یادداشت

شریف رضی فخر جهان تشیع

امروز نهج‌البلاغه با توجه به محتوای گرانسنگی که در بر دارد یکی از مهم‌ترین گنجینه‌های شیعی به‌شمار می‌رود. این اثر سترگ دربرگیرنده راهکارهای فراوانی در عرصه‌های زندگی خانوادگی، اجتماعی، سیاسی و فرهنگی است. بدون تردید تلاش موفق سیدرضی، عالم بزرگ شیعی در گردآوری سخنان، نامه‌ها و خطبه‌های امیر دل‌ها، مولا علی بن ابی‌طالب یکی از اقدامات ارزشمندی بود که در این عرصه ارائه شد. سیدرضی به سال 359 هجری قمری در بغداد به دنیا آمد. خانواده او از علمای دینی و در میان شیعیان آن دوره از منزلت و جایگاه بلندی در عرصه اجتماعی برخوردار بودند. آن زمان جهان اسلام در تلاطم‌های سیاسی و نزاع میان حکمرانان مناطق مختلف به‌سر می‌برد.

کد خبر: ۱۰۷۷۵۴۹

خلفای عباسی آن زمان بر بغداد حکومت می‌کردند، اما امرای آل بویه هم با توجه به نفوذی که در دستگاه خلافت پیدا کرده بودند از اختیارات سیاسی فراوانی برخوردار شدند. این همزیستی بعضا مسالمت‌آمیز در عرصه سیاسی شرایطی را فراهم آورد که فرهنگ‌های مختلف شیعی و سنی با تمام شقوق آن در بغداد مکاتب و مدارس مختلفی را پایه‌گذاری کنند و از این‌رو کسانی که به فکر اندیشه‌ورزی و علم‌آموزی بودند فرصت مناسبی را برای آشنایی با مکاتب مختلف فکری و مذهبی پیدا می‌کردند.

سیدرضی در چنین شرایط زمانی و مکانی به دنیا آمد و در مسیر علم اندوزی قرار گرفت. از این‌رو در کنار فراگیری مکاتب شیعی در محضر درس برخی از علمای غیرشیعی هم حاضر شد و بر خرمن دانش خود افزود.

او بعد از تکمیل علوم دینی، اقدام به تاسیس مدرسه و کتابخانه‌ای در شهر بغداد کرد و شاگردانی را در علوم اسلامی به جامعه فرهنگی آن روزگار تحویل داد. از سوی دیگر با توجه به جایگاه بلندی که بین شیعیان داشت از سوی بهاءالدوله دیلمی به مقام ریاست سادات و مسئول رسیدگی به شکایات مردم و امارت حج منصوب شد و پس از آن بود که او را شریف رضی خواندند. مهم‌ترین خدمت سیدرضی به جهان علمی و فرهنگی آن روز، جمع‌آوری نهج البلاغه بود. وی سخنان امام علی(ع) را از منابع مختلف گردآوری و در فصل‌های مختلفی تدوین کرد. این مجموعه شامل سخنان امام، خطبه‌ها و نامه‌های آن حضرت و همچنین بخشی شامل حکمت‌ها بود. این عالم برجسته سرانجام در ششم محرم 406 قمری درگذشت و پیکرش را در خانه‌اش در محله کرخ دفن کردند.