7 نکته درباره بسته ارزی

دولت در اوایل سال جاری که نرخ دلار در بازار آزاد به مرز 6000 تومان رسیده بود، نرخ ارز را در رقم 4200 تومان فریز و اعلام کرد که هر نرخی بالاتر از 4200 تومان، قاچاق محسوب می‌شود.

براساس آن تصمیم شبانه، صرافی‌ها نیز از مبادلات ارزی کنار گذاشته شدند. به اعتقاد کارشناسان آن تصمیم موجب ایجاد رانت عظیم ارزی چند ده هزار میلیارد تومانی شد و یک مساله اقتصادی را به بحران تبدیل کرد.

نهایتا با تصمیمات جدید دولت، هم صرافی‌ها به چرخه مبادلات ارزی بازگشتند و هم تک‌نرخی اعلام کردن ارز در رقم 4200 تومان لغو شد. ضمن آن که دولت وعده داده به کالاهای اساسی دلار 4400 تومانی پرداخت خواهد کرد تا مانع گرانی این کالاها تا پایان سال جاری شود. سایر کالاها نیز با نرخ ارز بازار آزاد تامین خواهد شد.

با تصمیمات جدید دولت، هرچند گرانی در کالاهای وارداتی رفع نخواهد شد، اما رانت عظیم ارزی از بین خواهد رفت.

کاهش قیمت‌ها در بازار

با اعلام جزئیات بسته جدید ارزی دولت، کاهش قیمت طلا و ارز در بازار آزاد شدت بیشتری گرفت و فعالان بازار پیش‌بینی می‌کنند با آزاد شدن خرید و فروش ارز در صرافی‌ها، حباب ارز و سکه بترکد.

از زمان اعلام بسته جدید ارزی، فروشنده‌های طلا و ارز در بازار زیاد شده‌اند و همین امر موجب شد تا قیمت‌ها نیز سیر نزولی را با شدت بیشتری طی کنند؛ بر همین اساس، دلار وارد کانال 9000 شده است. طبق گفته فعالان بازار، ارزهای خانگی در حال ورود به بازار هستند.

شرط موفقیت سیاست‌های ارزی

رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس تاکید کرد: سیاست‌های جدید ارزی مشروط بر این‌که به صورت دقیق و کامل اجرا شود، می‌تواند بازار ارز را از التهابات فعلی خارج کند.

به گزارش فارس، محمدرضا پورابراهیمی، رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس شورای اسلامی درباره سیاست‌های جدید ارزی دولت با یادآوری این‌که سیاست‌های ارزی پیشین دولت اشکالات بسیار زیادی داشت، تاکید کرد: اتفاق نظر میان فعالان اقتصادی این بود که با سیاست‌های گذشته نمی‌توانیم کشور را با نرخ واحد ارزی اداره کنیم.

وی با بیان این‌که در مجلس از همان ابتدا به دولت تذکر دادیم که سیاست اشتباه و غیرتخصصی را در پیش گرفته است، تاکید کرد: نتیجه سیاست‌های غلط ارزی موجب شد در بازه زمانی بیش از چهار ماه، هم در حوزه تولید و هم در حوزه واردات و صادرات مشکلاتی ایجاد شود.

رئیس کمیسیون اقتصادی مجلس یادآور شد: درنهایت دولت هرچند با تأخیر اما با سیاست‌های ارزی مدنظر مجلس، موافقت و براساس آن، سیاست‌های جدید ارزی را نهایی کرد. پورابراهیمی تاکید کرد: اگر سیاست‌های جدید ارزی با دقت اجرا شود، بخش زیادی از مشکلات در حوزه تولید و حتی صادرات برطرف خواهد شد.

وی امکان موفقیت سیاست‌های جدید ارزی را زیاد دانست البته مشروط بر این‌که تمام سیاست‌های جدید به صورت دقیق و کامل اجرا شود که در این صورت مطمئن هستیم که بازار ارز از التهابات فعلی خارج می‌شود.

