در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
اسید اوریک یک فرآورده زائد حاصل از سوخت و ساز موادی به نام پورینها در مواد غذایی است. به طور معمول اسید اوریک ساخته شده در بدن در خون حل شده و از طریق کلیه و ادرار دفع میشود. اما وقتی بدن اسید اوریک زیادی تولید کرده یا مقدار کمی از آن را دفع کند، موجب بالا رفتن اسید اوریک و در صورت کنترل نکردن به بروز سنگهای ادراری یا نقرس منجر میشود .دکتر عینالله ولیزاده، متخصص تغذیه از مرکز تحقیقات تغذیه دانشگاه علوم پزشکی تبریز در خصوص عوامل بالا رفتن اسید اوریک خون به جامجم میگوید: افزایش یا کاهش سریع و غیراصولی وزن، مصرف الکل، رژیم غذایی حاوی مقادیر زیاد پورین، استفاده از برخی داروها از جمله آسپیرین با دوز کم، داروهای مُدر و برخی داروهای کاهنده فشارخون، برخی بیماریها مانند لوسمی، لنفوم، پسوریازیس یا عفونت و شوک روانی، مواردی است که میتواند اسیداوریک را بالا ببرد .
این متخصص در پاسخ به این پرسش که چگونه میتوان متوجه بالا رفتن اسید اوریک خون شد، میگوید: اسید اوریک بالا ممکن است ابتدا علائمی نداشته باشد که در صورت عدم تشخیص و درمان بموقع میتواند به نقرس، سنگهای اسید اوریکی در مجاری ادراری، رسوبات اسیداوریکی در کلیه و بافتهای نرم منجر شود. ضمن اینکه افزایش اسید اوریک با افزایش خطر بیماریهای قلبی همراه است .
وقتی نقرسی میشوید
اگر اسید اوریک بالای خون کنترل نشود، بیماری نقرس عارض میشود. به گفته دکتر ولیزاده، نقرس در اثر جمعشدن رسوبات اورات در لابهلای مفاصل انگشت بزرگ پا فعال میشود و در واقع هر دردی که در انگشتان پا و شست پا نمایان شود یا گرفتگی شدید و سفت شدن ماهیچه پای چپ از زانو به پایین از علائم ابتلا به نقرس است که در مردان چند برابر بیشتر از زنان است. به گفته این متخصص تغذیه برای تسریع روند درمان بیماری نقرس باید مبتلایان از مواردی که برای کاهش اسیداوریک بالا گفته شد پیروی کنند، ضمن اینکه به میزان زیاد میوه و سبزیهای غنی از فیبر بخورند و برای پیشگیری از حمله نقرس میوههای سرشار از ویتامین C مانند نارنگی و پرتقال و برای کاهش دردهای مفصلی، آلبالو و گیلاس بخورند.
کم آب شدن بدن؛ خطری درکمین نقرسیها
کمآب شدن بدن از مهمترین دلایل افزایش دردهای ناشی از نقرس است و مصرف نوشیدنیهای شیرین میتواند باعث تشدید بیماری نقرس شود.
دکتر ولیزاده دراین باره توضیح میدهد: مبتلایان باید روزانه پنج تا هشت لیوان آب آشامیدنی ساده بنوشند تا احتمال حمله نقرس در آنان کاهش یابد .
همچنین مصرف غذاهای غنی از اسیدهای چرب ضروری که به کاهش التهاب بدن کمک میکند همچون ماهیهای آب سرد (سالمون و تن)، دانههای روغنی همچون بذر کتان و مغزهای آجیلی و روغنهایی مثل روغن زیتون روی سالاد توصیه میشود .
این پژوهشگر و محقق در خصوص نوشیدنیهای حاوی کافئین میگوید کافئین در برخی افراد ممکن است ریسک حملات نقرس را کاهش دهد اما در برخی دیگر احتمال افزایش اسید اوریک را بالا میبرد .
بخور نخورهای نقرس
دکتر ولیزاده با اشاره به اینکه مبتلایان به نقرس باید مصرف گوجهفرنگی و توتفرنگی را محدود کنند در خصوص مصرف تخم پرندگان توصیه میکند تخممرغ در مقایسه با تخم اردک، بلدرچین، بوقلمون و غاز اسیدیته کمتری داشته وکمتر باعث افزایش اسید اوریک خون و تشدید دردهای نقرسی میشود که البته باید زرده تخممرغ حذف و فقط از سفیده آن استفاده شود. وی برای کمک به کاهش درد و سوزش مفاصل استفاده از محلول بسیار رقیق شده سرکه سیب- دو قاشق چایخوری سرکه در 450 سیسی آب و مصرف سه بار در روز آن به همراه غذا - را مفید میداند و میافزاید: شنا یا پیادهروی مستمر سه بار در هفته به مدت نیمساعت بسیار مناسب است که البته ورزشهای سنگین و شدید میتواند باعث افزایش اسیداوریک خون شود .
این متخصص تغذیه تصریح میکند گاهی اقدامات تغذیهای به تنهایی موجب کاهش اسید اوریک خون و التیام علائم بیماری نقرس نشده و باید تحت نظر پزشک از دارو استفاده شود.
نسخه طب سنتی برای کاهش اسید اوریک
از دیدگاه طب سنتی افزایش اسیداوریک در بعضی مواقع منشا گرمی صفرا یا منشا سردی سودا دارد. مصرف انجیر نیز میتواند از ابتلا به نقرس جلوگیری کند. همچنین خیار یا آب آن با اندکی نمک، آب کدو مسما، سیر در حد اعتدال و روزهداری کاهنده اسید اوریک هستند .
برای تسکین و کاهش دردهای نقرس گل شاهپسند و کمپرس مفاصل با گیاه علف هفت بند توصیه میشود. پودر گیاه زنیان در ماست و آویشن کوهی در کاهش علائم نقرس سرد مزاج موثر است و کمپرس پاهای دردناک با اسطوخدوس نیز بسیار مفید است ضمن این که مبتلایانی که دردهای سخت و آزاردهنده دارند میتوانند دو قطره روغن اسطوخدوس را با یک قاشق روغن بادام تلخ یا روغن زیتون مخلوط کرده و با آن عضو دردناک را ماساژ دهند تا آرام گیرد.
چگونه اسید اوریک بالا را پایین بیاوریم؟
خوشبختانه با اصلاح برنامه غذایی میتوان اسید اوریک خون را کاهش داد یا با بیماری نقرس مقابله کرد.
انواع گوشتها، امعا و احشای دام (جگر، دل، قلوه، دنبلان، کله پاچه، مغز)، ماهی ساردین، میگو و لبنیات پرچرب و نوشیدنیهای الکلی از جمله غذاهای حاوی مقادیر زیاد پورین هستند که باید در مصرف آن جانب احتیاط رعایت شود. شناسایی و قطع داروهایی که ممکن است اسید اوریک خون را بالا ببرند (تحت نظر پزشک) وکاهش اصولی وزن میتواند به تنظیم اسید اوریک خون کمک کند .
فاخره بهبهانی
جامجم
در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
معاون وزیر بهداشت: