روایت «نخ سوزن زندگی» در شبکه مستند

از جمله مستندهای آماده یا در حال تولید شبکه مستند می‌توان به پرندگان زاگرس، خنده از ته دل، نخ سوزن زندگی، حرکت و برکت و خانه امن اشاره کرد.

مفهوم خانه برای ایرانیان

مجموعه مستند خانه امن به کارگردانی مرتضی خرم‌دشتی و تهیه‌کنندگی محسن بخارایی به مفهوم خانه برای ایرانی‌ها و خانه‌های ایرانی اختصاص دارد.

بخارایی درباره این مستند گفت: خانه امن به بررسی زندگی گذشته ایرانیان و مفهوم خانه در میان آنها می‌پردازد. سری اول این مجموعه خانه‌های کویری و اقلیم کاشان را بررسی می‌کند. در این مجموعه سعی شده با اشاره به نکات خاص معماری کویر و سبک زندگی کویرنشینان تصویر جامعی از زندگی و خانه‌های مردم کویر ارائه شود.

سری اول این مجموعه هفت قسمت دارد؛ چشمه زندگی، اقلیمِ فین، شهرِ مردم، خانه عباسیان، خانه طباطبایی، خانه‌بروجردی و زندگی ایرانی نام قسمت‌های مختلف این مجموعه است.

بخارایی درباره هر قسمت از این مجموعه گفت: در قسمت اول، چشمه‌ای جاودانی معرفی می‌شود که مبدا تمدن هفت‌هزار ساله سیلک است. قسمت دوم به اقلیم خوش آب و هوای فین و باغ تاریخی فین می‌پردازد. در قسمت سوم کم‌کم وارد شهر کاشان می‌شویم؛ شهری که با نمادهای مذهبی و تجاری خود زبانزد مشتاقان تاریخ و معماری است و در سه قسمت بعد وارد خانه‌های تاریخی کویر می‌شویم. قسمت آخر مجموعه هم زندگی ایرانی را در میان خانه‌های کویری به تصویر می‌کشد. زندگی گرم و آرامی که طی سالیان از ذهن‌ها فراموش شده است.

مراحل تولید این مجموعه از اسفند سال 91 تا شهریور ۹۲ به طول انجامیده است. تحقیق و نگارش متن مجموعه را مطهره حاجی‌زاده به عهده داشته و همچنین گفتار متن آن ازسوی جلال مقامی، دوبلور پیشکسوت سینما و تلویزیون در استودیو بهاران و زیرنظر محمد حقیقی ضبط شده است.

روایت مستند در قالب یک قصه

پرندگان زاگرس یکی دیگر از آثار آماده شده در شبکه مستند است که زندگی پرندگان منطقه مرکزی زاگرس را در دل یک قصه روایت می‌کند. تولید این مجموعه مستند داستانی در ده قسمت به تهیه‌کنندگی محسن احمدوند و نویسندگی و کارگردانی سیدعلیرضا طاهری از اواخر اردیبهشت سال گذشته آغاز شد و در مناطق مرکزی زاگرس و استان‌های چهارمحال و بختیاری، کهگیلویه و بویراحمد، شمال فارس و جنوب اصفهان به انجام رسید.

احمدوند درباره این مجموعه مستند گفت: این مستند داستان زندگی دو فیلمساز را به نمایش می‌گذارد که برای آشنایی با پرندگان زاگراس به این منطقه سفر می‌کنند و درباره پرندگان این منطقه مستند می‌سازند.

به گفته این تهیه‌کننده، یک فیلم از این مجموعه در حال تولید است که بیشتر یک اثر مستند است و وجه داستانی بسیار کمرنگی دارد.

مدیر گروه تحقیقات و پژوهش این مجموعه افشین زارعی است که همراه یک گروه تحقیقاتی از ابتدای سال 90 پژوهش روی پرندگان این منطقه را آغاز کرد. در این مجموعه اشکان آوازه‌طلب، مسعود جعفری، پریا پرتویی، محمد توحیدی‌فر، افشین زارعی، سامان پورهدایت و ناهیدمولوی نقش‌آفرینی کرده‌اند و دکتر اسماعیل کهرم در آن حضوری افتخاری دارد.

اقتصاد به روایت قصه‌های مستند

عباس رافعی یک مجموعه مستند ده قسمتی برای شبکه مستند تولید می‌کند که یک قسمت از آن با عنوان نخ سوزن زندگی تولید شده است. قسمت دوم این مجموعه آخرین مراحل تولید را پشت‌سر می‌گذارد و هنوز عنوانی ندارد.

رافعی درباره این مجموعه گفت: هر قسمت از این مجموعه یک موضوع و ساختار مستقل دارد، اما در تمام قسمت‌ها به سراغ موقعیت‌های ویژه اقتصادی و افرادی رفته‌ایم که فرهنگ کار و رشد اقتصادی را بدون کمک دولتی فراهم می‌کنند. به عنوان نمونه قسمت اول این مجموعه با عنوان نخ سوزن زندگی؛ داستان مردم یک روستا در استان سمنان است که همه افراد آن به دوخت پیراهن‌های مردانه اشتغال دارند. پیر و جوان، زن و مرد در این روستا پیراهن می‌دوزند و ما با پیراهن‌های آنها به ترکیه سفر کرده‌ایم و نشان‌ داده‌ایم که این پیراهن‌ها چطور از ترکیه با عنوان پیراهن ترک یا خارجی دوباره به ایران فرستاده می‌شوند.