خیلی دیر اعلام شد

محمدرضا جهان‌بیگلری اقتصاددان با انتقاد از قاچاق اعلام کردن معاملات ارزی در ابتدای سال‌97 توسط معاون اول روحانی خاطرنشان کرد: با قاچاق اعلام کردن معاملات ارزی و به‌دنبال تضعیف پول ملی و بستن صرافی‌ها، جوی ایجاد شد که بیشتر سرمایه‌های خرد به سمت ارزهای قدرتمند همانند دلار و یورو جذب شد. در صورتی که هنوز در راستای سیاست خارجی کشور اتفاق خاصی رخ نداده و صرفا جو روانی در اقتصاد جاری بود که یکباره تورم افسارگسیخته‌ای را به جامعه تحمیل کرد.

این عضو اتاق بازرگانی عنوان کرد: حال تصمیم جدید دولت درخصوص آزادسازی برخی عوامل تاثیرگذار از جمله طلا و دلار و بالاخص نوع واردات و خرید و فروش در صرافی‌ها، آرامش را به جامعه برمی‌گرداند، ولی این تصمیم بسیار دیر اعلام شد. متاسفانه زمانی این بسته قرار است به کمک اقتصاد کشور بشتابد که واردات طلا و دلار در تحریم‌های اعلامی جای دارد. همیشه وقتی تصمیمات درست اتخاذ می‌شود که زمان اجرای آن گذشته است.

جهان بیگلری عنوان کرد: البته این موارد را نمی‌توان به‌عنوان تصمیمات کلی در راستای بهبود شرایط اقتصادی یا اقتصاد مقاومتی برای راه‌حل موثر در خنثی کردن شرایط تحریمی و بحران اقتصادی پذیرفت. لذا به نظر من این شرایط به‌عنوان مکمل زمانی کاربرد دارد.

وی بیان کرد: این موارد اعلامی بسیار ناچیز و غیرکاربردی است، این عملکرد نشان می‌دهد دولت ابزار کارشناسی مناسب را در اختیار ندارد و تمایلی برای استفاده از نظریات اقتصاددانان ندارد. با این شرایط شاید شاهد آرامش کوتاه‌مدت روانی در بخش طلا و ارز باشیم، ولی در اصل، مشکلات اقتصاد کشور همچنان پابرجاست.

شرایط اقتصادی کشور خیلی خوب است!

رئیس بانک مرکزی گفت: شرایط اقتصادی کشور خیلی خوب و تراز ارزی کشور مثبت است.

به گزارش خبرگزاری صداوسیما، عبدالناصر همتی در برنامه «گفت‌وگوی ویژه خبری» شبکه دوی سیما افزود: هیچ مشکلی برای اقتصاد کشور پیش نیامده و ما فکر کردیم الان که تراز ارزی‌مان خوب است چه اشکالی دارد که بازار را باز کنیم و این اجازه را بدهیم که فعالان اقتصادی با هم کار کنند و این بازار ارز را شفاف‌تر کنند.

رئیس بانک مرکزی افزود: براساس برنامه جدید ارزی دولت در بازار اولیه تنها کالاهای ضروری با ارز 4200 تومان معامله می‌شود.

رئیس بانک مرکزی افزود: در حال حاضر فعالان اقتصادی می‌توانند ارز مورد نیاز خود را که قیمت آن هم از طریق سازوکار عرضه و تقاضا در این بازار تعیین می‌شود تهیه کنند.

وی گفت: در حال حاضر با توجه به این‌که تهیه کالاهای اساسی و مورد نیاز مردم جزو دغدغه‌های اصلی مقام معظم رهبری و مسئولان نظام است قرار بر این شد تا کالاهای اساسی مثل دارو از طریق بازاری که در این مصاحبه آن را بازار اولیه می‌نامیم تهیه شود.

همتی افزود: بر این اساس در جلساتی که با ریاست‌جمهوری و وزرای محترم برگزار شد قرار بر این شد که در بازار اولیه تنها کالاهای اساسی که لیست آنها را وزارت صمت، جهاد و بهداشت و درمان ارائه می‌کنند تامین شود که نرخ ارز در آن همان تعرفه ترجیحی یعنی 4200 تومان می‌باشد و تا انتهای سال 97 هم قرار است که قیمت این کالاها حتی یک ریال تغییر نکند.

