن به شیوه اجرای کریس هیوارد برمیگردد. این ربات با جلوههای کامپیوتری ساخته نشده است. هیوارد، که یکی از نویسندگان فیلم هم هست، درون سازهای بلند و دستساز قرار میگرفت و حرکات چارلز را اجرا میکرد. جعبه تقویتشده، سر مانکن و میلههایی برای حرکتدادن سر و دهان، اجزای اصلی این سازه بودند. یک دست بازیگر از بدنه بیرون میآمد و بازویی مصنوعی نیز ظاهر ربات را کامل میکرد.
این شیوه اجرا برای بازیگر آسان نبود. میدان دید هیوارد محدود بود و حرکتکردن با آن سازه دشواریهای خودش را داشت. با این حال، نتیجه کار به چارلز کیفیتی فیزیکی و ملموس داده است. مکثهای طولانی، حرکتهای ناموزون و واکنشهای ناشیانه او فقط محدودیتهای یک عروسک مکانیکی نیستند؛ به بخشی از رفتار و شخصیتش تبدیل شدهاند. همین جزئیات، کمدی موقعیت فیلم را شکل میدهند و باعث میشوند چارلز بیش از آنکه یک محصول فناوری باشد، موجودی دستساز و باورپذیر به نظر برسد.
این انتخاب اجرایی با جهان داستان هم تناسب دارد. فیلم درباره مخترعی است که با وسایل دورریختنی موجودی تازه میسازد؛ بنابراین، استفاده از یک سازه واقعی بهجای خلق ربات با جلوههای دیجیتال، فقط راهکاری برای کاهش هزینه تولید نیست. ظاهر ناهموار چارلز، حرکات محدود و واکنشهای غیرمعمولش، همان جهان ساده و غیرصنعتی برایان را به تصویر میکشند. به بیان دیگر، فرم فیلم از محتوای آن جدا نیست؛ تماشاگر همانقدر که دستساز بودن چارلز را در داستان میبیند، آن را در شیوه حضورش مقابل دوربین هم تجربه میکند.
دیوید ارل نیز برای نسخه سینمایی، برایان را با جنبههای عاطفی پررنگتری نسبت به اجراهای قبلیاش پرداخت کرده است. او همچنان مخترعی عجیب و ناموفق است، ولی آسیبپذیری و مهربانیاش اجازه میدهد رابطهاش با چارلز از مجموعهای از شوخیهای موقعیتی فراتر برود. اگر این وجه انسانی در شخصیت برایان وجود نداشت، تغییر تدریجی رابطه او با ربات نیز نمیتوانست بار عاطفی فیلم را تحمل کند.

مرز باریک میان ساختن و پذیرفتن
وقتی موجودی که به دست انسان ساخته شده، بهتدریج خواستههای خودش را پیدا میکند، یادآوری «فرانکنشتاین» مری شلی دور از ذهن نیست. با این حال، «برایان و چارلز» مسیر متفاوتی را انتخاب میکند. چارلز نه مخلوقی هراسآور است و نه قرار است تهدیدی فناورانه برای انسان باشد. کنجکاوی کودکانه و میل او به شناخت جهان، رابطهای را شکل میدهد که بیش از ترس از ساخته دست بشر، بر دشواری پذیرش تفاوت دیگری متمرکز است.
از نظر حالوهوا، میتوان ردپای آثاری مانند «ای. تی.» و «والاس و گرومیت» را نیز در فیلم دید؛ آثاری که در آنها موجودی متفاوت یا اختراعی دستساز، زمینه شکلگیری رابطهای عاطفی و گاه طنزآمیز را فراهم میکند. «برایان و چارلز» این موقعیت را به رابطهای دوطرفه تبدیل میکند. برایان در کنار چارلز از انزوای خود فاصله میگیرد و چارلز نیز با شناخت جهان بیرون، به موجودی مستقلتر تبدیل میشود. این تغییر، برای مردی که تمام زندگیاش را در تنهایی گذرانده، آسان نیست.
ایده فیلم بلند کجا به چالش میرسد؟
تبدیل یک فیلم کوتاه به اثری بلند، آزمونی جدی برای هر ایده کمدی است. موقعیتی که در چند دقیقه تازگی و خنده ایجاد میکند، لزوماً ظرفیت نگهداشتن مخاطب در یک روایت بلند را ندارد. «برایان و چارلز» نیز برای عبور از این محدودیت، باید رابطه دو شخصیت را از شوخیهای مربوط به رفتارهای عجیب ربات فراتر ببرد و تعارض تازهای در داستان ایجاد کند. ورود شخصیتهایی مانند هیزل و خانواده تامینگتونها نیز به گسترش جهان داستان و قرارگرفتن برایان و چارلز در موقعیتهای تازه کمک میکند.