به گفته رافعی، قسمت دوم این مجموعه مستند در روستایی در کردستان ساخته شده و همزمان با مونتاژ قسمت دوم، تحقیقات برای ساخت قسمت‌های بعدی در حال انجام است.

خنده در شبکه مستند

شبکه مستند در کنار تولید انواع برنامه‌های مستند، یک برنامه متفاوت در دست تولید دارد. این برنامه با عنوان خنده‌از‌ته دل به تهیه‌کنندگی و کارگردانی نادر شکوری در 50 قسمت به ذکر خاطرات خنده‌دار افراد مختلف اختصاص دارد.

شکوری درباره این برنامه گفت: افراد خاطراتی تعریف می‌کنند که تماشاگر به جای جوک‌های ساختگی که عموما درباره اقوام و ملیت‌های مختلف است، به رویدادها و ماجراهای واقعی بخندد. شاید ساختن جوک درباره اقوام مختلف براساس برخی نظریه‌ها براستی کار استعمارگران باشد، اما واقعیت این است که امروز خود ما داریم این کار را می‌کنیم و درباره هموطنان خودمان جوک می‌سازیم و می‌گوییم و به هم می‌خندیم.

این تهیه‌کننده امیدوار است خنده از ته‌دل با مشارکت مردم به یک برنامه جذاب و دیدنی برای با هم خندیدن بدل شود.

تصویربرداری خنده از ته دل اسفند سال گذشته آغاز شد و همچنان ادامه دارد، اما پخش این برنامه از اول اردیبهشت در شبکه مستند آغاز خواهد شد.

قصه برنج در 27 کشور دنیا

مستند حرکت و برکت به نویسندگی و کارگردانی نادر شیخ‌الاسلامی که داستان کاشت برنج و آیین‌ها و فرهنگ‌های مربوط به آن را در ایران و 27 کشور دنیا بررسی می‌کند، مراحل تولید را در شبکه مستند پشت‌سر می‌گذارد.

شیخ‌الاسلامی درباره تولید این مستند گفت: تقریبا در 15 استان کشورمان برنج در سطح کم یا وسیع کشت می‌شود. ما در استان‌های شمالی تصویر برداری کرده‌ایم و به دیگر استان‌ها هم سفر خواهیم کرد، اما پیش از آن اردیبهشت امسال به سریلانکا می‌رویم که از فصل کاشت برنج در این کشور تصویربرداری کنیم. به نظر می‌رسد با توجه به تعداد کشورهای تولیدکننده برنج، این مجموعه در 60 قسمت یا حتی بیشتر ساخته شود.

به گفته این تهیه‌کننده، انستیتو بین‌المللی تحقیقات برنج که مقر آن در فیلیپین است و موسسه تحقیقات برنج کشور از تولید مستند حرکت و برکت حمایت می‌کند و به همین دلیل آنها می‌توانند به غرب و شرق آسیا و 27 کشور تولیدکننده برنج سفر کنند و شیوه‌های کاشت برنج و از آن مهم‌تر آیین‌ها و باورهایی را که در مورد برنج وجود دارد، به تصویر بکشند.

شیخ‌الاسلامی افزود: فیلمی با نگاه محیط‌زیستی درباره برنج ساخته بودیم که مورد توجه انستیتو بین‌المللی تحقیقات برنج قرار گرفت و به همین دلیل امکان حضور در کشورهای تولیدکننده برنج را برایمان فراهم کرده‌اند.

سردار عزیز جعفری در ما نیز روزگاری

مجموعه مستند ما نیز روزگاری که با هدف ثبت خاطرات شفاهی شخصیت‌های برجسته انقلاب در شبکه مستند تولید می‌شود و پیش از این به زندگی عزت‌الله مطهری و محسن رفیق‌دوست پرداخته است، این بار زندگی سردارعزیز جعفری را به تصویر می‌کشد.

حاجعلی محمدی درباره سری جدید این مستند گفت: قصد داشیم زندگی آقایان سرحدی‌زاده و احمد احمدی را به تصویر بکشیم، اما به خاطر مشکلات جسمی این افراد از ساخت این برنامه‌ها منصرف شدیم و هم‌اکنون برای تولید مستند زندگی سردار عزیز جعفری آماده می‌شویم.

به گفته این تهیه‌کننده، دکتر منصوری رئیس حزب ملل اسلامی نیز از جمله کسانی است که ساخت مستند درباره ایشان قطعی شده است.

محمدی توضیح داد: ممکن است تصویربرداری مصاحبه با سردار جعفری و دکتر منصوری را همزمان پیش ببریم. بعد از آن به سراغ بازسازی خاطرات این افراد خواهیم رفت و البته با مهدی غیوران و همسر ایشان هم مذاکراتی شده که در صورت موافقت آنها، در ادامه به زندگی این افراد هم خواهیم پرداخت.

برای جوان‌ها و سالخورده‌های شبکه مستند

برنامه نردبان که به نمایش آثار مستندسازان جوان و آماتور اختصاص دارد، امسال نیز ادامه خواهد داشت و برنامه مثبت 70 نیز همچنان ادامه پیدا می‌کند. سری هشتم برنامه مثبت هشتاد ویژه‌برنامه‌ای برای جام جهانی است و به سراغ پیشکسوتان فوتبال می‌رود و همچنین در این سری به پیشکسوتان شهرستان‌های کشور از جمله غواصان و تکاوران جنوب نیز پرداخته خواهد شد.

مثبت 70 به تهیه‌کنندگی محمدعلی بهبهانی تولید می‌شود و به گفته این تهیه‌کننده هم‌اکنون پیش تولید سری هشتم این برنامه در حال انجام است.