عبدالناصر همتی ضمن تاکید بر نظارت مضاعفی که در بازارهای اولیه و ثانویه وجود خواهد داشت گفت: البته باید تاکید کنم که از نظر ما دیگر دو بازار وجود ندارد، چراکه در بازار اولیه تنها کالاهای اساسی ثبت سفارش و وارد می‌شود که سازوکارش را خود بانک مرکزی انجام خواهد داد و بقیه کالاها همگی به بازار ثانویه منتقل می‌شود که این به آن معنا است که فعالان اقتصادی درواقع بعد از این تنها با یک بازار سروکار دارند که آن همان بازار ثانویه و درواقع بازار اصلی است.

وی افزود: به مسئولان سه وزارتخانه اصلی این طرح یعنی وزارت صنعت، جهاد و بهداشت تاکید مضاعف شده است که از لحظه ورود تا زمان عرضه کالاها نظارت خود را دوچندان کنند تا دیگر شاهد به راه افتادن بازار سیاه، نه برای کالاهای اساسی و نه برای کالاهای تجاری نباشیم.

رئیس بانک مرکزی گفت: در بازار قبلی به دلیل وجود تمامی کالاهایی که قابلیت واردات و صادرات داشتند امکان ایجاد بازار سیاه در این بازار بسیار زیاد بود اما در بازار جدید با محدود شدن کالاهای اساسی در یک بازار و منتقل شدن بقیه کالاها به بازار دیگر حداقل می‌توان مطمئن بود که برای کالاهای اساسی بازار سیاهی ایجاد نمی‌شود.

کاهش حباب سکه

رئیس کمیسیون طلا و جواهر گفت: با رونمایی از بسته ارزی بانک مرکزی شاهد کاهش قیمت در بازار طلا و سکه بودیم به گونه‌ای که از صبح دوشنبه ۱۲۵ هزار تومان قیمت سکه کاهش یافت.

محمد کشتی آرای در گفت‌وگو با میزان، درخصوص آخرین شرایط بازار طلا و سکه بیان کرد: با توجه به بسته ارزی ارائه شده از سوی بانک مرکزی، قیمت ارز رو به کاهش رفته و دادوستدها شفاف‌تر شده که این مساله ناشی از آزادی عمل در خصوص خریدوفروش‌هاست که درنهایت باعث کاهش فشار روانی در بازار طلا و سکه شده است.

وی گفت: روز دوشنبه قیمت سکه طرح قدیم سه میلیون و ۳۰۰ هزار تومان، سکه طرح جدید سه میلیون و ۵۸۰ هزار تومان، نیم‌سکه یک میلیون و ۷۶۰ هزار تومان، ربع‌سکه ۹۰۰ هزار تومان و سکه یک گرمی ۵۰۰ هزار تومان و هر گرم طلای ۱۸ عیار ۲۷۹ هزار و ۷۰۰ تومان بود.

رئیس کمیسیون طلا و جواهر تصریح کرد: حباب سکه در حال کاهش است و در شرایط فعلی این حباب در هر عدد سکه طرح جدید به ۸۰۰ هزار تومان رسیده، این در شرایطی است که هفته گذشته این حباب در رقم یک میلیون و ۳۰۰ هزار تومان قرار داشت.

کشتی آرای در انتها به سررسید سکه‌های شش ماهه اشاره و خاطرنشان کرد: با واگذاری سکه‌های شش ماهه در بازار می‌توانیم انتظار تعادل بیشتر در قیمت‌هاداشته باشیم.

اصلاح سیاست‌های غلط گذشته

بهاءالدین حسینی‌هاشمی، کارشناس اقتصادی درباره بسته جدید ارزی به جام‌جم گفت: بسته جدید ارزی که توسط آقای همتی رئیس‌کل جدید بانک مرکزی اعلام شد بیشتر اصلاح سیاست‌های غلط گذشته بود و در برخی موارد موضوعاتی را مطرح کرده که برای کشور بسیار سودمند است.