نظر منتقدان درباره موفقیت فیلم در این مسیر یکسان نیست. پیتر بردشاو در روزنامه گاردین، رابطه دو شخصیت را از زوجهای دوستداشتنی سینمای آن سال دانسته و توانایی فیلم در عبور از کمدی به موقعیتهای تهدیدآمیز و سپس رسیدن به پایانی عاطفی را تحسین کرده است. مارک کرمود در آبزرور نیز ترکیب کمدی فیزیکی و اندوه پنهان فیلم را برجسته کرده و به ظاهر دستساز چارلز، موسیقی دنیل پمبرتون و استفاده از ترانه «Happy Together» در شکلگیری فضای عاطفی اثر توجه نشان داده است.
در مقابل، رابرت ایبل در لسآنجلس تایمز معتقد است فیلم با وجود ایده اولیه جذاب، در حفظ تازگی موقعیتها موفق نیست و میان کمدی و احساس به تعادل کاملی نمیرسد. گلن کنی در وبسایت راجر ایبرت نیز بر سلیقهایبودن طنز نامتعارف فیلم تأکید کرده است.
این اختلاف نظرها به یکی از محدودیتهای اصلی فیلم اشاره دارند: «برایان و چارلز» بیش از آنکه بر پیچیدگی داستان یا غافلگیریهای پیدرپی تکیه کند، به شخصیتهایش وابسته است. شوخیها آرام و گاهی خشکاند و بخش مهمی از جذابیت فیلم از مکثها و رفتارهای نامتعارف چارلز میآید. اگر مخاطب با این ریتم همراه شود، تغییر رابطه دو شخصیت برایش اهمیت پیدا میکند؛ در غیر این صورت، ممکن است احساس کند ایده اولیه بیش از ظرفیتش کش آمده است.
با وجود این اختلاف ارزیابیها، فیلم در جشنواره ساندنس لندن ۲۰۲۲ جایزه محبوبترین فیلم از نگاه تماشاگران را دریافت کرد. امتیاز ۸۵ درصدی منتقدان در راتن تومیتوز نیز از استقبال قابل توجه منتقدان حکایت دارد. البته این اعداد بهتنهایی نمیتوانند تفاوت سلیقهها درباره ریتم و نوع کمدی فیلم را توضیح دهند.
در همین زمینه بخوانید:

برای چه کسانی تماشای «برایان و چارلز» جذاب است؟
«برایان و چارلز» قرار نیست مخاطب را با اتفاقات پرسرعت یا پیچیدگیهای علمیتخیلی سرگرم کند. جذابیتش در جزئیات کوچکتری است: رباتی که با کلمات تازه آشنا میشود، مخترعی که به حضور او عادت میکند و رابطهای که از دل موقعیتهای ساده و گاه مضحک، به تدریج شکل میگیرد. تماشای فیلم برای علاقهمندان به کمدیهای آرام و شخصیتمحور، بهویژه کسانی که از طنز خشک و شیوههای غیرمتعارف ساخت شخصیت در سینما لذت میبرند، تجربه قابل اعتنایی است. اجرای فیزیکی کریس هیوارد و هماهنگی ظاهر دستساز چارلز با جهان داستان نیز از ویژگیهایی است که فیلم را از کمدیهای متعارف درباره رباتها جدا میکند. شاید مهمترین دلیل تماشای فیلم همین باشد: دیدن اینکه چگونه یک جعبه مقوایی و یک شوخی رادیویی، به شخصیتی سینمایی تبدیل میشوند که میتواند هم خنده ایجاد کند و هم مخاطب را با مسئلهای ساده، اما آشنا روبهرو سازد؛ اینکه همراهی با دیگری، وقتی پای خواستهها و انتخابهای خودش به میان میآید، دیگر به سادگی روزهای اول نیست.
اولین واکنشها به تازهترین انیمیشن دیزنی:
در گفتوگوی اختصاصی روزنامه «جامجم» با معاون آموزش متوسطه وزیر آموزشوپرورش عنوان شد
مدیرعامل شرکت توفیق دارو در گفتوگو با جامجم آنلاین:
معصومه سپهری، نویسنده کتاب «مرد ابدی»: