تولید در گروی نرخ سود سپرده‌ها

در این زمینه اگرچه مشکلاتی در زیرساخت‌های مورد نیاز تولیدکنندگان دیده می‌شود، اما واقعیت این است که نرخ پول بالا و همچنین مشکل سیستم بانکی عامل اصلی کاهش توان تولیدی کارخانه‌هاست و یکی پس از دیگری آنها را به تعطیلی می‌کشاند. بنابراین لازم است به گونه‌ای در این زمینه برنامه‌ریزی کنیم که دودوتای اقتصادی تولیدکنندگان به همان چهارتای معروف خودمانی برسد.

واقعیت این است که نقدینگی و پول با قیمت مناسب در واقع همچون خون در رگ‌های نظام تولید عمل می‌کند و مسئولان باید به گونه‌ای برنامه‌ریزی کنند که این جریان حیات بخش هرگز در تولید قطع نشود، درحالی که امروز می‌بینیم این روند با چالش روبه‌رو شده است و مسیر این جریان به گونه‌ای تغییر کرده که اغلب نقدینگی موجود کشورمان بی‌توجه به تولید و بدون توجه به نیازهای بخش صنعت در بخش‌های غیر‌مولد متمرکز شده است.

برای یافتن دلیل این تغییر مسیر کافی است به نرخ سود سپرده‌های بانکی توجه داشته باشیم؛ نرخی که بانک مرکزی حداقل طی سه سال گذشته آشکارا برای کاهش دستوری عمل کرده و قاطعانه پای تصمیم‌ خود ایستاده است، اما بانک‌ها با توجه به مشکلات مالی خود و همچنین خلأهای قانونی موجود همواره از اجرای آن دستورالعمل سرباز زده‌اند و آن طور که خود تصمیم‌ دارند عمل می‌کنند و باعث افزایش قیمت پول در سیستم تولید کشورمان شده‌اند و شاهد مثال آن وجود تبلیغات مختلف درباره نرخ سود سپرده‌های خاص 22 درصدی موجود است.

این سپرده‌های خاص با ضوابطی مخصوص به خود، فقط برای دور زدن قوانین بانک مرکزی تدارک دیده شده و به نوعی نقدینگی سرگردان موجود در بازار را به جای تضمین حمایت تولید در خود بانک‌ها فریز کرده است، تا این مراکز مالی با توجه به فعالیت‌های اقتصادی خود یا همان بنگاهداری خودمان در شرکت‌های زیر مجموعه که عموما هم زیانده هستند دوباره سرمایه‌گذاری کنند. در واقع ترجمه‌ای عینی از همان ضرب‌المثل معروف که می‌گوید «این جیب به آن جیب کردن.»

اینجاست که می‌بینیم بازهم سپرده‌های خاص بانکی در رقابت تولید با جریان اصولی نقدینگی اقتصاد پیروز از میدان خارج می‌شود بی‌آن که رونقی در تولید را تجربه کرده باشیم.

بابک رضایی - استاد دانشگاه