وی تاکید کرد: مهم‌ترین نکته‌ای که در بسته جدید ارزی بانک مرکزی است تعیین نرخ توسط عرضه و تقاضا است. البته اعلام شده که نرخ شناور مدیریت شده را در نظر دارند اما این موضوع می‌تواند یک گام در راستای تقویت ارزش پول ملی شود. حسینی‌هاشمی به بازار ثانویه ارز اشاره کرد و افزود: ارزهای مربوط به صادرات غیرنفتی وارد بازار ثانویه می‌شوند و از این رو شاهد تثبیت این بازار خواهیم بود. صرافی‌ها هم فعالیت خود را در بازار به‌طور رسمی آغاز کردند که حذف این بخش بزرگ از اقدامات نادرست آقای سیف رئیس‌کل سابق بانک مرکزی بود. چند ماه پیش بانک مرکزی اعلام کرد هر کسی که ده هزار دلار بیشتر دارد قاچاق محسوب خواهد شد که بسته جدید به این موضوعات پایان داد.

وی با بیان این‌که ما دوره طلایی تک‌نرخی شدن ارز را از دست دادیم گفت: زمانی که فاصله ارز بانک مرکزی با بازار آزاد حدود 5 درصد بود بهترین شرایط برای تک‌نرخی کردن ارز محسوب می‌شد و دقیقاً در بدترین زمان اقدام به این کار کردیم. نرخ ارز نباید به صورت دستوری پایین نگه داشته شود؛ در این صورت خریداران ارز یک یارانه پنهان دریافت می‌کنند در نتیجه باید به مصرف‌کننده نهایی یارانه داده شود تا قدرت خرید خود را افزایش دهد.

توقع معجزه نداشته باشیم

احمد حاتمی‌یزد، کارشناس اقتصادی درباره بسته ارزی بانک‌مرکزی به خبرنگار ما گفت: نکاتی که در بسته ارزی بانک مرکزی آمده مثبت است اما نباید توقع معجزه داشته باشیم. با اجرای بسته ارزی بانک مرکزی نه نرخ ارز کاهش خواهد یافت و نه می‌توان نرخ آن را تثبیت کرد؛ به این دلیل که اتفاقات پیش‌آمده ناشی از مسائل سیاسی است و اقتصاد نقشی در آن ندارد. وی افزود: قدمی که در این خصوص برداشته شده مثبت است و از مهم‌ترین نکات این بسته اختصاص ارز مسافرتی با نرخ آزاد و برداشتن محدودیت ورود طلا و ارز به کشور بدون مالیات و حقوق گمرکی است. به نظر می‌رسد مسئولان ارز مربوط به همه مسافرت‌ها اعم از زیارتی و سیاحتی را با نرخ آزاد محاسبه کنند. حاتمی‌یزد با تاکید بر این‌که از ابتدا هم نباید فعالیت صرافی‌ها قطع می‌شد، گفت: بازار آزاد ارز نباید از سایه نظارت بانک مرکزی خارج می‌شد اما متاسفانه در چند ماه گذشته تصمیمات عجولانه باعث شد یک بازار موازی غیررسمی تشکیل شود و روی نرخ‌گذاری تاثیر بگذارد. وی به دلایل افزایش نرخ ارز در بازار آزاد اشاره کرد و افزود: زمانی که ترامپ رئیس‌جمهور آمریکا اعلام کرد از برجام خارج می‌شود برخی افراد دارای سرمایه و همچنین برخی سودجویان وارد بازار ارز شدند تا از ایران خارج شوند یا سود کسب کنند و همه این اتفاقات در حالی رخ داد که ارز جدیدی در اختیار بانک مرکزی برای کنترل بازار نگرفته بود.

هنوز شفاف نیست

مسعود دانشمند، دبیرکل خانه اقتصاد ایران درباره بسته جدید ارزی به جام‌جم گفت: مهم‌ترین اتفاقی که در این بسته ارزی وجود دارد تخصیص سود به سپرده‌های ارزی است.

وی افزود: اتفاقات پیش‌آمده در حوزه ارز از نبود شفافیت بود اما در این بسته نیز شفافیت‌های لازم اتخاذ نشده است. اگر بانک مرکزی به افرادی که ثبت سفارش انجام دادند ارز پرداخت می‌کند آن را در یک سامانه برخط منتشر کند.

گروه اقتصاد

جام‌جم