قانون جرم‌انگاری کرده است

در کنار تمام مزایا و تسهیلاتی ‌‌که قانون بیمه برای رانندگان مقصر و حادثه‌دیدگان در نظر گرفته است، این مساله می‌تواند باعث سوءاستفاده‌ در حق شرکت‌های بیمه شود که این
سوء استفاده‌ها با توجه به مشکلات اقتصادی کشور افزایش پیدا کرده و آمارهای غیررسمی نیز موید این نکته است.
در کنار مسائل و مشکلات اقتصادی، بالا بودن نرخ دیه با توجه به جهش قابل توجه آن در سال‌های اخیر، تاثیر بسزایی در افزایش میزان تصادفات ساختگی داشته است. به این ترتیب که تا چند سال پیش، شاید میزان دیه 40 تا 45 میلیون بود، اما ناگهان این عدد به رقم‌های قابل توجه صد میلیون و سپس 140 و 200 میلیون تومان رسید و افزایش نرخ دیه باعث شد تا افراد با ایجاد تصادف ساختگی به‌دنبال مطالبه دیه باشند که در بعضی موارد، عملیاتی شدن مبلغ قابل توجه باعث شد تا دوباره به سمت ارتکاب این عمل حرکت‌کنند.
از همین رو، این موضوع از مدتی قبل در قانون بیمه اجباری، جرم‌انگاری شده و برای آن مجازات حبس در نظر گرفته شده است. بر همین اساس، ایجاد تصادفات ساختگی
به منظور اخذ دیه که در واقع افراد با مانور متقلبانه خودشان را مجروح جلوه می‌دهند تا از این طریق بتوانند مبالغی دریافت کنند، نوعی کلاهبرداری است و برای آن حبس و با توجه به میزان دیه یعنی تا دو برابر دیه‌ای که دریافت شده، جزای نقدی نیز درنظر گرفته شده است؛ ضمن این‌که اگر فرد به‌تازگی تازه شروع به ارتکاب جرم کرده باشد، بدون این‌که دیه گرفته باشد برای این اقدام نیز جرم و مجازات قانونی در نظرگرفته شده است. در کنار آن، افرادی که به این کار کمک کرده و به هر طریقی انجام این تخلف را تسهیل کنند، معاون در جرم محسوب می‌شوند و قانون برای او نیز مجازات تعیین کرده است.
بحث مهم دیگر در خصوص توانایی بالای پزشکان قانونی است که به‌راحتی می‌توانند خودکشی را از قتل، ضرب و جرح را از خودزنی و... تشخیص دهند. بنابراین تشخیص ضرب و جرح و خودزنی قطعا با پزشکی قانونی است و قاضی می‌تواند تشخیص این موارد را به این سازمان ارجاع دهد؛ ضمن این‌که اگر پزشکان قانونی نسبت به خودزنی مشکوک باشند، آن را به مراجع قضایی گزارش می‌کنند.
به همین دلایل، قطعا ورود پزشکی قانونی به قضیه تصادفات ساختگی پیش از
هر چیزی به سود شرکت‌های بیمه است و مانع کارچاق‌کنی، روابط نادرست و کلاهبرداری می‌شود. این‌که عده‌ای به دلایل مختلفی مانند نفع شخصی یا تبانی مانع ورود کارشناسان پزشکی قانونی به بحث تشخیص تصادفات ساختگی می‌شوند، باید جلوی آن گرفته شود.

دکتر میرحامد خانی

جرم‌شناس