در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
دیسپنسینگ عینک یعنی چه؟ ما قصد نداریم با بیان کلمات غیر فارسی فهم مطالب را سختتر کنیم، ولی گاهی لازم است از اصطلاحات اصلی علم اپتیک استفاده کنیم تا بتوانیم مفاهیم را بهتر و آسانتر بیان کنیم.
یک نمره عینک با شماره ثابت میتواند با انواع مختلفی از عدسیها اصلاح و درمان شود. علم این که چگونه شاخصهای تخصصی در فیت فریم و عدسی عینک لحاظ شود، ولی هزینههایی که برای بیمار به همراه دارد نیز کنترل شود را تحت عنوان دیسپنسینگ عینک مطرح میکنند. دیسپنسینگ عینک، یعنی متعادل کردن شاخصهای علمی لازم در انتخاب عدسی مناسب با توانمندی مالی بیمار برای پرداخت هزینهها. بنابراین شکی نیست که تمام اجزای یک عینک طبی از جمله فریم و عدسی باید استاندارد انتخاب شوند. ولی استاندارد بودن یک عینک طبی همیشه به مفهوم گرانتر بودن آن نیست.
شما ممکن است هزینه بالایی برای انتخاب عینک خود متحمل شوید، ولی به عینک طبی نمره دار یا عینک طبی آفتابی استانداردی دست پیدا نکنید. زیرا باید در انتخاب عینک تمام نکات تخصصی با در نظر گرفتن چگونگی سیستم بینایی و نیازها وشرایط بینایی در نظر گرفته شود و تنها شاخصهایی لحاظ شود که ضروری است و موجب افزایش غیرضروری هزینهها نشویم. مثلا پلاریزه بودن عدسی عینک یک شاخص تخصصی عینک است و موجب میشود برای داشتن این قابلیت در عینک هزینه اضافی بپردازیم.
ولی همیشه لازم نیست حتما عدسی عینک پلاریزه باشد. پلاریزه بودن عدسی عینک در شرایط خاصی از بینایی کمککننده است و در مابقی شرایط نیازی نیست حتما پول اضافی برای داشتن این شاخص در عدسی عینک پرداخت. مهارت انتخاب بهترین عدسی استاندارد برای بینایی با حداقل هزینه، علم دیسپنسینگ عینک طبی و آفتابی را ایجاد میکند.
علاوه براین مساله به طورکلی در ساخت و طراحی برخی عدسیها جنس بهتر و سیستمهای ساخت عدسی دقیقتر با ویژگیهای منحصر به فردی که از یک کمپانی به کمپانی دیگر متفاوت است، لحاظ میشود. بنابر این هزینهای که باید برای عدسیهای مختلف در نظر گرفته شود با هم فرق دارند و برخی عدسیها با کیفیت بالاتر و با قابلیتهای بیشتر گرانتر هستند. البته عدسیهای استانداردی که قیمت پایینتری نیز دارند وجود دارد که میتوانند استفاده شوند و هیچ آسیبی به سیستم بینایی نیز وارد نمیکنند. شرط لازم برای انتخاب عدسی عینک مناسب با قیمتهای مختلف مشورت با اپتومتریست یا عینکساز دارای مجوز از وزارت بهداشتی است که برای شما فیت عدسی عینک را انجام میدهد.
شاید هنوز این ابهام وجود داشته باشد که چطور در عدسیهای ارزانتر و گرانتر هر دو استاندارد وجود دارد. اولا یک عدسی استاندارد ارزانتر ممکن است زودتر آسیب دیده و زودتر خراب شود. ثانیا برخی قابلیتها، راحتی دید نسبی هستند. یعنی شما تنها وقتی از عدسیهای مرغوبتر استفاده میکنید پس از آن راحتی کمتر عدسیهای ارزانتر را نمیپسندید، ولی هر دومی توانند در شرایطی باشند که لطمهای به سیستم بینایی وارد نکنند. بنابراین در عدسیهای عینک، حداقلهای لازم برای استاندارد بودن وجود دارد. ولی بعضی عدسیها قابلیتهای مفید بیشتری دارند، لذا گرانتر نیز هستند. خلاصه این که عدسیهای استاندارد با قیمت کمتر حداقل شاخصهای لازم را دارند، ولی برخی عدسیها با شاخصهای اپتیکی برتر قیمت گرانتری دارند و میتوانند به کارایی بینایی بیشتر کمک کنند. هر چند عدسیها با حداقل شاخصها نیز میتوانند شرایط سلامت بینایی را فراهم کنند و به چشمها نیز لطمهای نزنند.
دکتر علی میرزاجانی
دانشیار گروه اپتومتری دانشگاه علوم پزشکی ایران
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
معاون وزیر بهداشت: