از حال هم خبر داشته باشیم

فرصت دیدار‌های چهره به چهره کم شده است و نمی‌توانیم همچون گذشته شب‌نشینی‌های دلنشین را داشته باشیم و همین موضوع باعث شده دوری فیزیکی که نتیجه‌اش دوری عاطفی است، در جامعه بیشتر شود. شاید به همین دلیل است که شعار سال 2019 فدراسیون جهانی مددکاران اجتماعی «ترویج اهمیت روابط انسانی» تعیین شده که خود نشان دهنده نیاز جامعه جهانی به این نوع ارتباط است.یکی از راه‌های ترویج روابط انسانی داشتن «صله رحم» است که به معنای محبت و سلوک داشتن با خویشان و نزدیکان می‌باشد. موضوعی که در دین اسلام به دفعات بر آن تاکید شده است. اسلام تحکیم پیوندهای خویشاوندی و استحکام روابط خانوادگی را به‌شدت مورد تأکید و توجه قرار داده و صله رحم و رسیدگی به بستگان را به‌عنوان یک ارزش الهی واجب کرده است. خداوند در آیه یک از سوره نساء در قرآن می‌فرماید: «بترسید از آن خدایی که به نام او از یکدیگر درخواست می‌کنید؛ و درباره ارحام کوتاهی نکنید، همانا خداوند مراقب شماست». حتی از امام رضا(ع) نقل شده که قطع رحم را گناه کبیره می‌دانند. همه این تاکیدات در دین اسلام و مبانی علمی حوزه‌های اجتماعی و تربیتی به‌دلیل کارکرد‌هایی است که صله رحم دارد. انسان وقتی در حفظ و تحکیم روابط خود با دیگران اهتمام می‌ورزد، به نوعی آرامش را برای خود و دیگران به ارمغان می‌آورد. همین که از حال هم خبر داشته باشیم حس خوبی به ما دست می‌دهد. خاطرم هست در دوران کودکی و نوجوانی که مادر بزرگم، پدر، مادرم، عموهایم و همسران و فرزندان‌شان، دور هم جمع می‌شدیم چه حس خوبی داشتیم؛ حسی که به ما انرژی مثبت می‌داد.خیلی از گرفتاری‌ها و مشکلات در این ارتباطات حل می‌شد، احساس نشاط و شادابی داشتیم، تعلق ما به همدیگر بیشتر بود. در این ارتباطات و شب‌نشینی‌ها در قالب داستان، شعر و... با فرهنگ خودمان آشنا می‌شدیم. یاد می‌گرفتیم که باید به فکر همدیگر باشیم. در واقع زندگی انسانی در این نوع ارتباطات بیشتر معنا پیدا می‌کرد. برخی از همکاری‌های گروهی و مشارکت‌های اجتماعی در همین ارتباطات با خویشان و دوستان صورت می‌گرفت.در روابط درون خانوادگی هم این نوع ارتباط، آرامش ایجاد می‌کرد که خود در پیشگیری از بروز خشونت و آسیب‌های اجتماعی دیگر نقش موثری داشت. با تقویت صله رحم فاصله‌ها را کم کنیم تا بیش از این از هم دورتر نشویم. فراموش نکنیم که زندگی بدون ارتباط انسانی با دیگران معنی ندارد.

دکتر حسن موسوی چلک

رئیس انجمن مددکاران اجتماعی ایران