گسترش روابط عراق و روسیه

با توجه به نبود دیدگاه سیاسی یکپارچه در عراق پیرامون مسائل خارجی، تصمیم‌گیران سیاسی این کشور با مشکلاتی درخصوص سیاست خارجی که همه گروه‌ها و احزاب سیاسی عراق بر آن توافق داشته باشند، روبه‌رو هستند. اکنون عراق از اختلافات سیاسی داخلی رنج می‌برد و کسی که بخواهد آرامش و امنیت کامل را به این کشور بازگرداند و نقش منطقه‌ای عراق را احیا کند و برای آینده کشور برنامه‌ریزی نماید، با مسائل داخلی و کشمکش‌های سیاسی میان گروه‌های مختلف فعال در این کشور روبه‌رو خواهد شد. در این میان توسعه سیاست خارجی عراق، در گسترش روابط اقتصادی، امنیتی و سیاسی این کشور موثر خواهد بود و امنیت، آبادانی و پیشرفت را برای مردم به ارمغان می‌آورد.

سفر نخست‌وزیر عراق، نوری مالکی به روسیه، دارای اهمیت بسیاری بود و از ابعاد سیاسی، اقتصادی و نظامی گسترده‌ای می‌توان به ارزیابی آن پرداخت.

سفر مالکی به روسیه، نگرانی‌هایی را نیز برانگیخت؛ چراکه عده‌ای از مخالفان داخلی و منطقه‌ای گمان می‌کردند این سفر تنها با هدف عقد توافق‌نامه برای فروش سلاح روسی به عراق انجام شده است. این عده نمی‌خواهند بپذیرند که ارتش عراق به سلاح‌های مدرن مجهز شود و تصور می‌کنند نظام حاکم بر عراق همچنان دیکتاتوری است و همچون گذشته سیاست‌های جنگ‌طلبانه و متجاوزانه را در پیش خواهد گرفت. در حالی که امروزه در عراق تحول گسترده‌ای به وجود آمده و حکومتی دموکراتیک بر سر کار است. از این‌رو حق به‌کارگیری از زور یا حمله نظامی در اختیار یک فرد نیست، بلکه باید با موافقت پارلمان عراق و در چارچوب قوانین داخلی این کشور صورت پذیرد.

نیاز عراق به روسیه و خرید سلاح‌های دفاعی پیشرفته به منظور مبارزه با تروریسم است. عراق می‌خواهد از سیاست وابستگی تسلیحاتی و تامین سلاح از یک منبع رها شود.

عراق پس از اعلام سیاست «درهای باز» تلاش کرده در روابط خارجی خود نرمش قابل ملاحظه‌ را به نمایش بگذارد و توافق‌نامه‌های بین‌المللی با دیگر کشورها به امضا برساند. پیشتر دیدیم که دولت عراق تسلیم شروط سیاسی برای مجهز ساختن ارتش خود به سلاح‌های پیشرفته آمریکایی نشد. از این‌رو آنچه در سیاست درهای باز اهمیت دارد، منافع ملی کشور عراق و مردم آن است.

البته برنامه‌های نظامی تنها موضوعی نبود که مالکی در سفر خود به روسیه به آن پرداخت. مساله سوریه، موضوع مورد بحث و بررسی میان مسئولان دو کشور عراق و روسیه بود که می‌توان گفت دیدگاه‌ها و مواضع دو کشور در این خصوص به یکدیگر نزدیک بود. دو کشور به دنبال راه‌حل سیاسی و مسالمت‌آمیز و اجرای اصلاحات در کشور سوریه هستند. آن دو همچنین مخالف تلاش برای مسلح ساختن دو طرف نزاع در کشور سوریه بوده و مخالف جدی دخالت نظامی در این کشور هستند. عراق تمایل بسیاری دارد که آتش فتنه در کشور همسایه خود (سوریه)‌ خاموش شود و سلامت ملت سوریه تامین گردد؛ فتنه‌ای که اگر مهار نشود از مرزهای سوریه عبور خواهد کرد و دیگر کشورهای منطقه را نیز فراخواهد گرفت.

مساله مهمی که این سفر از آن برخوردار بود، تلاش عراق برای احیای نقش‌آفرینی منطقه‌ای و جهانی این کشور بود. می‌توان گفت سفر اخیر نوری مالکی به روسیه گامی در جهت ایجاد یک روابط بین‌المللی متوازن بود که به عراق آزادی انتخاب در قبال مسائل منطقه‌ای و جهانی را می‌دهد.